Wetzlar

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Wetzlar
Alemania Alemaniako udalerria
Wetzlarskyline.jpg
Wappen Wetzlar.svg
Administrazioa
Herrialdea  Alemania
Estatua  Hessen
Eskualdea Gießen
Barrutia Lahn-Dill-Kreis
Udalerria Wetzlar
Postakodea 35576, 35586, 35521
Udal kodea 06532023
Geografia
Koordenatuak 50° 34′ 00″ N, 8° 30′ 00″ E / 50.566666666667°N,8.5°E / 50.566666666667; 8.5Koordenatuak: 50° 34′ 00″ N, 8° 30′ 00″ E / 50.566666666667°N,8.5°E / 50.566666666667; 8.5
Lahn-Dill-Kreis Wetzlar.png
Wetzlar hemen kokatua: Alemania
Wetzlar
Wetzlar
Eremua 75,67 km²
Demografia
Biztanleria 51.135 biztanle
Dentsitatea 675,76 bizt/km²
Bestelako informazioa
Telefono aurrizkia 06441
Ordu-eremua UTC+01:00
Webgune ofiziala

Wetzlar Alemaniako Hessen estatuan dagoen hiria da. Lahn-Dill barrutiko hiriburua da, eta Lahn ibaiaren ertzean dago kokaturik.

Geografia eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lahn eta Dill ibarren artean kokaturik dago, iparraldean Taunus mendilerroa eta mendebaldean Westerwald mendilerroa dituelarik.

Klima epela du, udako batazbestekoa 17 eta 18 °C artean dago, baina neguan 1 eta 2 °C-ra jeisten da. Prezipitazioak 600 eta 700 mm artean dabiltza, Alemaniako batazbestekoa baino pixka bat beherago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren fundazio datarik ez dago Hala ere jakina da K.a. 5000 urtetik aurrera populatua izan dela. Erromatarrak ere izan ziren bertan eta 1993tik aurrera Waldgirmes Forum erromatar herrixkan indusketak egiten ari dira.

X mendean Marienstift monasterioa fundatu zen eta XII mende aldera hiri inperial aske (Reichsfreiheit) bihurtu zen. Ordukoa da Kalsmunt gaztelua ere, gaur egun hondarrak baino gelditzen ez diren arren.

1689an Frantziar tropek Speyer hiria suntsitu zutenean Germaniako Erromatar Inperio Santuko Gorte Gorena (Reichskammergericht ) Wetzlarrera etorri zen eta honek Inperioko hiri garrantzitsuenak ziren Viena eta Ratisbonaren parean jarri zuen Wetzlar. 1806an Napoleondar Gerren ondoren Inperioa disolbatzean Wetzlar berak ere behea jo zuen eta hiri aske izatearen eskubidea ere galdu zuen. 1815ean Prusiak eskuratu zuen.

XIX mendean industrializazioa iritsi zen, zehatzago esanda 1862 eta 1863 artean trenak Koblentza eta Koloniarekin elkartu zuenean. 1869rako ehun burdin meategi irekita zeuden jadanik. XX mendean meategiak itxiz joan ziren, azkena 1926an. Bigarren Mundu Gerran kalte larriak pairatu zituen aireko bonbardatzeen ondorioz, baina 1950ean zaharberritu egin zen.

Kornmarkt plaza, Wetzlarreko alde zaharrean

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arkiekturaren ikuspuntutik nabarmenak dira Eisenmarkt azokaren eraikina eta ertaroko hiribilduaren pasagune maldatsuak eta kale estuak. Wetzlarreko Santa Mariaren katedrala XII. mendean hasi zen eraikitzen estilo erromanikoa jarraituz. Erdi Aroaren amaieran eraikuntza estilo gotikoan jarraitu zen. Eliza ez da inoiz amaitu, kanpandorreetako bat eginik gabe baitago.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wetzlar ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Wetzlar Aldatu lotura Wikidatan