Hipika

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Lasterketa bat Arlington Parken, 2007an.


Hipika deitzen zaie zaldi edo behorrekin praktikatzen diren kirol guztiei. Historian zehar aspaldidanik hipika praktikatu da, erromatarren garaitik, esate baterako, Odin jainkoaren omenez egiten ziren lasterketetatik gaur egunera arte. Olinpiar joko modernoetan ia hasieratik hipika egon da; 1900. urtetik, hau da, bigarren Olinpiar Jokoetatik. Hauetan bakarrik zaldi oztopo lasterketa eta poloa praktikatu zen baina geroago, 1908. urtean, hipika Olinpiar Jokoetatik kanpo geratu zen ofizialki. Handik urte gutxitara, Londreseko 2012. urteko Olinpiar Jokoetan berriz kirol hau berriz bueltatu zen eta aldi honetan inoiz baino proba gehiagorekin: Doma klasikoa, oztopo jauzien lehiaketa eta zaldiketa lehiaketa orokorra


Kategoria olinpikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Doma klasikoa: Hemen baloratzen dena egiten diren mugimenduen edertasuna da. Zaldien gaineko koreografiak sortzen dira eta koreografia horien gauzatze ahal bezain perfektua egitea da helburu.
  • Zaldi oztopo-jauzi lasterketa. Hainbat oztopo gainditu behar dira ahalik eta denbora laburrenean. Irabaziko du puntu gutxien egiten duena denbora laburrenean. Puntuak eskuratzen dira oztopo bat edo oztopo zati bat botaz gero. Puntuak eskuratzen dira baita ere zaldiak edo behorrak oztopoaren aurrean atzera eginez gero.
  • Zaldiketa lehiaketa orokorra. Hemen doma klasikoa, zaldi oztopo-jauzi lasterketa eta kros egin behar da, dena batera. Krosa zaldi oztopo-jauzi lasterketa bezalakoa da baina oztopoak naturalak dira, hau da, zuhaixkak, aintzirak, etab.

Olinpikoak ez diren kategoriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Biribilketa: Zirkulu batean edota linea zuzen batean akrobaziak egiten dira zaldi edo behorraren gainean.
  • Raid: Lasterketa luzeak, 40 km gutxienez 160 km gehienez. Naturan egiten dira eta batzuetan egun bat baino luzeagoko denboran egiten dira.
  • TREC: Zaldiketa ibilbide turistikoetan, lehiaketa.
  • Poloa: Hau asko jokatzen da Ingalaterran. Hockey bezalakoa edo antzekoa da baina zaldien gainean jokatuta. Zaldizkoen bi talde elkarren kontra lehiatzen dira, makil batzuekin pilota bati jotzen.
  • Horseball: Saskibaloiaren antzekoa baina zaldiaren gainetik jokatzen da, heldulekuak dituen pilota batekin.
  • Poni jokoak: Hauek Ingalaterran eta Irlandan jokatzen dira. Umeek eta haien poniek, zaldi edo behor txikiek, taldeetan hainbat proba bete behar izaten dituzte.
  • Zalgurdi lehiaketa: orga edo gurdiekin eta 2 edo 4 zaldiekin lasterketak egiten dira. Zirkuitu edo naturan ospatzen dira.

Federazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, kirol hau praktikatu ahal izateko, federazio ofizial batean izena emanda egotea beharrezkoa izaten da. Lehiatu ahal izateko, esate baterako Espainiako federazioak 7 azterketa dauzka, "Galopes" deituta. Hauetara aurkezteko, ikasi behar da liburu batetik zeren eta proba praktikoak eta teorikoak badaude. Zazpi proba horietatik errazena lehenengoa da eta zailena zazpigarrena. Proba bat pasatuz gero, hurrengoa ateratzeko aukera irekita geratzen da. Hurrengo proba egin ahal izateko aurreko guztiak gainditu behar.


Zaldien tamaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekinoak, lau kategorietan banatzen dira. Txikienak poniak dira. Hauek, 4 taldeetan bananduta daude:


  • Poni A: 0cm-tik 110cm-ra.
  • Poni B: 110cm-tik 130cm-ra.
  • Poni C: 130cm-tik 140cm-ra.
  • Poni D: 140cm-tik 148cm-ra.


Gero, 148cm baino gehiago dutenean zaldiak bezala sailkatzen dira.

Nola banatzen dira zaldiak lehiaketetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehiaketa ofizialetan eta txapelketan, poniak eta zaldiak horrela banatzen dira, bakoitzak bere kategorian lehiatu ahal dezan. Zaldi oztopo-jauzi lasterketan, zaldiak 1,20m aurrera jauzi egiten dute eta ponien kategoria bakoitzak bi altuera eskuragai dauzka. Altuena, X letrarekin bakarrik adierazita agertzen da eta baxuena, X2 bezala adierazten da.

Hauek dira altuerak:

  • Poni A: 0,50 m
  • Poni A2: 0,30 m
  • Poni B: 0,80 m
  • Poni B2: 0,50 m
  • Poni C: 1 m
  • Poni C2: 0,80 m
  • Poni D: 1,20 m
  • Poni D2: 1 m



Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hipika Aldatu lotura Wikidatan
Kirola Artikulu hau Kirolari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.