Ivan Franko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ivan Franko
Іван Якович Франко.jpg
Bizitza
JaiotzaNahuievytxi1856ko abuztuaren 27a
Herrialdea Austriar Inperioa
 Austria-Hungariako Inperioa
Talde etnikoaukrainarra
HeriotzaLviv1916ko maiatzaren 28a (59 urte)
Hobiratze lekuaLychakiv Cemetery (en) Itzuli
Familia
Ezkontidea(k)Olga Franko
Seme-alabak
Hezkuntza
HeziketaVienako Unibertsitatea Ph.D. : filosofia
Lviveko Unibertsitatea
(1875 - : filosofia
Chernivtsi University (en) Itzuli
(1891 -
Hezkuntza-mailaPh.D.a
Hizkuntzakukrainera
poloniera
alemana
Jarduerak
Jarduerakkazetaria, poeta, cultural historian (en) Itzuli, idazlea, antzerkigilea, itzultzailea, ekonomialaria, literatura-kritikaria eta politikaria
Lantokia(k)Lviv
Enplegatzailea(k)Vienako Unibertsitatea
Lan nabarmenakKameniari (en) Itzuli
Nominazioak
InfluentziakTaras Xevtxenko
Mugimenduaerrealismoa
Izengoitia(k)Джеджалик, Мирон, Мирон Сторож, Мирон Ковалишин, Руслан eta Іван Живий
Genero artistikoabertsoa
short novel (en) Itzuli
eleberria
eleberri laburra
ipuina
antzezlana
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoaUkrainian Radical Party (en) Itzuli

IMDB: nm0291609 Find a Grave: 18633539 Edit the value on Wikidata

Ivan Jakovytx Franko[1] (ukraineraz: Іван Якович Франко, iˈwɑn ˈjɑkowɪt͡ʃ frɑnˈkɔ ahoskatua; Nahuievytxi, Austria-Hungariako Inperioan, 1856ko abuztuaren 27agreg./abuztuaren 15ajul. - Lviv, 1916ko maiatzaren 28greg./maiatzaren 15ajul.) Austria-Hungariako Inperioan ukraineraz idatzi zuen poeta, idazlea, ekonomista, filosofia doktorea,etnografoa, ekintzaile politikoa, itzultzailea eta literatura kritikoa izan zen.

Politikari aurrekaria, Ukrainan sozialismoa eta nazionalismoa bultzatu zituen. Ukrainera kultura hizkuntza bihurtu nahi zuen eta horretarako mundu osoko idazleen liburu ezagunak itzuli zituen, besteak beste, William Shakespeare, Lord Byron, Pedro Calderón de la Barca, Dante, Victor Hugo, Adam Mickiewicz, Goethe eta Friedrich Schiller.

Galitzian jaio zen. Aitak, errementari, jatorri alemaniarra zuen. Bigarren hezkuntza Drohobytxen egin zuen eta, ondoren, filosofia eta literatura ukrainarra ikasi zituen Lviveko Unibertsitatean.

Zenbait obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Lesyshyna Cheliad (1876)
  • Dva Pryiateli (1876)
  • Ballads and Tales (1877) Poesia.
  • Boryslav (1877)
  • Boryslav Laughs (1881-1882) Eleberria.
  • Boa Constrictor (1878). Eleberria.
  • Zakhar Berkut (1883). Saiakera.
  • Basis of Society (1895) Saiakera.
  • Withered Leaves (1896) Saiakera.
  • Semper Tiro (1906)
  • In Death of Cain (1889)
  • Moses (1905).
  • Stolen Happiness (1893)
  • Kamenyar. Poesia.

Bere bizitza osoan mila obra inguru argitaratu zuen. Garai sobietarretan Ivan Franko oso onartutako egilea izan zen eta haren lanak zabalkunde handia izan zuten, bereziki Kamenyar poema.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ivan Franko Aldatu lotura Wikidatan