Europa Barneko Garraio Sarea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Europa Barneko Garraio Sarea
Europa Barneko Sareak
Trans-European Transport Network.svg
Datu orokorrak
Garraio motaBurdinbide korridoreen sarea
Eskualdeak Europar Batasuna
Webguneaec.europa.eu

Europa Barneko Garraio Sarea (ingelesez: Trans-European Transport Network, TEN-T laburtua) Europar Batasuneko errepideen, burdinbideen, aireportuen eta ubideen sare planifikatua da. TEN-T sarea Europako sare-sistema handiago baten zati da, Europa Barneko Sareak edo TEN izenekoa.[1]

TEN-T lehen mailako errepideei, burdinbideei, barnealdeko ubideei, aireportuei, itsasertzei, barneko portuei eta trafikoaren kudeaketa sistemei hobekuntza koordinatuak egiten dizkie, distantzia luzeko bide integratuak eta intermodalak eskainiz. TEN-T onartzeko erabakia Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak hartu zuten 1996ko uztailean. Europar Batasunak sareak sustatzeko lan egiten du, liderren, koordinazioaren, jarraibideen eta garapenaren finantzaketaren arteko konbinazioaren bidez.[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

TEN-T gidalerroak 1996ko uztailaren 23an onartu ziren hasiera batean, Europako Parlamentuaren eta Europako Kontseiluaren 1692/96/EE Erabakiarekin[3], Europa Barneko Garraio Sarea garatzeko Europar Batasuneko jarraibideei buruzkoa. 2001eko maiatzean, Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak 1346/2001/EE Erabakia onartu zuten. Dekretu horrek itsas-garraioei, barne-portuei eta barne-terminalei buruzko TEN-T gidalerroak aldatu zituen.[4]

2004ko apirilean, Europako Parlamentuak eta Europako Kontseiluak 884/2004/EE Erabakia onartu zuten (884/2004/EE Erabakiak erantsi zion zerrendari),[5] eta 1692/96/EE Erabakia aldatu zuten, Europa Barneko Garraio Sarea garatzeko Europar Batasuneko jarraibideei buruzkoa. 2004ko apirileko berrikuspena TEN-T politiken aldaketa oinarrizkoagoa izan zen, Europar Batasuneko handitze eta trafiko fluxuen ondoriozko aldaketak bideratzeko.[6]

2017an erabaki zen Europa Barneko Garraio Sarea Ekialdeko Europara hedatuko zela eta Ekialdeko Elkarteko herrialde kideak hartuko zituela. Europa Barneko Garraio Sarearen hedapen ekialdekoena 2019ko otsailean iritsi zen Armeniara.[7][8][9]

Lehentasunezko ardatzak eta proiektuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2013ko urriaren 17an bederatzi proiektu iragarri ziren. Hauek ziren:[10]

Sarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraiobide bakoitzak sare bat du. Sareak hauek dira:[11]

  • Europa Barneko errepideen sarea
  • Europa Barneko trenbideen sarea
  • Europa Barneko ubideen sarea
  • Europa Barneko portuen sarea
  • Europa Barneko itsas-bideen sarea
  • Europa Barneko aireportuen sarea
  • Europa Barneko intermodal-garraiobideen sarea
  • Europa Barneko informazioaren sarea
  • Europa Barneko aire-trafikoaren sarea
  • Europa Barneko nabigazioaren sarea

Korridoreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraiobide guztiak bederatzi korridoretan bilduta daude, lehentasunezkoak deritzenak, eta 2030 baino lehen amaituta egon behar dute.[12]

Korridorea Hasiera Herrialdeak Amaiera
01 Baltiko/Adriatiko Polonia Gdynia PoloniaTxekia/EslovakiaAustriaItalia Italia Ravenna
02 Iparralde/Baltiko Finlandia Helsinki FinlandiaEstoniaLetoniaLituaniaPoloniaAlemaniaHolanda/Belgika Belgika Anberes
03 Mediterraneo Espainia Algeciras EspainiaKatalan HerriakFrantziaItaliaEsloveniaKroaziaHungaria Hungaria Záhony
04 Ekialde/Mediterraneo Alemania Hanburgo AlemaniaTxekiaHungariaErrumaniaBulgariaGreziaZipre Zipre Nikosia
05 Eskandinavia/Mediterraneo Finlandia Helsinki FinlandiaSuediaDanimarkaAlemaniaAustriaItaliaMonako Malta Valleta
06 Rhin/Alpeak Italia Genova Herbehereak/BelgikaAlemaniaSuitzaItalia Herbehereak Rotterdam
07 Atlantiko Portugal Lisboa PortugalEspainiaEuskal HerriaFrantzia Alemania Mannheim
08 Iparralde/Mediterraneo Irlandako Errepublika Dublin IrlandaHerbehereakBelgikaLuxenburgoFrantzia Frantzia Marseilla
09 Rhin/Danubio Frantzia Estrasburgo FrantziaAlemaniaAustriaEslovakiaHungariaErrumania Errumania Konstantza

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «TEN-T lehentasunezko ardatzak eta proiektuak 2005ean bezala» web.archive.org 2011-11-18 (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  2. "Azpiegitura/esparru-baldintzak hobetzea Danubiorentzat..."
  3. (Ingelesez) «EUR-Lex - 31996D1692 - EN» Official Journal L 228 , 09/09/1996 P. 0001 - 0104; (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  4. Bolton, Declan J.. (2003-04). «The EC decision of the 8th June 2001 (EC/471/2001): excision versus swabbing» Food Control 14 (3): 207–209. doi:10.1016/s0956-7135(02)00093-2. ISSN 0956-7135. (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  5. Decision No 884/2004/EC
  6. «Wayback Machine» web.archive.org 2011-01-31 (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  7. (Ingelesez) «Armeniako Atzerri Ministerioa Ekialdeko eta Visegrad-eko lau ministro-bilerara doa.» armenpress.am (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  8. (Ingelesez) «Ukrainak Europa Barneko Garraio Sarearekin bat egiten du.» www.unian.info (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  9. (Ingelesez) «EBk Armeniarekin harreman politiko eta ekonomikoak sakontzeko duen prestutasuna errepikatzen du.» armenpress.am (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  10. (Ingelesez) «Press corner» European Commission - European Commission (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
  11. (Ingelesez) «EUR-Lex - 31996D1692 - EN» Official Journal L 228 , 09/09/1996 P. 0001 - 0104; (Noiz kontsultatua: 2021-02-20).
  12. Europa Barneko Garraio Sareetaren korridoreak

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]