Valparaíso

Valparaíso
Ofiziala	Valparaíso
Estatua	Txile
Administrazioa	Komuna
Sorrera
Koordenatuak	33°03′00″S 71°37′00″W
Valparaíso
Eremua	401,6 km2
Biztanleria	270.242 bizt.
Dentsitatea	672,91 bizt./km²
www.municipalidaddevalparaiso.cl

Valparaíso Txileko erdialdean kokatuta dagoen komuna eta hiria da, izen bereko eskualdean dagoena. Herrialdeko seigarren hiririk handiena da, ia 265.000 biztanleekin (2002). Dena den, metropoli-barrutiak 800.000 biztanle hartzen ditu, herrialdeko bigarren handiena Santiago ondoren. Barrutiak Viña del Mar udalerri turistikoa barne hartzen du. Hiriburutik 120 km-tara dago, ipar-mendebalderuntz.

Hego Ozeano Barearen kostaldean dago.

Historia

• 1536an Espainiatik ailegatu zen Diego de Almagro. Valparaíso izena hartu zuen lekuak Cuencako probintziaren Valparaíso de Arriba herria dela eta.
• 1848tik 1914 arte hiriak bizi zuen bere "urrezko garai kulturala", Europatik hainbat pertsona han bizitzera joan ostean.
• 1908an Salvador Allende bertan jaio zen.
• 1915ean Augusto Pinochet bertan jaio zen.
• 1928an fundatu zuten "Pontificia Universidad Católica de Valparaíso" delako unibertsitatea.
• 2003an UNESCOk Munduko Ondare Historikotzat hartu zuen.
• 2005ean zabaldu zuten Metroa.

Biografiak

• Salvador Allende (1908-1973), politikaria.
• Augusto Pinochet (1915-2006), militar eta agintaria.

Unibertsitateak

• Universidad Técnica Federico Santa María
• Pontificia Universidad Católica de Valparaíso
• Universidad Adolfo Ibáñez
• Universidad de Valparaíso
• Universidad de Playa Ancha

Hedabideak

"El Mercurio" hiriko egunkari nagusia da.

Hiri senidetuak

• Santa Fe (ESP)

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) Valparaisoko webgune ofiziala
• (Gaztelaniaz) "El Mercurio" egunkaria