Lehen Koalizioko Gerra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Lehen Koalizioko Gerra
Frantziako Iraultzako Gerrak eta Koalizioaren Gerrak
Philippoteaux Felix - Bonaparte a la bataille de Rivoli.jpg
Napoleon Rivoliko guduan
Data 17931797
Lekua Frantzia, Erdialdeko Europa, Italia, Belgika, Herbehereak, Espainia, Mendebaldeko Indiak
Emaitza Frantsesen garaipena
Gudulariak
 Germaniako Erromatar Inperio Santua
 Prusiako Erresuma
 Britainia Handiko Erresuma
Pavillon royal de France.svg Frantziar monarkikoak
Espainia Espainia
 Portugalgo Erresuma
 Sardiniako Erresuma
 Siziliako Erresuma
 Otomandar Inperioa
 Zazpi Herbehere Batuen Errepublika
Frantzia Frantziar Errepublika
Italia Italiako hainbat lurralde
Polonia Poloniar legioak

Lehen Koalizioko Gerra (1792-1797) Frantzia Iraultzailea geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarra da. Gerra multzo honetan kokatzen da Konbentzioaren Gerra.

Konbentzio Nazionalak berak iraultza hedatzeko gogoa adierazi zuen, Frantziako Louis XVI.ari gillotinaz moztu zion burua 1793ko urtarrilean, eta Frantziak Scheldt ibaiko ibia hartu zuen. Orduan, Frantziaren aurkako koalizio militar bat osatu zen. Estatu horiek itsasoz zein lurrez Frantziari eraso egiteari ekin zioten. Prusiak eta Austriak Herbehereetatik eta Rhinetik egin zuten. Erresuma Batuak Frantziako erregimen berriaren kontrako matxinadak babestu zituen, eta Toulon bera setiatu.

Frantziak porrotak izan zituen, adibidez, Neerwindengo gudua (1793ko martxoaren 18), baita barne erreboltak ere, larriena Vendéeko altxamendu eta izua izanik, bertako herritarrek bortxaz armadan sartzeari uko egin ziotenean. Konbentzioak muturreko neurriak hartu zituen: Salbamen Publikorako Batzordeak era masiboan 18 eta 25 urte bitartean zeuden ahalerazko soldaduak mobilizatu zituen (1793ko abuztuan).

Frantziako armada berriek kontra egin zuten, inbaditzaileak herrialdeko mugetatik at ateraraziz. Orduan, 1795ean, Bataviako Errepublika eratu zuen Frantziak, estatu satelite moduan. Gainera, Baselgo Itunarekin, Prusiako Rhin aldeko lurrak bereganatu zituen. Frantziako Direktorioak Alemaniako beste lurraldeak eta Italiako iparraldea konkistatzeari ekin zion.

Alpeen iparraldean, Austriak egoera 1796an konpondu zuen nola edo hala, baina Napoleonek Sardinian eta Po ibaian eraso zuen (1796-1797). Lehen Koalizioa bertan behera geratu zen, Britainia Handiak baino ez baitzuen jarraitu borrokan.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]