Armagh

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Armagh / Ard Mhacha

—  Hiria  —
The Mall, Armagh.jpg

armarria

Izen ofiziala Armagh
Estatua
Herrialdea
Lurralde Historikoa
Konderria
 Erresuma Batua
 Ipar Irlanda
 Ulster
Armagh
Koordenatuak 54°21′05″N 06°39′17″W / 54.35139°N 6.65472°W / 54.35139; -6.65472Koordenatuak: 54°21′05″N 06°39′17″W / 54.35139°N 6.65472°W / 54.35139; -6.65472
Armagh / Ard Mhacha non dagoen adierazten duen Ipar Irlanda-ko/-go/-eko mapa
Armagh / Ard Mhacha
Eremua 691 km2
Posta kodea BT 60 / BT 61
Biztanleria 14.590 bizt. (2001)
Dentsitatea 21,11 bizt./km²

Armagh (gaeleraz Ard Mhacha, "Machako mendilepoa") Ipar Irlandako hiria da eta bertako bost hiri zaharrenetakoen artean dago, Ulsterko eskualdean, Armagheko konderrian. Ipar Irlandako erlijio hiriburua da, artzapezpikutegi katolikoa eta protestantea ditu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armagh IV. mendean sortu zuten. San Patriziok han antolatutako apezpikutegiari esker (445), Irlandako erlijio hiriburua (monasterio eskola famatua) eta politikoa bihurtu zen. Monastegi honetan zegoen Armagheko liburua gaur egun Dublingo Trinity Collegen gordeta dago.

IX. mendean eskandinaviarrek konkistatu zuten. Diotenez Irlandako uharteko errege mitikoa izan zen Brian Boru San Patrizio katedralean hilobiraturik dago, honek erakusten du X mendearen inguruan Armaghek zuen garrantzia. 1189an John de Courcy zaldun normandiarrak Ulsterreko konkistaren bidean Armagh harpilatu zuen.

XVII mendetik aurrera Armagh "santuen eta ikasleen hiria" ezizenaz ezagutu zen, izan ere Erret Eskola sortu baitzen 1608an eta Armagheko Obserbatorioa 1790an.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Patrizio katedral protestantea, Irlandako elizarena: k.o. 445ean eraiki zen baina historian zehar 17 aldiz izan da suntsitua. Gaur egun dakusagun katedrala 1834 eta 1840 artean berreraikitakoa da.
  • San Patrizio katedral katolikoa: 1840 eta 1904 artean eraikia neogotiko estiloan.
  • Armagheko Obserbatorioa (1790) eta Planetarioa (1968)
  • Liburutegi Publikoa, 1771ean eraikia.

Herritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armagh ondorengo hiriarekin senidetuta dago:


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Armagh Aldatu lotura Wikidatan