Lineo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Carl Linnaeus» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search
Lineo
Carl von Linné.jpg
Bizitza
Izen osoa Carl Nilsson Linnaeus
Jaiotza Råshult Itzuli1707ko maiatzaren  23a
Herrialdea  Suedia
Talde etnikoa Suediarra
Lehen hizkuntza suediera
Heriotza Linnaeus Hammarby Itzuli1778ko urtarrilaren  10a (70 urte)
Hobiratze lekua Uppsalako katedrala
Familia
Aita Nils Ingemarsson Linnaeus
Ama Christina Brodersonia
Ezkontidea(k) Sara Elisabeth Moræa Itzuli
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Lundeko Unibertsitatea
(1727 - : medikuntza
Uppsalako Unibertsitatea
(1728 - : medikuntza
University of Harderwijk Itzuli
(1735 - 1735) Doctor of Medicine Itzuli : medikuntza
Hezkuntza-maila Doctor of Medicinea Itzuli
Tesi zuzendaria Olof Rudbeck the Younger Itzuli
Johannes Gorter Itzuli
Doktorego ikaslea(k) Fredrik Hasselqvist Itzuli
Carl Peter Thunberg Itzuli
Anders Erikson Sparrman Itzuli
Peter Forsskål Itzuli
Hizkuntzak latina
suediera
Irakaslea(k) Laurentius Roberg Itzuli
Ikaslea(k) Peter Ascanius Itzuli
Carl Magnus Blom
Carl Fredric Adler Itzuli
Clas Alströmer Itzuli
Q4072784 Itzuli
Adam Afzelius Itzuli
Erik Acharius Itzuli
Peter Jonas Bergius Itzuli
Andreas Berlin Itzuli
Nicolaas Laurens Burman Itzuli
Martin Vahl Itzuli
Charles De Geer Itzuli
Pehr Kalm Itzuli
Q4214027 Itzuli
Carl Alexander Clerck Itzuli
Pehr Löfling Itzuli
Anton Rolandsson Martin Itzuli
Peter Osbeck Itzuli
Daniel Rolander Itzuli
Göran Rothman Itzuli
Daniel Solander Itzuli
Olof Torén Itzuli
Christopher Tärnström Itzuli
Johan Christian Fabricius Itzuli
Johan Peter Falck Itzuli
Johann Christian Daniel von Schreber Itzuli
Jakob Friedrich Ehrhart Itzuli
Jarduerak
Jarduerak geologoa, irakaslea, botanikaria, medikua, autobiografialaria, biologoa, mikologoa, pteridologoa, bryologista Itzuli, zoologoa eta entomologoa
Lantokia(k) Uppsala eta Stockholm
Enplegatzailea(k) Uppsalako Unibertsitatea
Lan nabarmenak Systema Naturae Itzuli
Species Plantarum Itzuli
Genera Plantarum Itzuli
Fundamenta Botanica Itzuli
Critica Botanica Itzuli
Bibliotheca Botanica Itzuli
Amoenitates Academicae Itzuli
Hortus Cliffortianus Itzuli
Musa Cliffortiana Itzuli
Methodus Itzuli
Praeludia Sponsaliorum Plantarum Itzuli
Jasotako sariak
Kidetza Prusiako Zientzien Akademia
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Royal Society
Suediako Zientzien Errege Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Royal Danish Academy of Sciences and Letters Itzuli
Royal Norwegian Society of Sciences and Letters Itzuli
Frantziako Zientzien Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Suediako Eliza
Linne autograph.svg

Lineo[1][2] —jaiotza izena: Carl von Linné; latinezko izena: Carolus Linnaeus— (Södra, Suedia, 1707ko maiatzaren 23a - Uppsala, 1778ko urtarrilaren 10a) zientzialari eta naturalista suediar bat izan zen, gaur egungo taxonomiaren oinarriak jarri zituena. Ekologiaren aitzindaritzat hartzen da beste batzuen artean.

Berak egindako klasifikazioaren funtsezko printzipioak taxonomia zientifikoaren oinarrian daude.

« Nomina si nescis, perit et cognitio rerum.

(Gauzen izena ez badakizu, beraietaz dakizuna ere desagertzen da)

»
Lineo, 1755ean.

Lineo kreazionista zen. Bere arabera, animaliak eta begetalak Jainkoak sortua izan ziren Genesisak kontatzen duenaren arabera eta ordutik ez dute aldaketarik izan.

Bere lanik garrantzitsuena Systema Naturae da (1735), argitalpen asko izan zituena. Argitalpen bakoitzean, Lineo sistema hobetu eta osotzen du. Hamargarren ediziotik (1758) aurrera, bi izeneko nomenklatura (izen zientifikoa) sistema erabiltzen du erabat. Talde batzuk zehatz definitzen ditu, ugaztunen eta hegaztien klaseak bezala. Horretarako Albertus Seba, Ulisse Aldrovandi, Mark Catesby, John Jonston eta beste jakintsuek deskribatutako animaliez baliatzen da batzuetan, baina gehienbat berak aztertutako animaliak deskribatzen ditu.

Armarria

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Lineo Aldatu lotura Wikidatan