Wittenberg

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Wittenberg
Lutherstadt Wittenberg
 Alemania
Wittenberg Market square.jpg
Wappen Wittenberg.png
Administrazioa
Herrialdea Alemania
Alemaniako estatua Saxonia-Anhalt
District of Saxony-AnhaltWittenberg
Alkatea Q41795233 Itzuli
Izen ofiziala Lutherstadt Wittenberg
Lutherstadt Wittenberg
Jatorrizko izena Lutherstadt Wittenberg
Posta kodea 06886
Udal kodea 15091375
Geografia
Koordenatuak 51° 52′ 02″ N, 12° 38′ 54″ E / 51.8671°N,12.6484°E / 51.8671; 12.6484Koordenatuak: 51° 52′ 02″ N, 12° 38′ 54″ E / 51.8671°N,12.6484°E / 51.8671; 12.6484
Wittenberg hemen kokatua: Alemania
Wittenberg
Wittenberg
Wittenberg (Alemania)
Wittenberg in WB.svg
Azalera 240.32 km²
Altuera 67 m
Demografia
Biztanleria 46.475 bizt. (2015-12-31)
Dentsitatea 193,39 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 03491
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak Göttingen, Bretten, Springfield (Ohio), Haderslev Itzuli eta Békéscsaba
Matrikula WB
www.wittenberg.de

Wittenberg, izen ofiziala Lutherstadt Wittenberg, Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuko hiri bat da, Halleko barrutian, Elba ibaiaren ertzean, Berlindik hego-mendebaldera kokaturik dagoena. Bertan abiatu zen Erreforma Protestantea. 2011n 47.131 biztanle zituen[1].

Unibertsitatea dauka. Industria (kimikoa, papergintza, tresneria elektrikoa eta mekanikoa) da ekonomia-jarduera nagusia.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1180. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz. XV. mendearen bukaeran, Frederiko III.a Saxoniako hautesleak Wittenbergen ezarri zuen egoitza; orduan iritsi zen hiria gorenaldira. Hiria guztiz ospetsu bihurtu zen Martin Luterok Santu Guztien Elizako atarian bere 95 tesiak itsatsi zituenean. 1760. urtean, austriarrek hiriari eraso zioten eta erre egin zituzten zurezko ateak. Lutherren testua brontzezko ateetan grabatu zuten berriro. Zutik daude oraindik Luther bizi izan zen etxebizitza eta agustindarren komentuan izan zuen gela.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eisleben eta Wittenbergeko Martin Lutherren memorialak1
World Heritage Logo global.svg UNESCOren gizateriaren ondarea
La2-martinluther.jpg

Martin Lutherren estatua merkatu plazan

Mota Kulturala
Irizpideak iv, vi
Erreferentzia 783
Kokalekua  Alemania
Eskualdea2 Europa eta Ipar Amerika
Izen ematea 1996 (XX. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Martin Luther Eislebenen jaio zen 1483ko azaroaren 10ean baina ia bizitza osoa Wittenbergen pasa zuen biziaren zatirik handiena. Berarekin erlazionaturiko hainbat toki Gizateriaren Ondare izendatu zituen UNESCOk 1996an.

  • Santu Guztien eliza, gazteluko eliza (Schlosskirche): Bertan idatzi zituen bere 95 tesiak 1517an.
  • Andre Mariaren eliza (Marienkirche): bertako parrokoa zen.
  • Lutherren etxea (Lutherhaus)
  • Lutherren estatua: 1520an Aita Santuaren bula publikoki erre zuen puntu berean ezarri zuten estatua.

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Wittenberg