Kalimotxo
Kalimotxo %50a ardo beltzaz eta %50a Coca Colaz egindako Alkoholdun edaria da, batzuetan kali edo motxo ere deitua.
Eduki-taula |
[aldatu] Izenak
"Kalimotxo" hitza Bizkaian sortua bada ere, beste hainbat lekutan edaten dute nahastura:
- Espainian calimocho grafia erabiltzeaz gainera Rioja libre ("Errioxako Ardoa" eta "Cuba Libre" elkartuta) diote.
- Txilen jote diote (euskaraz "putre")
- Serbian, Mazedonian, Kroazian eta antzinako Jugoslaviako herrialdeetan, bambus (euskaraz banbu).
- Txekiar Errepublikan, houba.
- Hungarian, Vadász (euskaraz "ehiztaria") edo vörösboros kóla.
- Argentinan, Rock 'n roll.
- Mozambiken, Catembe.
- Brasilen, Diesel.
- Herbeheretan, Frikandelle.
[aldatu] Prestaketa
| Osagaiak |
| - 1/2 ardo beltza |
| - 1/2 Coca Cola (edo kolazko freskagarria) |
Batzuetan masusta-likore piska bat ere botatzen dute. Badaude nahastura antzeko batzuk:
- Pitilingorri: %50a ardo beltza eta %50a laranjazko freskagarria
- "Tinto de verano": %50a ardo beltza eta %50a tonikazko freskagarria.
- Spritzer: %50a ardo zuria eta %50a tonikazko freskagarria.
Nahastura kantitate ezberdinetan zerbitzatua da:
- Kalitxiki, edalontzi txikitan, txikitoetarako erabiltzen direnetan.
- Baso altuan.
- Baso zabalean.
- Katxi, 750 ml-ko edukiera duen plastikozko edalontzian (Espainian mini, maceta, litro, cubalitro edo jarra ere deitua).
- Botiletan, batez ere kalean litroak hartzen dituzten gazteek.
[aldatu] Jatorria
1970eko hamarkadan nahasketa jadanik edan bazuten ere, Rioja libre izenaz ezaguna zen. Kalimotxo izena 1972ko Algortako Portu Zaharreko jaietan "Antzarrak" izeneko kuadrilak asmatua zen[1]. Txosnan zegoen kide batek erositako ardoa aukeran ez zegoela konturatu eta edakera txarra disimulatzeko zerbait bota behar zutela erabaki zuen. Izenaren asmatzaileak "Kalimero" eta "Motxo" zirenez, "Kalimotxo" izena jarri zioten.
[aldatu] Bitxikeriak
- Sandevid enpresak, jadanik nahasketa prestatua saltzen duena, kalimocho grafia erabiltzen du.
- Coca Cola enpresak Kalimotxo marka erregistratu du tokian tokiko.[2][3] Hala ere, ez du edaria merkaturatzen, baina bere logotipo duten katxiak banatzen ditu herriko jaietan.
- Espainiako Real Academia Españolak calimocho[4] hitza onartu du gaztelaniaz.
- Edaria erabilia da oso, alkohol jolasetan; adibidez, kinito, Señor del tres eta bestetan.
