Karraskari

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Karraskariak
Fosilaren garaia: Paleozeno-gaur egun

Funambulus palmarum
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Mammalia
Infraklasea: Eutheria
Magnordena: Boreoeutheria
Goiordena: Euarchontoglires
Ordena: Rodentia
Bowdich, 1821
Azpiordenak

Sciuromorpha
Castorimorpha
Myomorpha
Anomaluromorpha
Hystricomorpha

Hedadura mapa
Karraskari espezie guztien hedapen mapa konbinatua

Karraskari ordena, (rodentia) ugaztunen familiako ugariena da, hainbat autorek 2000tik 3000 espezie ezberdinetara kokatzen dutelarik euren ugaritasuna. Honek ugaztun espezie guztien erdia suposatzen du. Karraskariak Antartikan ezik gainontzeko kontinente guztietako hainbat klima ezberdinetan aurki daitezke. Australian ere modu naturalean daude, gizakion eragina kontutan hartu gabe. Ozeanoetan ezik habitat mota guztiak betetzen dituzte.

Hainbat talde karraskari gisa hartzen dira baina ez dira horrela. Chiroptera, Scandetia, Insectivora eta Lagomorpha ordenak askotan karraskaritzat hartzen dira.

Karraskari gehienak txikiak dira. Euren artean txikiena Afrikar Sagu Pigmeoa da: 6 cm luze da, 7 gramo pisatzen du. Handiena kapibara da, 45 kg-ko pisuarekin. Jada desagertua den Phoberomys pattersoni espezieak 700 kg pisatzen zuela uste da.

Karraskariek bi letagin dituzte goiko eta beheko barailetan, eta letagin horiek etengabe hazten dira karraskarien bizitza osoan. Hazkundea konpentsatzeko, denbora gehiena zerbait murtxikatzen pasatzen dute, eta hau da izenaren jatorria (Latinezko roderetik). Hagin hauek kanpokaldeak esmaltea dute eta dentina barnekaldean eta beraz punta ateratzen dute erabiltzearekin soilik. Karraskari gehienek landareak jaten dituzte, orokorrean haziak, baina gutxi batzuek intsektuak eta arrainak ere jaten dituzte.

Karraskariak oso garrantzitsuak dira edozein ekosistematan oso azkar hazten direlako eta beraz elikagai ona dira haragijaleentzat, metodo ona dira hazien garraiorako eta gaixotasunak azkar kutsatzen dituzte.

Sailkapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rodentia  

Sciuromorpha


  Castorimorpha  

Anomaluromorpha



Myomorpha



  Hystricomorpha  

Ctenodactylomorphi


  Hystricognathi  

Hystricidae



Phiomorpha



Caviomorpha






Familiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Familia Irudia
Abrocomidae
Abrocoma bennettii.png
Acaremyidae
Agoutidae
Alagomyidae
Allomyidae
Anomalomyidae
Anomaluridae
Aethurus glirinus.jpg
Aplodontiidae
Aplodontia.jpg
Archetypomyidae
Armintomyidae
Bathyergoididae
Bathyergidae
Damaraland mole-rat.jpg
Calomyscidae
Calo10.jpg
Capromyidae
Capromys pilorides.jpg
Castoridae
Beaver.jpg
Caviidae
Dolichotis patagonum.jpg
Cephalomyidae
Cercolabidae
Chapattimyidae
Chinchillidae
Chinchilla brevicaudata.jpg
Cricetidae
Meadvole.jpg
Cricetopidae
Ctenomyidae
Tinytuco.jpg
Cuniculidae
Cuniculus paca.jpg
Cylindrodontidae
Dasyproctidae
Dasyprocta aguti-WilhelmaZoo-Stuttgart.JPG
Diamantomyidae
Diatomyidae
Dinomyidae
Dinomys branickii.JPG
Dipodidae
Jaculus orientalis Stuffed specimen 2.jpg
Echimyidae
Hoplomys gymnurus2.jpg
Echinomyidae
Eocardiidae
Eocardia.jpg
Eomyidae
Eomys BW.jpg
Eryomyidae
Sciuridae
Sciuridae.jpg
Eurymylidae
Eutypomyidae
Florentiamyidae
Heptaxodontidae
Gobiomyidae
Ctenodactylidae
Gundi Ctenodactylus gundi 051117 2.jpg
Heliscomyidae
Heliscomyidae Vienna.jpg
Heterocephalidae
Heteromyidae
Dipodomys nitratoides.jpg
Hydrochaeridae
Bristol.zoo.capybara.arp.jpg
Hydrochoeridae
Hystricidae
Porcupine Berlin Zoo.jpg
Ischyromyidae
Ischyromys.jpg
Ivanantoniidae
Kenyamyidae
Laonastidae
Laredomyidae
Megacricetodontidae
Muridae
Rattus rattus03.jpg
Gliridae
Graphiurus spec -murinus-1.jpg
Myoxidae
Mylagaulidae
Nsthornedgopher-hlmwh-rbh13.jpg
Myocastoridae
Myocastor coypus.jpg
Myophiomyidae
Neoepiblemidae
Nesomyidae
Malagasy.giant.rat.arp.jpg
Erethizontidae
Canadaporcupine3F.jpg
Octodontidae
Octodon degus BG.jpg
Odontomysopidae
Paramyidae
Pedetidae
Springharelg.jpg
Petromuridae
Petromus typicus.jpg
Phiomyidae
Gaudeamus hylaeus.png
Platacanthomyidae
Malabar spiny dormouse.jpg
Geomyidae
Pocket-Gopher Ano-Nuevo-SP.jpg
Remyidae
Rhizospalacidae
Simimyidae
Spalacidae
Lesser bamboo rat.jpg
Theridomyidae
Thryonomyidae
Grand aulacode male.jpg
Tsaganomyidae
Eskuz gaurkotu | Irudiak bilatu

 

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Karraskari Aldatu lotura Wikidatan