Ostruka

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ostruka
Iraute egoera
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Aves
Ordena: Struthioniformes
Familia: Struthionidae
Generoa: Struthio
Espeziea: Struthio camelus
Linneaus, 1758
Hedapen mapa

Ostrukak (Struthio camelus) gaur egungo hegaztirik handienak dira, bi metro eta erdi garai gainditzeko gai dira. Ratiteen ondorengoak dira. Ratiteak Kretazeoan edo Tertziarioaren hasieran agertu ziren. Ostruka 65 km orduko ailegatzeko gai da.

Hedapena eta habitat[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Afrikako sabana lehor eta sasi-lehorretan bizi da, hegazti hauek bere habitateko tenperatura aldaketa bortitzei eusteko gai dira. Gauean -15 eta goizean 45 gradu egin dezakeen sabanetan zehar bizi dira.

Ostruka populazioen %90 ekuatoreko lerro azpitiko Hego hemisferioan bizi dira, aintzinean Afrika ez ezik ekialde hurbiletik ere hedatuak zeudelarik. Ekuatoreko lerrotik iparraldera ostrupa azpiespezie bakarra bizi da (populazio osoaren %10) eta desagertzeko arriskuan dagoen azpiespezie bakarra da, ekuatore lerrotik hegoaldera bizi diren gainontzeko azpiespezieak kezka txikiko egoeran aurkitzen diren bitartean.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduko hegaztirik handiena da, eta ezaugarri orokorren artean, hegan egiteko gaitasun eza dago.

Ostruka txitek jaiotzean 25-30 zentimetro bitarteko garaiera daukate, 900 gramo pisatzen dutelarik.

Ar helduek 3 metroko (batezbestekoa 2,75 metro da) garaiera eta 180 kiloko pisua lor ditzakete.

Burua txikia du gainontzeko gorputzarekin komparatuz gero, begiak handiak dira eta lepoa zein hankak oso luzeak ditu.

Hegazti gehienek hanka bakoitzean 3 behatz dituzten bitartean, ostrukek bi behatz soilik dituzte. Bere hankak gihartsuak eta boteretsuak dira korrika egiteko sortuak; baita harrapariengandik defendatzeko ostikada indartsuak emateko sortuak ere.

30-40 urte bitartean bizi dira, gatibutasunean 50 urtetara hel daitezkelarik.

Elikadura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otrukak, hegazti guztiek bezalaxe, ez dauka hortzik eta mihia mugimendu urrikoa da. Horrela, jakia bere mokoarekin estarriraino mugiarazten du osoa irensteko.

Belarjalea da, baina ez erabateko belarjalea. Izan ere, aditu batzuek orojale gisa sailkatzearen alde agertu dira. Belarrak, fruituak eta sustraiak jan ez ezik, karraskari txikiak, narrasti eta hegazti txikiak zein sarraskiak jaten baititu. Hori bai, berau beraien elikaduraren ehuneko urrian, oinarrizko jakiak belarrak, sustraiak eta fruitsu ezberdinak baitute.

Ugalketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arrek heldutasuna (sexu-heldutasuna) 3 urtetan lortzen dute, emeek 6 hilabete lehenago.

Araldia maiatzean izaten da, eta garai horretan arren lepo luzea gorrixka jartzen ohi da, testosterona kontuengatik. Garai horretan arrak emeak gorteiatzen saiatzen dira dantza eta mugimendu eder zein arretatsuekin.

Ar bat 3-5 emeekin ugaltzeko gai da ugalketa garaian. Arra da kabia egitearen arduraduna, eta egin ostean, eme nagusia edo printzipala (3-5 emeetatik nagusi bat hautatzen arduratzen da arrak) arrautzak erruten arduratzen da. Egun batzuk pasa ostean, beste emeak (kabia egin duen arrarekin ugaldu direnak) kabi berean errungo dute bere arrautzak.

Inkubazio eta arrautzen zaintzaz arra eta eme nagusia (arrautzak errun duen lehen emea) arduratuko dira, zaintza hori egunez eta gauez zatitu. Gauez kabiaren zaintzaz arra arduratzen den bitartean egunez emearen txanda iristen da.

Gauean, inkubazio arduraz jarduten diren ar guztiek bere kabien zaintza eta posizioa uneoro (alternantziarekin) elkarri aldatzen diote inkubazio eta zaintza aktibo eta kolektibo bat bihurtuz. Baina horrek arriskuak ere sorrarazten ditu, besteak beste, despistatzen eta kabien zaintzarik gabe geratzen diren kabiak suertatzen direlako, bere ondorio latz guztiekin (harraparien hatzaparretan erori edo hotzez hil).

Kabi bakoitzak 40 arrautz izaten ohi ditu, horietatik 30 bat onik ateratzen eta hazten direlarik.

Arrautza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ostrukaren arrautzak 1-2 kilo bitartean pisatzen du (24 oilo-arrautz batera bezala). Hegazti guztien arrautzen artean, ostrukarena munduko handiena da (25 zentimetro luze izan daitezke).

Zuri-orixka kolorekoak dira, eta ustez, kolore hori Afrikako sabana lehor eta beroetan ez kiskaltzeko moldaketa ebolutibo berezia da.

Azpiespezieak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arrautza.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikiztegian orri bat dago honi buruz: ostruka .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ostruka Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan informazioa gehiago aurki dezakezu: Struthio_camelus