Edukira joan

Toul

Toul
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Meurthe eta Mosela
Izen ofizialaToul
Posta kodea54200
Geografia
Koordenatuak48°40′34″N 5°53′40″E / 48.6761°N 5.8944°E / 48.6761; 5.8944
Mapa
Azalera30,59 km²
Altitudea215 m, 200 m, 400 m eta 226 m
MugakideakBicqueley, Bouvron, Bruley, Charmes-la-Côte, Chaudeney-sur-Moselle, Domgermain, Dommartin-lès-Toul, Écrouves, Francheville, Gondreville, Gye, Mont-le-Vignoble, Pagney-derrière-Barine eta Villey-Saint-Étienne
Demografia
Biztanleria15.768 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.921 (%50,9) (%49,1) 7.642 alt_right
Dentsitatea515 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakHamm
mairie-toul.fr eta toul.fr

Toul Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 15.768 biztanle zituen 30,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bicqueley, Bouvron, Bruley, Charmes-la-Côte, Chaudeney-sur-Moselle, Domgermain, Dommartin-lès-Toul, Écrouves, Francheville, Gondreville, Gye, Mont-le-Vignoble, Pagney-derrière-Barine eta Villey-Saint-Étienne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ToulToul
Població amb 574 habitants (2000)Bruley (4,3 km)
Població amb 2854 habitants (2000)Gondreville (4,8 km)
Població amb 4136 habitants (2000)Écrouves (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta klima kontinentalaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 831 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 0,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ochey udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 810,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,5 °C) eta hotzena urtarrila (2,3 °C). Urteko prezipitazioa 799 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (88 mm) eta lehorrena apirila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Toul)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.3 3.1 6.4 9.9 14.0 17.5 19.5 19.0 14.7 10.6 6.0 3.2 10.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 69 62 59 47 65 58 66 71 65 72 76 88 799
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,6+1,1+1,1+1,2+1,5+1,4+1,5+0,2+0,3+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea6000800010.00012.00014.00016.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 7.642 gizon, 7.921 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.07
 
95+
 
0.76
0.93
 
90-94
 
1.72
1.19
 
85-89
 
2.99
1.88
 
80-84
 
2.98
3.19
 
75-79
 
4.08
4.57
 
70-74
 
6.75
5.12
 
65-69
 
5.72
6.10
 
60-64
 
6.22
7.08
 
55-59
 
6.30
6.84
 
50-54
 
7.16
6.37
 
45-49
 
5.93
5.71
 
40-44
 
5.15
7.17
 
35-39
 
5.59
6.49
 
30-34
 
6.24
5.93
 
25-29
 
5.31
6.16
 
20-24
 
6.31
6.41
 
15-19
 
6.30
6.25
 
10-14
 
5.42
6.80
 
5-9
 
4.89
5.73
 
0-4
 
4.18
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Toul udalerrian 15.000 biztanle zeuden eta 7.432 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

15.000biztanle
7.432elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
4.144familia
Udalerria
% 18
% 22
% 15
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.144 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.675). Guraso bakarreko 1.126 familietatik 980etan ama zen guraso bakarra. 1.931 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.036k seme-alaba bakarra zuten etxean, 765k bi, eta 412k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.342 bikoteetatik 200tan (% 14,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.675
1.342
1.126
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.931
Seme-alaba bat1.036
Bi seme-alaba765
Hiru seme-alaba295
Lau edo gehiago117

15 urte edo gehiago zituzten 13.096 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,8). 80 urte edo gehiagoko 975 biztanleetatik 784 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 191 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 20
40-54% 22
55-64% 32
65-79% 35
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 58
40-54% 53
55-64% 58
65-79% 57
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,4 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 33,3 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 9,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 35,2
Ezkongabea% 33,3
Dibortziatuta% 9,7
Izatezko bikotean% 9,4
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,5), enplegatuak (% 20,3), eskulangileak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 13,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,5) Meurthe eta Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 14
% 20
% 18
% 29
% 9
Meurthe eta Mosela
% 11
% 16
% 16
% 15
% 29
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 8.175 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.433 egoitza nagusi ziren, 134 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 608 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.755), etxeak baino gehiago (3.258). Egoitza nagusietatik 3.073 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.242 alokairuan zeuden, 1.979 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 118 doan lagata.[11]

8.175etxebizitza
7.433egoitza nagusi
3.258etxe
4.755apartamentu

Etxebizitza multzoa

7.433
Egoitza nagusia (7.433)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (134)Hutsik (608)

Etxe mota

3.258
4.755
Etxea (3.258)Apartamentua (4.755)

Jabetza egoera

3.073
4.242
1.979
Jabeak (3.073)Alokairuan (4.242)HLM (1.979)Doan lagata (118)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.533).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik718
1919-1945752
1946-19701.864
1971-19902.533
1991-2005763
2006-2020772

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.398). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.249 etxebizitzatan). 3.795 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.919 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.008tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela368
2 gela942
3 gela1.815
4 gela1.911
5 gela edo gehiago2.398

Berogailu mota

4.249
2.482
Gas sarea (4.249)Fuel-olioa (194)Elektrizitatea (2.482)Gas botila (39)Bestelakoak (469)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.795aparkalekua
3.919ibilgailu 1
2.008ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 9.820 biztanleetatik 6.897 aktibo ziren (% 70,2), horietako 5.755 lanean (% 58,6) eta 1.142 langabezian (aktiboen % 16,6).

9.82015-64 urteko biztanle
% 70,2aktibo
% 58,6lanean
% 16,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,8
25-54 urte% 81,4
55-64 urte% 57,4
Gizonak% 71,4
Emakumeak% 69,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,5
BEPC, brebeta% 27,9
CAP-BEP% 18,8
Batxilergoa% 15,9
Goi-mailako +2% 8,4
Goi-mailako +3/4% 7,9
Goi-mailako +5% 7,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.923 ez-aktibotik 818 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,0), 493 erretiraturik zeuden (% 16,9) eta 1.612 bestelako ez-aktibo ziren (% 55,1).

Ez-aktiboak

% 28
% 17
% 55
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 24
% 35
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 8.756 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.755 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

8.756enplegu udalerrian
% 90,6soldatapeko
% 9,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.260 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.260 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.910 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 867 komertzioetatik, 27 erauzte enpresak ziren, 18 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 43 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 78 eraikuntza enpresak ziren, 205 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 33 garraio enpresak ziren, 58 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 13 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 45 finantziazio enpresak ziren, 36 higiezinen enpresak ziren, 97 zerbitzu enpresak ziren, 144 administrazio publikoko enpresak ziren eta 66 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 206 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 8 banku bulegoak, 5 funerariak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 10 autoeskolak, 15 igeltseroak, 14 margolariak, 8 zurginak, 14 iturginak, 7 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 24 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 38 jatetxeak, 17 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 6 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 85 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 13 okindegiak, 4 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 5 liburu dendak, 21 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 2 kirol-dendak, 4 drogeria, 5 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Toul udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 963 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 9 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 8 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Toul udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.104 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 980 eta lizeo teknologikoetan 623.

bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1966ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Nancy-Ochey », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]