Pasargada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Pasargada1
UNESCOren gizateriaren ondarea
Cyrus tomb.jpg

Ziro II.aren hilobia Pasargadan

Mota Kulturala
Irizpideak i, ii, iii, iv
Erreferentzia 1106
Kokalekua  Iran
30° 12′ 00″ N, 53° 10′ 46″ E / 30.20000°N,53.17944°E / 30.20000; 53.17944Koordenatuak: 30° 12′ 00″ N, 53° 10′ 46″ E / 30.20000°N,53.17944°E / 30.20000; 53.17944
Eskualdea2 Asia eta Ozeania
Izen ematea 2004 (XXVIII. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Pasargada[1] (persieraz پاسارگاد) Persiar Inperioko lehen hiriburua izan zen, gaur egungo Iranen hegoaldean kokatua. Fars probintzian dago, Zagros mendien ekialdeko luzapen batean, gaur egungo Xiraz hiritik 100 kilometro inguru ipar-ekialdera, eta Persiar Inperioko hurrengo hiriburua izan zen Persepolistik 87 kilometro inguru ipar-ekialdera. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 2004an. 160 hektareako babes eremua eta 7.127 hektareako errespetu eremua hartzen du.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Akemenestar dinastiaren lehen hiriburua izan zen, 160 hektarea inguruko hedadura hartuz. Hiriburu gisa, garrantzia galduz joan zen Persepolisen sorrerarekin, inperioaren lehen hiriburua izateak, errespetatzeko moduko toki bihurtu bazuen ere. Horrezaz gainera, bertan dago Akemenestar Inperioaren sortzailea izan zen Ziro II.aren hilobi xaloa, egundaino iraun duena.

Ziroren hilobia da akemenestar garaiko arte persiarrean existitu ziren bi hilobi ereduetako bat. Edikulu erako eraikina da, bi uretarako frontoi eta estalkiarekin, Asia Txikiko arte greziarrarekin lotua. Beste eredua, Naqsh-e Rostamen dagoen Dario I.aren hilobia da, harkaitzean zulatua, Egiptoko hipogeoak bezala.

Mausoleo honen ondoan dagoen multzo arkitektonikoa ere nabarmendu behar da, Tall-e Takhteko terraza gotortua eta sarrerako arkupeak, audientzia gelek, errege gelek eta lorategiek osatzen dutena; hau ez da, bakarrik, akemenestar arkitektura eta artearen lehen fasearen adierazgarri, baizik eta persiar zibilizazioaren ereduzko lekukotasuna ere[2].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Euskaltzaindia (2006-1-27), Antzinateko hirien euskarazko izenak, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0147.pdf .
  2.   Azcárate Ristori, J. M.ª de (1986), Historia del arte, Madril: Anaya, ISBN 84-207-1408-9 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Pasargada Aldatu lotura Wikidatan