Karraskari

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Karraskari
Indian Palm Squirrel Portrait.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
AzpierreinuaBilateria
FilumaChordata
KlaseaMammalia
GoiordenaEuarchontoglires
Ordena Rodentia
Bowdich, 1821
Azpibanaketa
Datu orokorrak
Elikadura iturri nagusia belarki

Karraskariak (Rodentia) ugaztun familia bat da. Ugaztunen artean familiarik ugariena da, hainbat autorek 2000tik 3000 espezie ezberdin identifikatu dituzte. Ugaztun espezie guztien erdia karraskariak dira. Antartikan ezik gainontzeko kontinente guztietako klima ezberdinetan aurki daitezke. Australian ere modu naturalean daude, gizakion eragina kontutan hartu gabe. Ozeanoak izan ezik habitat mota guztiak betetzen dituzte.

Hainbat talde karraskari gisa hartzen dira baina ez dira horrela. Chiroptera, Scandetia, Insectivora eta Lagomorpha ordenak askotan karraskaritzat hartzen dira.

Karraskari gehienak txikiak dira. Euren artean txikiena Afrikar Sagu Pigmeoa da: 6 cm luze da, 7 gramo pisatzen du. Handiena kapibara da, 45 kg-ko pisuarekin. Jada desagertua den Phoberomys pattersoni espezieak 700 kg pisatzen zuela uste da.

Karraskariek bi letagin dituzte goiko eta beheko barailetan, eta letagin horiek etengabe hazten dira karraskarien bizitza osoan. Hazkundea konpentsatzeko, denbora gehiena zerbait murtxikatzen pasatzen dute, eta hau da izenaren jatorria (Latinezko roderetik). Hagin hauek kanpokaldeak esmaltea dute eta dentina barnekaldean eta beraz punta ateratzen dute erabiltzearekin soilik. Karraskari gehienek landareak jaten dituzte, orokorrean haziak, baina gutxi batzuek intsektuak eta arrainak ere jaten dituzte.

Karraskariak oso garrantzitsuak dira edozein ekosistematan oso azkar hazten direlako eta beraz elikagai ona dira haragijaleentzat, metodo ona dira hazien garraiorako eta gaixotasunak azkar kutsatzen dituzte.

Sailkapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rodentia  

Sciuromorpha


  Castorimorpha  

Anomaluromorpha



Myomorpha



  Hystricomorpha  

Ctenodactylomorphi


  Hystricognathi  

Hystricidae



Phiomorpha



Caviomorpha





Familiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Familia Irudia
Abrocomidae
Abrocoma bennettii.png
Acaremyidae
Agoutidae
Alagomyidae
Allomyidae
Anomalomyidae
Anomaluridae
Aethurus glirinus.jpg
Aplodontiidae
Aplodontia.jpg
Archetypomyidae
Armintomyidae
Bathyergidae
Damaraland mole-rat.jpg
Bathyergoididae
Calomyscidae
Calo10.jpg
Caviidae
Dolichotis patagonum.jpg
Cephalomyidae
Cercolabidae
Chapattimyidae
Cocomyidae
Cricetidae
Meadvole.jpg
Cricetopidae
Ctenomyidae
Tinytuco.jpg
Cuniculidae
Cuniculus paca.jpg
Cylindrodontidae
Dasyproctidae
Dasyprocta aguti-WilhelmaZoo-Stuttgart.JPG
Diamantomyidae
Diatomyidae
Laonastes aenigmamus - young male JP Hugot PLOS ONE.jpg
Dinomyidae
Dinomys branickii.JPG
Distylomyidae
Echimyidae
Hoplomys gymnurus2.jpg
Echinomyidae
Eocardiidae
Eocardia.jpg
Eomyidae
Eomys BW.jpg
Eryomyidae
Sciuridae
Sciuridae.jpg
Eucricetodontidae
Eurymylidae
Eutypomyidae
Florentiamyidae
Gaudeamuridae
Geomyidae
Pocket-Gopher Ano-Nuevo-SP.jpg
Gobiomyidae
Heliscomyidae
Heliscomyidae Vienna.jpg
Heterocephalidae
Heterocricetodontidae
Heteromyidae
Dipodomys nitratoides.jpg
Hydrochaeridae
Bristol.zoo.capybara.arp.jpg
Hystricidae
Porcupine Berlin Zoo.jpg
Ischyromyidae
Ischyromys.jpg
Ivanantoniidae
Kenyamyidae
Laonastidae
Laredomyidae
Megacricetodontidae
Muridae
Mus Musculus-huismuis2.jpg
Myoxidae
Gliridae
Graphiurus spec -murinus-1.jpg
Mylagaulidae
Nsthornedgopher-hlmwh-rbh13.jpg
Myocastoridae
Myocastor coypus.jpg
Myophiomyidae
Nementchamyidae
Neoepiblemidae
Nesomyidae
Malagasy.giant.rat.arp.jpg
Erethizontidae
Canadaporcupine3F.jpg
Nonanomaluridae
Octodontidae
Octodon degus BG.jpg
Odontomysopidae
Orogomyidae
Paramyidae
Pedetidae
Springharelg.jpg
Petauristidae
Petromuridae
Petromus typicus.jpg
Phiomyidae
Gaudeamus hylaeus.png
Platacanthomyidae
Malabar spiny dormouse.jpg
Pseudocricetodontidae
Pseudosciuridae
Reithroparamyidae
Remyidae
Rhizospalacidae
Saccomyidae
Seleviniidae
Simimyidae
Siphneidae
Sminthidae
Spalacidae
Lesser bamboo rat.jpg
Tamquammyidae
Tataromyidae
Theridomyidae
Thryonomyidae
Grand aulacode male.jpg
Tsaganomyidae
Yuomyidae
Zapodidae
Zegdoumyidae
Zelomyidae
Zenkerellidae
Dipodidae
Jaculus orientalis Plzen zoo 02.2011.jpg
Heptaxodontidae
Ctenodactylidae
Gundi Ctenodactylus gundi 051117 2.jpg
Hydrochoeridae
Capromyidae
Capromys pilorides.jpg
Castoridae
Beaver.jpg
Chinchillidae
Chinchilla brevicaudata.jpg
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Karraskari Aldatu lotura Wikidatan