Ivan Franko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Ivan Franko
Ivan Franko (1898).png
Bizitza
Jaiotza Nahuievychi Itzuli1856ko abuztuaren  27a
Herrialdea  Austriar Inperioa
 Austria-Hungariako Inperioa
Talde etnikoa ukrainarra
Heriotza Lviv1916ko maiatzaren  28a (59 urte)
Hobiratze lekua Lychakiv Cemetery Itzuli
Familia
Ezkontidea(k) Olga Franko
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Vienako Unibertsitatea Ph.D. : filosofia
Lviveko Unibertsitatea
(1875 - : filosofia
Chernivtsi University Itzuli
(1891 -
Hizkuntzak ukrainera
poloniera
alemana
Jarduerak
Jarduerak kazetaria, poeta, cultural historiana Itzuli, idazlea, antzerkigilea, itzultzailea, ekonomialaria eta literatura-kritikaria
Lantokia(k) Lviv
Enplegatzailea(k) Vienako Unibertsitatea
Nominazioak
Influentziak Taras Shevtxenko
Mugimendua errealismoa
Izengoitia(k) Джеджалик, Мирон, Мирон Сторож, Мирон Ковалишин, Руслан eta Іван Живий
Genero artistikoa Bertsoa
powesta Itzuli
eleberria
eleberri laburra
Ipuina
antzezlana
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Ukrainian Radical Party Itzuli
IMDb nm0291609

Ivan Jakovitx Franko (ukraineraz: Іван Якович Франко, iˈwɑn ˈjɑkowɪt͡ʃ frɑnˈkɔ ahoskatua; Nahuievytxi, Austria-Hungariako Inperioan, 1856ko abuztuaren 27agreg./abuztuaren 15ajul. - Lviv, 1916ko maiatzaren 28greg./maiatzaren 15ajul.) Austria-Hungariako Inperioan ukraineraz idatzi zuen poeta, idazlea, ekonomista, filosofia doktorea,etnografoa, ekintzaile politikoa, itzultzailea eta literatura kritikoa izan zen.

Politikari aurrekaria, Ukrainan sozialismoa eta nazionalismoa bultzatu zituen. Ukrainera kultura hizkuntza bihurtu nahi zuen eta horretarako mundu osoko idazleen liburu ezagunak itzuli zituen, besteak beste, William Shakespeare, Lord Byron, Pedro Calderón de la Barca, Dante, Victor Hugo, Adam Mickiewicz, Goethe eta Friedrich Schiller.

Galitzian jaio zen. Aitak, errementari, jatorri alemaniarra zuen. Bigarren hezkuntza Drohobytxen egin zuen eta, ondoren, filosofia eta literatura ukrainarra ikasi zituen Lviveko Unibertsitatean.

Zenbait obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Lesyshyna Cheliad (1876)
  • Dva Pryiateli (1876)
  • Ballads and Tales (1877) Poesia.
  • Boryslav (1877)
  • Boryslav Laughs (1881-1882) Eleberria.
  • Boa Constrictor (1878). Eleberria.
  • Zakhar Berkut (1883). Saiakera.
  • Basis of Society (1895) Saiakera.
  • Withered Leaves (1896) Saiakera.
  • Semper Tiro (1906)
  • In Death of Cain (1889)
  • Moses (1905).
  • Stolen Happiness (1893)
  • Kamenyar. Poesia.

Bere bizitza osoan mila obra inguru argitaratu zuen. Garai sobietarretan Ivan Franko oso onartutako egilea izan zen eta haren lanak zabalkunde handia izan zuten, bereziki Kamenyar poema.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ivan Franko Aldatu lotura Wikidatan