Atlanta

Wikipedia, Entziklopedia askea
Atlanta
Atlanta
state or insular area capital of the United States (en) Itzuli
Atlanta Montage 2.jpg
Flag of Atlanta.svg Seal of Atlanta.png
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Georgia (AEB)
County of GeorgiaFulton konderria
AlkateaAndre Dickens (en) Itzuli
Izen ofizialaAtlanta
Jatorrizko izenaAtlanta
Posta kodea30060, 30301–30322, 30324–30334, 30336–30350, 30353, 30301, 30302, 30304, 30307, 30310, 30314, 30316, 30322, 30324, 30326, 30328, 30329, 30330, 30317, 30331, 30334, 30337, 30339, 30342, 30344 eta 30349
FIPS kodea13-04000
Geografia
Koordenatuak33°45′25″N 84°23′25″W / 33.7569°N 84.3903°W / 33.7569; -84.390333°45′25″N 84°23′25″W / 33.7569°N 84.3903°W / 33.7569; -84.3903
Fulton County Georgia Incorporated and Unincorporated areas Atlanta Highlighted.svg
Azalera347.996293 km²
Altuera225 m
Demografia
Biztanleria486.290 (2017)
Red Arrow Down.svg0 (2017)
Dentsitatea1.397,4 bizt/km²
Etxebizitzak215.179
Informazio gehigarria
Sorrera1845eko abenduaren 29a
Telefono aurrizkia404, 678, 770
Ordu eremuaEkialdeko Ordu-eremu, UTC−05:00 eta UTC−04:00
Hiri senidetuakTaipei, Nurenberg, Salzburgo, Yokneam Illit (en) Itzuli, Kumasi, Brusela, Montego Bay, Rio de Janeiro, Lagos, Tolosa Okzitania, Newcastle upon Tyne, Port-of-Spain, Tbilisi, Asmara, Atenas, Bukarest, Cotonou, Pekanbaru, Ra'anana (en) Itzuli, Fukuoka, Archaia Olympia (en) Itzuli, Salcedo (en) Itzuli eta Brusela
Hizkuntza ofizialaingeles
atlantaga.gov

Atlanta Ameriketako Estatu Batuetako Georgia estatuko hiriburua da. 2008an hiriak berak 537.958 biztanle zituen eta metropolitar barruti osoak 5.376.290.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun Atlantak duen lekua txeroki eta creek amerindiar herrien lurraldea zen, etnia horiek egotzi zituzten arte. Atlanta altxatzen den lurraldea Georgiako estatuari utzi zioten creek tribuko indigena amerikarrek 1821ean. Atlanta 1836an sortu zen eta 1847an hiri kategoria jaso zuen.

Sezesioko Gerra Zibilean 15.000 biztanle izatera iritsi zen eta trenbide puntu logistiko garrantzitsu bihurtu zen. Atlanta tropa konfederatuen hornidura-gune nabarmena zen, eta, beraz, William Tecumseh Sherman jeneral unionistaren kanpainaren helburu bihurtu zen Chattanoogatik, mendebaldetik etorrita. 1864ko irailean hartu zuen hiria Shermanek, baina gero itsasorantz jarraitu zuen kanpaina eta enpeinu horretarako Atlantan indarrik ez uzteko, azaroaren 15ean Shermanen aginduetara ia hiri osoa kiskali zuten suteekin. Gone with the Wind eleberri eta film ezagunean agertzen da historiako pasarte hura.

Atlanta berehala suspertu zen Gerra Zibilaren ondoren, eta 1868an aukeratu zuten estatuko hiriburu. Erabaki hori 1877an egin zen bozketa herrikoiaren ondoren. 1900ean Georgiako estatuko hiririk handiena bihurtu zen.

Segregazioaren kontrako eta eskubide zibilen aldeko borroketan, 1962 eta 1969 bitartean, Atlantako eskoletan arraza-integrazioa modu baketsuan gauzatu zen beste toki batzuekin alderatuz. 1973an Atlanta izan zen alkate beltza hautatu zuen Estatu Batuetako hegoaldeko lehen hiri garrantzitsua.

Atlanta udalerriko biztanleriak behera egin du 1970eko hamarkadatik, baina metropoli-eremukoa modu esponentzialean hazi zen 1980 eta 1990 artean. 1994an Joko Olinpikoen egoitza bilakatu zen.

20. mende anmmaieran, beltzak nagusi ziren Atlantako banaketa demogragfikoan (%67 1990ean), baina 2010. urterako, %54era jaitsi ziren, eta izatez beltzen populazio jaitsi egin da 21. mendean, eta aldiz igo nabarmen zuriena, hispanikoena eta asiaerrena.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Atlanta, 1981–2010)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 26 27 32 34 36 41 41 40 39 35 29 26 41
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 12 14 18 23 27 31 32 31 28 23 18 12 22.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1 3 7 11 16 20 22 21 18 12 7 3 11.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -22 -23 -12 -4 3 4 12 13 2 -2 -16 -18 -23
Pilatutako prezipitazioa (mm) 107 119 122 85 93 100 134 99 114 87 104 99 1262
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 10.9 9.8 9.7 8.6 9.3 9.9 11.7 9.7 7.5 6.9 8.8 10.5 113.3
Elur egunak (≥ 0.1 in) .7 .6 .2 0 0 0 0 0 0 0 0 .4 1.9
Eguzki orduak 164.3 172.3 220.1 261.0 288.3 285.0 272.8 257.3 228.0 283.7 186.0 164.3 2783.1
Iturria: [1]

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atlantan, 1996ko Olinpiar Jokoak ospatu ziren, Aro Modernoko Olinpiar Jokoen ehungarren urteurrenean.

Saskibaloia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NBAko ohiko talde bat, Atlanta Hawks da

Beisbola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atlanta Braves taldea da Georgia AEBetako estatuko hiriburuko beisbol taldea.

Futbol Amerikarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atlanta Falcons, NFLko ohiko talde bat da.

Pertsonaia garrantzitsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren gau-ikuspegi bat.
Downtown Connector gisa ezaguturiko errepide-zatiaren ikuspegi bat.

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atlanta ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=ffc NOAA
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-23).
  3. (Ingelesez) Taipei City Council. (Noiz kontsultatua: 2018-07-21).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]