Dakar

Wikipedia, Entziklopedia askea
Dakar
Ville de Dakar
portu-hiria
Dakar - Panorama urbain.jpg
Dakar-ko ikuspegiaCommons-logo.svg Irudi gehiago
Fitxategi:Ez Dakar CoA.png
Administrazioa
Herrialdea Senegal
EskualdeaDakar
AlkateaKhalifa Sall
Izen ofizialaVille de Dakar
Jatorrizko izenaVille de Dakar
Geografia
Koordenatuak14°43′55″N 17°27′26″W / 14.7319°N 17.4572°W / 14.7319; -17.457214°43′55″N 17°27′26″W / 14.7319°N 17.4572°W / 14.7319; -17.4572
SN-Dakar.png
Azalera83,38 km²
Altuera0-22
Demografia
Biztanleria1.438.725 (2021)
Green Arrow Up.svg292.672 (2013)
Metropolia2.452.656
Dentsitatea13.744,94 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremuaUTC±00:00
Hiri senidetuakIsfahan, Bissau, Marseilla, Ann Arbor, Milan, Sfax, Ekialdeko Jerusalem, Niamei, Kinshasa, Bamako, Brazzaville, Washington, Taipei, Aljer, Baku, Rosario eta Duala
http://villededakar.org/node

Dakar[1] (woloferaz: Ndakaaru) Senegalgo hiriburua eta hiri nagusia da. 83,38 kilometro koadroko eremua du, eta 2013an 1.146.053 biztanle zituen[2]. Hala ere, 2021ean 3,94 milioi biztanle zituela kalkulatzen zen.

Unibertsitatea dauka, Afrika frantseseko zaharrena; artzapezpikuaren egoitza da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ozeano Atlantikoren ertzean dago, herrialdeko mendebaldeko muturrean, Cap-Vert penintsulan. Afrikako hiririk mendebaldekoena da.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Dakar, 1981-2010)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 39.6 38.7 40.4 38.4 36.2 36.6 36.9 35.0 36.2 39.3 40.3 39.5 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 25.3 25.2 25.4 25.0 26.0 28.6 30.0 30.3 30.7 31.0 29.8 27.4 27.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 18.3 18.0 18.5 19.2 20.7 23.5 25.1 25.3 25.2 25.3 23.3 21.0 22.0
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 11.0 10.7 10.9 14.0 15.4 17.0 17.2 20.0 20.0 17.2 17.0 12.4 '
Euria (mm) 1.0 2.0 0.3 0.0 0.1 14.0 51.0 154.0 133.0 26.0 9.2 1.0 391.6
Euri egunak (≥ 1 mm) 1.0 1.0 1.0 0.2 0.4 3.0 8.0 15.0 12.0 4.0 1.0 1.0 47.6
Eguzki orduak 244.9 245.8 276.0 288.0 291.4 252.0 232.5 223.2 219.0 257.3 249.0 238.7 3017.8
Hezetasuna (%) 68 74 77 81 81 80 78 81 83 80 72 68 77
Iturria (1): Pogoda.ru.net[3]
Iturria (2): Spiegel Online Wetter[4]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dakar ingurua XV. mendean populatu zen. Portugalek Gorée uhartean ezarri zuen merkataritza gune bat, bereziki Atlantikoko esklabo merkataritzan aritzeko. Frantziak uhartea 1677an konkistatu zuen. Esklabotza ezezatatu eta gero Frantziak lur lehorra ere konkistatu zuen XIX. mendean eta Frantziako inperio kolonialaren parte garrantitsu bilakatu zen.

Gotorleku militarra izatetik aurrera egin zuen 1862an, non hasi zen eraikitzen hiria.

1902tik aurrera Mendebaldeko Afrika Frantsesaren hiriburu bilakatu zen, Saint-Louisen ordez. Garrantzi handiko militar portua izan zen Bigarren Mundu Gerran.

1959 eta 1960 artean Dakar Maliko Federazioaren hiriburua izan zen, baina Senegalen independentzia eta gero, herrialde horren hiriburu izan zen.

20. mendearen amaieran, nazioarteko ibilgailuen rally baten amaiera puntu bilakatu zen, Paris-Dakar izenarekin, 1979an izandako lehen rallyarekin. Harrezkero, Granada-Dakar edo Paris-Lurmutur Hiria bezalako bideak izan ditu rally horiek, eta jada 21. mendean ez da rallya tradizionalki Senegalgo hiriburuan amaitzen, baina Le Dakar esaten zaio oraindik kirol probari.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burdinbidegune garrantzitsua da, eta sartu-irten handiko portua eta aireportua ditu. Petrolio findegia dauka.

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dakar ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia. Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
  2. Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman undat izeneko erreferentziarako
  3. Climate Averages for Dakar. Weather and Climate (Погода и климат) (Noiz kontsultatua: 2016-10-30).
  4. Africa, Senegal, Dakar. wetter.spiegel.de (Noiz kontsultatua: 2016-10-30).
  5. (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-29).
  6. (Ingelesez) Taipei City Council. (Noiz kontsultatua: 2018-07-28).
  7. (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-29).
  8. DC Office of the Secretary. Protocol and International Affairs. .

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]