Mönchengladbach

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Mönchengladbach

 Ipar Renania-Westfalia
Mönchengladbach hiriko katedrala.
Mönchengladbach hiriko katedrala.

Mönchengladbacheko armarria

Izen ofiziala Mönchengladbach
Herrialdea
Estatua
Eskualdea
 Alemania
 Ipar Renania-Westfalia
Düsseldorf
Alkatea Norbert Bude (SPD)
Herritarra Mönchengladbachtar
Koordenatuak 51°12′0″N 06°26′0″E / 51.20000°N 6.43333°E / 51.20000; 6.43333Koordenatuak: 51°12′0″N 06°26′0″E / 51.20000°N 6.43333°E / 51.20000; 6.43333
Mönchengladbach non dagoen adierazten duen Alemania-ko/-go/-eko mapa
Mönchengladbach
Eremua 170,43 km2
Garaiera 70 m
Posta kodea 41001-41239
Biztanleria 257,993 bizt. (2010)
Dentsitatea 1,51 bizt./km²
Sorrera 974. urtean Gladbach monasterioa eraikitzearekin bat
Matrikula MG
http://www.moenchengladbach.de/

Mönchengladbach Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiria da. Düsseldorf barrutian kokatzen da eta 2010an 257.993 biztanle zituen.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun lur azpitik doan Gladbach errekak ematen dio izena hiriari. Beste Gladbach bat ere badagoenez (Bergisch Gladbach), honengandik bereizteko 1888an München-Gladbach izena eman zitzaion. Ondoren gertatu zena izan zen jendeak Munich (München) hiriko auzoa zela pentsatzen zuela eta nahasmena ekiditeko Mönchengladbach izena ezarri zioten 1960an. Dena dela, bertakoek Gladbach izena erabiltzen jarraitzen dute.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rhin ibaitik 16 kilometro mendebaldera dago, Niers errekak sortzen duen lautadan hain zuzen ere. Hiriaren zatirik handiena beraz erabat laua da. Parke eta baso ugari daude hirian.

Barruti eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo asentamenduak duela 300 edo 400.000 urtetakoak dira, bertan Homo erectus eta Neanderthalgo gizakiaren aztarnak aurkitu baitira. Neolito eta Brontze Aroko harri pilak ere aurkitu dira.

Mönchengaldbachen sorrera 974an fundaturiko Gladbach Monastegiari lotuta dago. XII mendean monjeek merkatua eratu zuten monastegiaren iparraldean eta bertan artisauak kokatuz joan ziren. 1364-66 urte inguruan Gladbach herri bihurtu zen. oraindik harrizko harresiaren aztarnaren bat gelditzen da. Julichko Dukerriaren barruan gelditu zen Gladbach.

1794ean Napoleonen tropek herria hartu zuten eta erlijioaren aurkako legeak aplikatuz 1802ean Monastegia itxi arazi zuten. Monastegiko liburutegi erraldoia suntsitua gelditu zen gainera. 1815ean Prusiaren esku gelditu zen eta honek Landkreis Gladbach barrutiaren buru izendatu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Ipar Renania-Westfalia estatuan sarturik gelditu zen.

Rheydt jauregia

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Rheydt jauregia (Schloss Rheydt): Pizkundeko jauregi ederra. 1180an jadanik aipatzen bada ere, XVI mendean berriztua izan zen. Gaur egun museoa da.
  • Abteiberg Museum: Arte garaikidearen museoa.

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Borussia Mönchengladbach da hiriko futbol taldea. Bundesliga bost aldiz irabazteaz gain UEFA Kopa bi ere baditu.

1 Formulako bi gidari ere bertan jaioak dira, Heinz-Harald Frentzen eta Nick Heidfeld.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mönchengladbach ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mönchengladbach Aldatu lotura Wikidatan