Kaspiar itsasoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Kaspiar itsasoa
Caspian Sea from orbit.jpg

Kaspiar itsasoa satelite irudian

Caspianseamap.png
Kokalekua Azerbaijan
Iran
Kazakhstan
Errusia
Turkmenistan
Koordenatuak 40°N 51°E / 40°N 51°E / 40; 51Koordenatuak: 40°N 51°E / 40°N 51°E / 40; 51
Garaiera -28 m
Eremua (1995): 371.000 km²
Bataz besteko sakonera 184 m
Gehienezko sakonera 1.025 m
Arroa 3.626.000 km²
Betebidea Volga, Kura, Terek, Ural eta Emba ibaiak
Hustubidea Lurrunketa
Uharteak Asko. Handiena Ogurja Ada da
Hiriak Baku (Azerbaijan)
Rasht (Iran)
Aktau (Kazakhstan)

Türkmenbaşy (Turkmenistan)

Caspian Sea Khezeshahr beach

Kaspiar itsasoa[1] (azerbaijaneraz: Xəzər Dənizi, errusieraz: Каспийское море, Kaspískoie more, kazakheraz: Каспий теңізі, Kaspij teñizi, turkmeneraz: Hazar deňzi, persieraz: دریای مازندران یا دریایخزر , Daryâ-ye Mâzandarân) Asia eta Europa artean, Kaukaso mendien iparraldean dagoen itsaso itxi bat da. Munduko lakurik handiena da, 371.000 km²ko azalerarekin, eta itsaso eta lakuenak diren hainbat ezaugarri ditu. Ura gazia da. Emaile nagusia Volga da eta ur galera nagusia ebaporazioa.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kaspiar itsasoak, aspaldiko denboretan Caspium Mare edo Hyrcanium Mare deitua, 371.000 km²ko azalera (1.200 km luze, eta 320 km zabal) eta 78.200 km³ko bolumena[2] ditu. Itsas maila baino 28 m beherago dago. Sakontasun handiena 1.025 metrokoa du.

Mendebaldean Errusia du, Azerbaijan hego-mendebaldean, Iran hegoaldean, Turkmenistan ekialdean eta Kazakhstan ipar zein ekialdean. Iparraldeko eta ekialdeko ertzak apalak dira; hegoaldekoak eta mendebaldekoak berriz garaiak eta labartsuak, hego-mendebaldean Kaukaso mendilerroa eta hegoaldean Elburz mendiak baitaude. Ekialdeko bazterrean, Turkmenistanen, Kara-Bogaz-Gol itsas aintzira dago, oso handia eta sakontasun gutxikoa.

Volga, Ural eta Terek ibaiek ematen diote ura. Kuma-Manitx ubideak Kaspiar eta Azov itsasoak lotzen ditu.

Kostan dauden hiriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klimak alde handiak ditu iparraldetik hegoaldera, eta gatz maila ere oso desberdina da, ibai handien bokalean izan (Volgarenean batez ere) ala haietatik urruti.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomiari dagokionez, garrantzi handia dute petrolio hobiek eta nekazaritzak. Itsasoak berak garrantzi handia du, orobat, inguruko herrialdeen arteko merkatari bide gisa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kaspiar itsasoa Aldatu lotura Wikidatan