Edukira joan

Munster (Rhin Garaia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Munster
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiColmareko barrutia
Kantonamenducanton of Munster
Izen ofizialaMunster
Posta kodea68140
Geografia
Koordenatuak48°02′29″N 7°08′03″E / 48.0414°N 7.1342°E / 48.0414; 7.1342
Mapa
Azalera8,64 km²
Altitudea341 m, 794 m eta 484 m
MugakideakGriesbach-au-Val, Eschbach-au-Val, Gunsbach, Hohrod, Stosswihr eta Luttenbach-près-Munster
Demografia
Biztanleria4.738 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.557 (%54,2) (%45,8) 2.158 alt_right
Dentsitatea548 bizt/km²
munster.alsace

Munster (frantsesez mœ̃stɛʁ ahoskatua; alemanez: Münster im Elsass) Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.738 biztanle zituen 8,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Griesbach-au-Val, Eschbach-au-Val, Gunsbach, Hohrod, Stosswihr eta Luttenbach-près-Munster.

Mapa
Munster eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1050 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 10,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1053,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,3 °C-koa da, 2015ko uztailaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea2000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.158 gizon, 2.557 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.23
 
95+
 
1.37
1.62
 
90-94
 
2.93
1.16
 
85-89
 
6.14
3.52
 
80-84
 
3.56
3.75
 
75-79
 
5.55
4.45
 
70-74
 
7.55
8.43
 
65-69
 
7.94
6.53
 
60-64
 
7.70
4.91
 
55-59
 
5.32
8.85
 
50-54
 
5.48
6.26
 
45-49
 
6.26
5.28
 
40-44
 
3.68
4.82
 
35-39
 
6.77
5.10
 
30-34
 
3.56
6.30
 
25-29
 
4.50
4.87
 
20-24
 
4.69
7.28
 
15-19
 
4.46
5.05
 
10-14
 
6.18
5.89
 
5-9
 
3.09
5.70
 
0-4
 
3.29
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Munster udalerrian 4.480 biztanle zeuden eta 2.268 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

4.480biztanle
2.268elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
1.309familia
Udalerria
% 17
% 30
% 10
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.309 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (686). Guraso bakarreko 232 familietatik 173etan ama zen guraso bakarra. 755 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 256k seme-alaba bakarra zuten etxean, 198k bi, eta 101k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 392 bikoteetatik 72tan (% 18,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

686
392
232
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean755
Seme-alaba bat256
Bi seme-alaba198
Hiru seme-alaba68
Lau edo gehiago33

15 urte edo gehiago zituzten 4.078 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,2). 80 urte edo gehiagoko 561 biztanleetatik 367 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 194 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 17
40-54% 18
55-64% 26
65-79% 32
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 64
40-54% 64
55-64% 66
65-79% 63
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,0 izatezko bikotean eta % 4,3 PACS bidez lotuta). % 25,3 ezkongabeak ziren, % 10,6 alargunak eta % 8,5 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 38,2
Ezkongabea% 25,3
Izatezko bikotean% 13,0
Alarguna% 10,6
Dibortziatuta% 8,5
PACS bidez lotuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,1), eskulangileak (% 18,5), enplegatuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,1) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).[8]

Udalerria
% 12
% 18
% 18
% 41
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.830 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.272 egoitza nagusi ziren, 223 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 334 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.803), etxeak baino gehiago (993). Egoitza nagusietatik 1.075 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.142 alokairuan zeuden, 292 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 56 doan lagata.[9]

2.830etxebizitza
2.272egoitza nagusi
993etxe
1.803apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.272
334
Egoitza nagusia (2.272)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (223)Hutsik (334)

Etxe mota

993
1.803
Etxea (993)Apartamentua (1.803)

Jabetza egoera

1.075
1.142
292
Jabeak (1.075)Alokairuan (1.142)HLM (292)Doan lagata (56)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (524).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik242
1919-1945493
1946-1970524
1971-1990435
1991-2005309
2006-2020221

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (709). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.397 etxebizitzatan). 1.521 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.176 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 703tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela53
2 gela342
3 gela687
4 gela482
5 gela edo gehiago709

Berogailu mota

1.397
425
301
Gas sarea (1.397)Fuel-olioa (141)Elektrizitatea (425)Gas botila (9)Bestelakoak (301)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.521aparkalekua
1.176ibilgailu 1
703ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.591 biztanleetatik 2.020 aktibo ziren (% 78,0), horietako 1.797 lanean (% 69,4) eta 224 langabezian (aktiboen % 11,1).

2.59115-64 urteko biztanle
% 78,0aktibo
% 69,4lanean
% 11,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,9
25-54 urte% 91,6
55-64 urte% 58,6
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 75,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,0
BEPC, brebeta% 15,7
CAP-BEP% 12,2
Batxilergoa% 10,4
Goi-mailako +2% 6,7
Goi-mailako +3/4% 8,0
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

570 ez-aktibotik 161 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,2), 183 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 227 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,8).

Ez-aktiboak

% 28
% 32
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 21
% 32
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.320 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.797 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.320enplegu udalerrian
% 86,8soldatapeko
% 13,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.620 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.620 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €
% 13,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Munster_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Munster_(Rhin_Garaia)&oldid=11344911"(e)tik eskuratuta