Wismar

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Wismar
Alemania Alemaniako udalerria
WismarAlterSchwede.jpg
Wappen Wismar.svg
Administrazioa
Herrialdea  Alemania
Estatua  Mecklenburg-Aurrepomerania
Barrutia Ipar mendebaldeko Mecklenburg
Udalerria Wismar
Postakodea 23966, 23970, 23952
Udal kodea 13074087
Geografia
Koordenatuak 53° 53′ 33″ N, 11° 27′ 54″ E / 53.8925°N,11.465°E / 53.8925; 11.465Koordenatuak: 53° 53′ 33″ N, 11° 27′ 54″ E / 53.8925°N,11.465°E / 53.8925; 11.465
Wismar in NWM 2011.svg
Wismar hemen kokatua: Alemania
Wismar
Wismar
Azalera 41,74 km²
Demografia
Biztanleria 42.219 biztanle
Dentsitatea 1.011,48 bizt/km²
Bestelako informazioa
Telefono aurrizkia 03841
Webgune ofiziala

Wismar Alemaniako herri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan kokatua. UNESCOk Stralsund eta Wismarreko hirigune historikoak Gizateriaren Ondare izendatu zituen 2002 urtean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eslaviarrek sortu zuten Vishemir izenarekin eta ondoren germaniar merkatariek populatu zuen. 1229an jaso zituen hiri eskubideak eta 1259an Lübeck eta Rostockekin ituna sinatu zuen Itsaso Baltikoko piraten aurrean elkarrekin babesteko. Hau izan zen Hansa Ligaren hasiera. Hiriaren garapen ekonomikoa iritsi zen orduan. 1376an izurritze latz batek 10.000 hiritar hil bazituen ere hiri aberatsa izaten jarraitu zuen Hansak iraun zuen artean.

Westfaliako bakeak Suediari eman zion hiriaren kontrola 1648an. Suediak Pomeranian zituen lurretako hiri nagusi bihurtu zen 1653an, eremuko agintarien gortea bertan ezarri baitzen. 1803an Mecklenburgeko dukeek Wismar erosi zioten suediarrei. XIX mendean industria ugari ezarri zen hirian. Burdina, papera, asfaltoa eta teilak egiten ziren, kaia ere garrantzitsua zen eta makina bat produktu exportatu (zekaleak, gurina...) eta inportatzen (ikatza, egurra...) ziren.

Bigarren Mundu Gerrak aliatuek bonbakatua izan zen eta 1945ean tropa britainiar eta kanadiarrek eskuratu zuten hiria. Hurrengo hamarkadetan Ekialdeko Alemaniaren parte bihurtu zen 1990an Alemania bateratu zen arte.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Stralsund eta Wismarreko hirigune historikoak1
UNESCOren gizateriaren ondarea
WismarAlterSchwede.jpg

Biltegi suediar zaharra (Altes Schwede)

Mota Kulturala
Irizpideak ii, iv
Erreferentzia 1067
Kokalekua  Alemania
Eskualdea2 Europa/Ipar Amerika
Izen ematea 2002 (XXVI. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena
  • Merkatuaren plaza (Marktpatz): Alde zaharraren erdigunea da. Alemaniako merkatu plaza handiena da, 10.000 m²-ko azalera baitu, eta XIV eta XIX mendeen artean jasotako eraikin ederrek inguratzen dute. Bereziki aipatzekoak dira udaletxea (Rathaus) 1819ko etxe neoklasikoa eta biltegi suediar zaharra (Altes Schwede) 1380 inguruko eraikin gotikoa. Plazaren erdian 12 alde dituen iturria dago (Wasserkunst), 1602an Herbeheretatik ekarria.
  • San Nikolas eliza (Nikolaikirche): 1381–1460 artean adreilu gorriz egindako eliza gotikoa da. Bigarren Mundu Gerraren aurretik hiru eliza ziren adreilu gorriz eginak, baina gaur egun honek baino ez dirau zutik.
  • Fürstenhof jauregia: Wismarreko dukeen egoitza zena 1552–1565 artean eraiki zen Italiako pizkundeko estiloan.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Altstadt
  • Iparraldeko Wismar
  • Ekialdeko Wismar
  • Dargetzow
  • Hegoaldeko Wismar
  • Friedenshof
  • Mendebaldeko Wismar
  • Wendorf

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak:
Wismar