Mangladi

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bangladeshko mangladi bat.
Mangladien kakalekua.
Mangladi baten bideoa.

Mangladia habitat mota bat da, batzuetan biomatzat hartzen dena. Habitat mota hau inguru tropikalean dago eta ibaien bokaleetan garatzen da gehien bat, baina baita ere kostalde eremuetan eta estuarioetan. Oso aniztasun biologiko handia garatzen da bertan: moluskuak, arrainak, hegaztiak....

Konposizioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mangladiak bere osotasunean mangle zuhaitzez osatua dago. Zuhaitz mota honen 54 espezie ezberdin ezagutzen dira 16 familia ezberdinetan sailkatuta. Beraien ezaugarri nagusiena gazitasun handiak jasateko eta oxigeno gutxiko uretan bizitzeko gaitasun handia da. Zuhaitz hauek mangladietan sortzen den lokatzean hazten dira.

Mangladietan hiru eremu ezberdindu dezakegu:

  • Manglez osatutako basoak.
  • Mangladiaren eta lur finkoaren arteko eremua.
  • Mangladiaren tartean urra garraiatzen duten ubideak
  • Landare gabeko hondartzak, itsasgorarekin estaltzen direnak

Fauna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eremu mangladietan dauden itsasaldiak normala dena baino askoz nabarmenagoak dira, beraz ura egunean zehar mangladiaren barnean asko sartzen da eta berriro marea jaisten denean joaten da beraz sortzen den aldaketaren poderioz uretako zein lurreko animaliak bizi dira. Hiru mota ezberdintzen dira:

  • Uretako fauna: itsasgorarekin agertu ohi dira eta mangladietan sortzen diren ubideetan. Hauen adibideak tximeleta, itsas sugea, itsas zaldia edo lupia dira.
  • Mangladietako fauna: lokatzetan, sustraietan edo enborretan bizi dira eta batez ere arrainez, barraskiloz, krustazeoz eta oskolez osatuta dago baina krokodiloak, eta beste anfibio mota ezberdin aurkitu ditzakegu.
  • Lur lehorreko fauna: zuhaitz puntetan edo ura iristen ez den lukuetan bizi dira. Batez ere hegaztiak (loroa, lertxuna, usoa edo arrano arrantzalea), intsektuak eta ugaztunak (mangladietako hartza eta karraskari txikiak) aurkitu daitezke.

Garrantzia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekosistema hau materia organikoaren ekoizpen altuarengatik bereizten da. Ikusi dugun bezala biodibertsitate handia sortzen dute beraz garrantzi ekologiko handia dute. Eta ekonomikoki duten garrantzia izugarria da. Izan ere, arrainentzat eta itsaskientzat hazteko leku oso egokia ematen dielako, eta ondorioz arrantza industria mantendu egiten dute, gainera turismoarentzat atrakzio erakargarri bat bezala har daiteke. Gainera kostaldeak urak eta haizeak sortzen duen higiduratik babesten du, eta sedimentuak jasotzen ditu lur finkoaren hedadura handituz.

Mangladiak dituzten garrantzi handia jakinda ere, mangladi guztien totalaren %75-a suntsitu egin da.

Munduko mangladiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inportantzia globaleko mangladiak (2004ko abundua)
Herrialdea Lekua / mangladia Mangladiaren azalera (km²) Mangle espezieak Bertako fauna Kontserbazio egoera Iturria
Txina Shankou Mangrove Nature Reserve 40 14 espezies:
Rhizophora stylosa, Kandelia candel, Aegiceras corniculatum, Avicennia marina, Bruguiera gymnorrhiza, Excoecaria agallocha, etc.
Ugaztunak: Dugong dugon y Sotalia sinensis
Hegaztiak: Larus saundersi, Platalea minor
Naturaletik modifikatura [1]
Kolonbia Magdalenako ibaiaren delta-estuarioa,
Ciénaga Grande de Santa Marta
792
(mangladiak)
4.000
(delta-estuarioa)
4 espezies:
Rhizophora mangle, Avicennia germinans, Laguncularia racemosa y Conocarpus erectus
Ugaztunak: 56 espezie. Alouatta seniculus, Cebus albifrons, Atheles belzebuth, Aotus trivirgatus, Hydrochaeris hydrochaeris, Trichechus manatuseta beste batzuk
Hegaztiak: 198 espezie (horietatik 50 migratzaileak); endemikoak: Lepidopyga lilliae y Molothrus armenta; migratoriak (Anatidae): Anas discors, A. americana, A. clypeata y Aythya affinis
Narrastiak: Caiman crocodilus fuscus, Crocodylus acutus, Iguana iguana, Tupinambis teguixin, Caretta caretta, y Dermochelys coriacea
Arrainak: 100 espezie baino gehiago (45 ur gezakoak)
Pixkat kaltetua [2] [3] [4] [5]
Guineako golkoa (Níger ibaia) Angola, Kamerun, Kongo, Guinea Ekuatoriala, Gabon, Ghana, Nigeria ? 2? Ugaztunak:
Hegaztiak:
Pixkat kaltetua [6]
Sundarban (Bengalako Golkoa) India, Banglades  ? 30 Ugaztunak:
Hegaztiak:
Pixkat Kaltetua [7]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mangladi Aldatu lotura Wikidatan


[1] [2]