Koloniako katedrala

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Koloniako katedrala
World Heritage Logo global.svg UNESCOren gizateriaren ondarea
Koelnerdom.jpg
Kokapena
Herrialdea  Alemania
Alemaniako estatua  Ipar Renania-Westfalia
Eskualdea Kolonia
Hiria Kolonia
Koloniako barrutia Innenstadt
Koloniako auzoa Altstadt-Nord
Koordenatuak 50° 56′ 29″ N, 6° 57′ 29″ E / 50.9413°N,6.958°E / 50.9413; 6.958Koordenatuak: 50° 56′ 29″ N, 6° 57′ 29″ E / 50.9413°N,6.958°E / 50.9413; 6.958
Historia eta erabilera
Gizateriaren Ondarea arriskuana 2004 - 2006
Izenaren jatorria Petri
Elizbarrutia Roman Catholic Archdiocese of Cologne
Arkitektura
Estiloa Arkitektura gotiko
Garaiera 157 m
Zabalera 86.25 m.
Luzera 144.5 m.
Gizateriaren ondarea
Irizpidea (i), (ii) eta (iv)
Erreferentzia 292
Eskualdea[I] Europa eta Ipar Amerika
Izen-ematea 1996 (XX. bilkura)
Webgune ofiziala
  1. UNESCOk egindako sailkapenaren arabera

Koloniako katedrala (alemanez: Kölner Dom, ofizialki Hohe Domkirche Sankt Petrus, euskaraz: «Done Petri Goi Eliza-katedrala») Alemaniako Kolonia hiriko eliza katolikoa eta Koloniako artxidiozesiko katedrala da. Hiriaren erdialdean dago, Rhin ibaiaren ertzetik 250 metrora. XIII. mendean hasi zen eraikuntza, estilo gotikoan, eta XIX. mendean amaitu, estilo neogotikoan. 157 metroko garaiera dauka, eta munduko eraikinik garaiena izan zen 1884an Washington monumentua amaitu zen arte. UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen 1996an[1].

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lurzoruaren azpian erromatar eta karolingiar aztarnak topatu dira. Egungo katedralaren lehen proiektuak lehenago egin baziren ere, 1248 arte ez ziren hasi eraikuntza lanak eta, hasiera-hasieratik, frantses gotikoa garatzea eta gainditzea izan zuten xede. Gogoangarria da, esate baterako, mendebaldeko fatxadaren proiektua: 1300 inguruan marraztutako lau metro altu baino gehiagoko pergamino bat da, zeinetan mendebaldeko fatxadaren proiektua xehetasun guztiz islatua agertzen den[2].

Nolanahi ere, katedrala ez zen Erdi Aroan amaitu, baina ez teknikaren edo artearen arloan soluziorik ez zutelako, baizik eta dirurik ez zegoelako. Hori zela-eta, eraikuntza lanak 1510ean eten ziren. 1560an katedralaren kabildoak behin-betiko utzi zion diru laguntzak biltzeari. Ordutik aurrera, eta mendeetan zehar, amaitutako zatia erlijio eginkizunetarako erabili zen. XIX. mendean, Frederiko Gilen IV.a Prusiakoak gogoz bultzatu zituen katedralaren eraikuntza lanak. 1842ko irailaren 4an ezarri zen eraberritze lanen lehen harria, eta 1880ko urriaren 15ean inauguratu zen.

Bigarren Mundu Gerrako bonbardaketetan kalte handiak jasan zituen, gangetan eta ipar-mendebaldeko dorrean batez ere, baina Erdi Aroko artelanak gorde ahal izan ziren. Gerra ostean berreraikitzeari ekin zitzaion, eta lan nagusiak 1956an amaitu ziren[3]. Beti ere, eraikina etengabeko eraberritze lanetan murgildurik dago, airearen kutsadurak eta usoek kalte egiten baitiote harriari. Eraikuntzan hiru harri mota erabili ziren, eta horietako bat da gehien hondatzen dena. Beste harri mota bat, berriz, belztu egiten da.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Koloniako katedrala Aldatu lotura Wikidatan