Laranja

Artikulu hau frutari buruzkoa da; koloreari gaitzat duena beste hau da: Laranja kolore

Laranja jatorriz Asiakoa den laranjondoak ematen duen fruta zitriko jangarria da. Izatez, azal gogor eta lodiko hesperidio bat da. Bere mamia zukuz betetako hainbat atalez osaturik dago. Aberatsa da C bitaminan, flabonoideetan eta esentzia-olioetan.

Laranja aspaldian sortutako hibridoa da, seguru asko arabisagarraren eta mandarinaren nahastea.

Laranja hitzaren jatorria itxura batean sanskritoa ("narang") edo tamilera da. Beren jatorria Asiako hego-ekialdean dago, Indian, Vietnamen edo Txinako hego-ekialdean. Citrus x sinensis zuhaitzaren fruituari "laranja gozo" esaten zaio, Citrus x aurantium espezieak ematen duen "laranja mingots"-etik bereizteko.

Munduan gehien kontsumitzen den frutetako bat da. Klima epel eta hezea duten eskualdeetan lantzen da.

Barietateak

• Persiar laranja (Indiakoa)
• Navel laranja (Brasilgoa)
• Navel-Late laranja
• Navelina laranja
• Valencia-Late laranja (Valentziako probintziakoa)
• Vernia laranja
• Destrio laranja
• Salustiana laranja
• Sangina laranja

Informazio nutrizionala

Laranja 100 gramoko balio nutrizionala
ura: 86,75 g	errautsa: 0,44 g	zuntz: 2,4 g	balio energetikoa: 47 kcal
karbono hidratos: 11,75 g	azukrea: 9,35 g	proteina: 940 mg	lipido: 120 mg
Oligoelementuak
potasio: 181 mg	kaltzio: 40 mg	fosforo: 14 mg	magnesio: 10 mg
burdina: 100 µg	zink: 70 µg	kobre: 45 µg	sodio: 0 mg
Bitaminak
C bitamina: 53,2 mg	B1 bitamina: 87 µg	B2 bitamina: 40 µg	B3 bitamina: 282 µg
B5 bitamina: 250 µg	B6 bitamina: 60 µg	B9 bitamina: 0 µg	B12 bitamina: 0 µg
A bitamina: 225 UI	erretinol: 0 µg	E bitamina: 0,18 µg	K bitamina: 0 µg
Gantz-azidoak
gantz-azido saturatuak: 15 mg	gantz-azido monoinsaturatuak: 23 mg	gantz-azido poliinsaturatuak: 25 mg	kolesterol: 0 mg

Ekoizpena

FAOren arabera, hauek dira munduko ekoizlerik handienak (2005ean, tonatan):

1.	Brasil	17.804.600
2.	Ameriketako Estatu Batuak	8.393.276
3.	Mexiko	4.112.711
4.	India	3.100.000
5.	Txina	2.412.000
6.	Espainia	2.294.600
7.	Italia	2.201.025
8.	Iran	1.900.000
9.	Egipto	1.789.000
10.	Pakistan	1.579.900

Ikus, gainera

• Laranjondo
• Mandarina