Txik Txak - Tram'Busa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Infobox Public Transport.png
Txik Txak - Tram'Busa
Txik Txak sarea
Txik Txak - Tram'Busa.png
Tram'Busa T1 Baiona - Errobi (2).jpg
 T1  lineko ibilgailu bat Garita–Museoak geltokiaren ingurunuak
Datu orokorrak
Garraio mota Igarotze azkarreko busa
Zerbitzatutako eskualdeak  Lapurdi
Lineak  T1  
Geltoki kopurua 31
Jabea Euskal Hirigune Elkargoa
Presidentea Claude Olive[1]
Egoitza Foch hiribidea, 15
Baiona,  Lapurdi
Web gunea www.txiktxak.eus
Ustiapena
Ustiapenaren hasiera 2019 irailaren 2a (1 urte)
Eragilea(k) Keolis Côte Basque-Adour
Maiztasuna linearen araberakoa
Datu teknikoak
Luzera 12,0 km
Abiadura maximoa 70 km/h

 Mapa

Txik Txak - Tram'Busa Iparraldeko Euskal Kosta-Aturri eskualdean dagoen igarotze azkarreko autobusa sarea da. Sarea bi linea osatzen du, "X" formako erradiazioa, guztira 5 geltoki partekatzen dituzte.

Igarotze azkarreko autobusa 2019ko irailaren 2an inauguratu zen, Baionagoiena eta Biarritzeko Herriko Etxea geltokien artean, eta 2021n  T2  linea inauguratu emango zaio.

31 geltoki ditu, horietatik 22tan Txik Txak - Chronoplus linetarekin konektatzen dira eta batean Txik Txak - Trenarekin lotura dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chronobus[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Baionaldeko garraioa»

Baiona eta Biarritz lotzen zituen edukiera handiko lehen autobus linea (autobus artikulatuak) Chronobus izenez zen ezaguna. Biarritz-Mairie eta Bayonne-Navarre lotzen zituen. Hori zen STAB sarearen erreferentzia linea, Euskal Kosta-Aturrin, bi hiriak hiru ordu laurdenetan lotzeko aukera ematen zuena.[2]

Gainera, 2 eta 3 lineak ere baziren, Chronobusekin batera STAB sareko bidaia guztien% 50 baino gehiago egiten zutenak. 2. linea Biarritz eta Baiona arteko Chronbusaren alternatiba zen; 3. lineak, berriz, Baiona eta Tarnose arteko ibilbidea egiten zuen.

Chronoplus[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artikulu nagusia: «Chronoplus»

2011n, STAB Chronoplus bihurtu zen. Hirigune barruko joan-etorrien% 80 autoz egiten zirela egiaztatu zen, eta STAB zaharrak, 1990etik erabiltzaileak galtzen ez zituenak, batez ere gazteek edo erretiratuek osatutako bezero bat zuela, hau da, lekualdatzeko beste modurik ez zuen jendea.

Chronobus linea,   A1   linea izatera pasa zen, STAB -eko antzinako 2. lineak osatua, orain   A2  . Beste bi udal linea gehitu ziren: STAB -eko 3. linea, hemendik aurrera   B   linea, eta STAB -eko 4. linea, Bidarteraino zabaldua eta   C   linea bihurtua.

Sare berria 2011ko urtarrilean jarri zen martxan, 2010eko apirilean Veoliari (egungo Transdev) sarearen ustiapena esleitu ondoren. Besteak beste, titulu sinplearen prezioa murriztu zen, 1,20 eurotik 1 eurora, eta linea nagusiaren maiztasuna handitu zen,   A1   linea 10 minutura eta haren ordutegia gauerdira arte. Gainera, Bidarte hiria hirigunera sartu zen eta sarea berrantolatu zen, zerbitzua   A1     A2     B   eta   C   lineetan zentratuz, sare berriak irudi bisuala berritzea ere ekarri zuen, STAB -eko ibilgailu zuri eta gorri historikoak Chronoplusen kolore zuri, berde, beltz eta grisengatik aldatuz.

Dauden sareak bateratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten. 2019ko uztailera arte ez zuen lortu Akitania Berria eskualdeak hiriarteko garraioaren emakida (lehenago departamenduen esku), eta bere lurraldetik osorik elkargoari igarotzen diren lineen titulartasuna ematea erabaki zuen. Horrela sortu zen garraio publikoaren irudi bateratu berria, sare berri batek lagunduta.[3]

Tram'Busa sortzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriko garraio publikoaren zerbitzua eta maiztasuna hobetzeko (Baionako eta Biarritzeko eremuak), tranbiaren ezaugarriak (arina, isila, elektrikoa, berezko trazadura) autobusarenarekin (mugikortasun handia, malgutasuna) integratuko zituen modu batean pentsatu zen, horrela garraiobide berri bat sortuz: Tram'Busa.

Hasierako proiektua maiztasun handiko (10 minutu edo gutxiago) joan-etorri azkarreko bi autobus-linea sortzean datza, nagusiki semaforo-lehentasuna duen eta% 100 elektrikoa den trazadura. Era berean, hiru disuasio aparkaleku sortuko dituzte lineen buruetan, garraiobide horren erabilera areagotu eta motibatzeko. Pasatzen den tokian, autoei eskainitako erreiak kenduko ditu eta oinezkoei eta txirrindulariei lehentasun handiagoa emango die.[4]

Sarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, igarotze azkarreko autobus linea erabat elektrikoa dago, Baiona, Angelu eta Biarritzeko joan-etorriak egituratzen dituena. 2020aren amaieran edo 2021aren hasieran bigarren linea martxan jartzea espero da.[5]

Linea Ibilbidea Luzera (km) Geltokiak
 T1   BaionagoienaBiarritzeko Herriko Etxea–Loís Barton 12,0 31
 T2   Znak A-14.svg Garros ↔ Technocité 13,3 31


Geltokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dauden 31 geltokiak hurbileko erreferentzia leku baten izena jasotzen dute. Hala, Baionako tren geltokiaren ondoan dagoen geltokiak Baionako Geltokia du izena, eta BAB2 merkataritza gunea dagoen tokian dagoenak, BAB2.

Disuasio-aparkalekuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, disuasio-aparkaleku ofizial bat dago Euskal Hirigune Elkargoaren aldetik. P+r Navarre da, Baionagoiena geltokiaren inguruan,  T1   linearen ekialdeko buruan.

 T2   linea eraikitzearekin batera, beste bi aparkaleku zabalduko dituzte: P+r Garros eta P+r Sud, Tarnose eta Basusarrin, hurrenez hurren.

Aparkalekua Geltokia Konexioa Hasiera
Navarre Baionagoiena  T1  •  32   2019ko irailaren 2a

Ustiapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, Keolis Côte Basque-Adour enpresak ustiatzen du sarea, Keolisen filiala den KCBAn laburtua.[6]

Ordutegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lineak urteko egun guztietan dago martxan, maiatzaren 1ean izan ezik.[7]

 T1  lineari dagokionez, kotxetegiak gertu daudenez, lehen Tram'Busa 5:31ean ateratzen da Baionagoiena geltokitik, astelehenetik ostiralera, eta 5:30ean larunbatetan. Lehen zerbitzua Biarritzeko Herriko Etxea–Loís Barton kaletik 5:41ean ateratzen da lanegunetan, eta 5:43ean larunbatetan. Gauean, azken autobusa 1:13an iristen da Baionagoienara eta 1:15ean Biarritzeko Herriko Etxea–Loís Bartonera igandetik asteazkenera, 2:56an Biarritzera eta 3:12an Baionara ostegun eta ostiraletan eta, azkenik, 2:58an Baionagoienen larunbatetan eta 3:13an Biarritzeko Herriko Etxea–Loís Bartonen.

Maiztasunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 T1   linearen maiztasunak 2019ko abenduaren 7an[8]
Astelehenetik ostiralera Larunbatetan Igande eta jaiegunetan
5:30 - 7:00 7:00 - 19:00 19:00 - 21:00 21:00 - 1:15 5:30 - 7:00 7:00 - 19:30 19:30 - 21:40 21:40 - 3:15 06:10 - 0:30
20 min 12 min 20 min 30 min 20 min 15 min 20 min 30 min 30 min

Flota[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 T1  linean erabiltzen diren ibilgailuak Irizar euskal enpresak fabrikatutako ie.tram autobusak dira, 18 metroko luzerakoak.

Eraikitzailea Eredua Zenbakia Zenbakiak Urtea Luzera
Irizar ie.tram 10 1tik 10ra 2019 18 metro

Tarifak eta finantzaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Linearen tarifikazioa Tram'Buseko gainerako lineen eta Chronoplus sareko autobusen berdina da, eta garraio-titulu berberekin dago eskuragarri.

Ez dago billete sinplerik, baina badaude "pass 1h" eta "pass 24 h" txartelak, 1 € eta 2 € balio dutenak hurrenez hurren, eta lehen baliozkotzetik adierazitako denbora mugarik gabe bidaiatzea ahalbidetzen dutenak.

Bi abonu ere badaude, bat "publiko", hilean 30€ eta urtean 300€, eta 3 eta 5 pertsona arteko "p'tit groupe" tiketa bat dago, egunean joan-etorri bat egiteko aukera ematen duena.

Tarifa horietarako guztietarako, berriz kargatzeko moduko kontakturik gabeko txartel bat jaulkitzen da, 0,20€-ko kostu osagarriarekin. Hori saihestu daiteke aldez aurretik erositako bat aurkeztuta.

Txartel guztiak igoera baino lehen erosi behar dira Tram 'Bus-en, geltokietan prestatutako makinetan, sareko gainerako lineen kontrara. Balidazioa ibilgailuen barruko makina batzuetan egiten da.

Bidaiariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Linea inauguratu eta zortzi astera, Euskal Hirigune Elkargoak sare berriaren lehen balorazioa plazaratu zuen.

Horrek adierazten zuen bidaiarien kopurua% 11,2 igo zela sare osoan.  T1  lineak 282 000 bidaiari hartu zituen aldi horretan bertan,   A1   eta   A2   lineen aldean %10eko gehikuntzarekin bat datorrena.[9]

Etorkizuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1. linea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, hedadura bakar bat ere ez dago aurreikusita, ahalegin guztiak  T2  linea eraikitzera bideratuta baitaude, baina Euskal Hirigune Elkargoa bidegurutze semaforikoak eta beste elementu batzuk hobetzen ari da, igarotzeko maiztasuna 10 minututan gera dadin lortzeko.[10]

2. linea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 T2  linea 2020. urtearen amaieran jarriko da martxan. Baina, COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemia garaian eraikuntzaren sektorea geldituta dagoenez, litekeena da linea 2021ko hasieran martxan jartzea, baina tarte bat baino ez: bestea urte horretan beranduago sartuko litzateke zerbitzuan.[10]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Hautatuak - Euskal Hirigune Elkargoa
  2. «Historikoa - Txonoplus – Euskal Kostaldea» www.chronoplus.eu . Noiz kontsultatua: 2020-04-06.
  3. (Frantsesez) «Euskal Herria: Txik txak sareak garraiobide guztiak estaliko ditu.» Ville, Rail et Transports 2019-04-01 . Noiz kontsultatua: 2020-04-06.
  4. (Frantsesez) «Tram'Busa Iparraldean: proiektua Baionan, Angelun eta Biarritzen» https://www.trambus-paysbasque.fr/ . Noiz kontsultatua: 2020-04-06.
  5. (Frantsesez) «Euskal Kostaldeko Tram'Busa: atzerapenak saihesteko doikuntza teknikoak.» SudOuest.fr . Noiz kontsultatua: 2020-04-05.
  6. «Keolisek Euskal Kosta-Aturriko garraio publikoa ustiatuko du.» www.keolis.com . Noiz kontsultatua: 2020-04-08.
  7. T1 LINEAREN ORDUTEGIAK
  8. abenduaren 7ko maiztasunak T1 linean
  9. (Frantsesez) «Iparraldeko Txik Txak sarea: garraio publikoaren gorakada handia hilabetean.» France Bleu 2019-10-21 . Noiz kontsultatua: 2020-04-08.
  10. a b (Frantsesez) «Tram'Busa Baionaldean: zer egin dezake hobeto?» France Bleu 2019-12-09 . Noiz kontsultatua: 2020-04-07.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]