Dundalk

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Dundalk
Dún Dealgan

Mé do rug Cú Chulainn cróga
"Cúchulainn ausartari sorlekua eman nion"
Dundalk
Dundalkeko bandera

Dundalkeko armarria

Estatua Irlandako ErrepublikaIrlandako Errepublika
Banaketa administratiboa Loutheko konderria
Herrialdea
Lurralde Historikoa
Konderria
Flag of Ireland.svg Irlandako Errepublika
Flag of Leinster.svg Leinster
Flag of the counties of Cork, Derry and Louth.svg Loutheko konderria
Koordenatuak

54°00′32″N 6°24′18″W / 54.00889°N 6.40500°W / 54.00889; -6.40500Koordenatuak: 54°00′32″N 6°24′18″W / 54.00889°N 6.40500°W / 54.00889; -6.40500

Dundalk non dagoen adierazten duen Irlandako Errepublika-ko/-go/-eko mapa
Dundalk
Eremua 115 km²
Posta kodea LH
Biztanleria 31,149 bizt. (2011)
Dentsitatea 0,27 bizt./km²
www.dundalk.ie


Dundalk (irlanderaz Dún Dealgan) Irlandako Errepublikako Loutheko konderriaren hiriburua eta hiri nagusia da, bigarren hiria den Droghedaren parean ia. 31.149 biztanle ditu (2011) eta Irlandako seigarren hiri handiena da.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere izendapena Dún Dealgan izenetik eratorria da, hau da, "Dalgaren Gotorlekua", Cúchulainn irlandar heroi mitikoaren sorlekua. Hiriaren irlanderazko goiburua honako hau da: "Mé do rug Cú Chulainn Cróga" ("Cúchulainn ausartari sorlekua eman nion").

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irlandako itsasoaren ertzean kokatzen da eta Ipar Irlandako mugatik oso hurbil dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

K. a. 3500 urtean jadanik Neolitoko nekazariak bazeuden Dundalk inguruan. K.a. 500 urtearen bueltan zeltak iritsi ziren Dundalk iparraldera, Conaille Muirtheimhne izenaz ezagutzen den eremura. Mendeetan zehar harresi gabeko herria izan zen.

1169an anglo-normandiarrak iritsi ziren eta Bertram de Verdun noble normandiarrak jauregi bat eraiki zuen 1185ean. Honi esker Dundalkek hiri eskubideak eskuratu zituen 1189an. The Pale eremuaren iparraldeko muga izanik berehala gotortu zen harresi handi batzuekin.

XVII mendean Lord Limerickek hiria berrantolatu zuen. Europan bidaian ibilia zen eta handik ekarri zituen ideia berriak. Harresi eta gaztelu zaharrak bota eta hiriaren erdigunetik ateratzen ziren kaleak eraiki zituen. Garapen handiena XIX mendean etorri zen, bere kaia zela eta trenbidea bertaraino iritsi zenean.

Irlandako Gerra Zibilean borroka ugari izan ziren Dundalken, banaketaren muga oso gertu baitzegoen. Merkatal herria izaten jarraitu zuen baina 70. hamarkadan Irlanda Europar Batasunean sartzerakoan krisi ekonomiko handia izan zuen, atzerritik zetozen produktuen aurrean konpetitiboa ez zelako. Lantegi asko itxi ziren eta istilu ugari izan ziren herrian. 90. hamarkadan hazkunde ekonomikoa ezagutu zuen Irlandak (Zelta Tigrea) eta Dundalk ere errekuperatu zen.

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dundlakeko kirol nagusia futbola da. Dundalk F.C. taldeak 9 aldiz irabazi du Irlandako futbol liga, azkena 1995ean. Dublindik kanporako taldeen artean nagusi da. Kopa ere beste bederatzi aldiz lortu du.

Bestetik zaldi lasterketen tradizio handia ere badu Dundalkek.

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dundalk Aldatu lotura Wikidatan