Antonín Dvořák

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Antonín Dvořák
Dvorak.jpg
Bizitza
Izen osoa Antonín Leopold Dvořák
Jaiotza Nelahozeves1841eko irailaren 8a
Herrialdea  Austria-Hungariako Inperioa
Talde etnikoa Txekiarra
Heriotza Praga1904ko maiatzaren 1a (62 urte)
Hobiratze lekua Vyšehrad cemetery
Heriotza modua berezko heriotza: istripu zerebrobaskularra
Hezkuntza
Heziketa Pipe Organ School in Prague
Hizkuntzak txekiera
Irakaslea(k) Josef Leopold Zvonař
Ikaslea(k) Vítězslav Novák
Oskar Nedbal
Josef Suk
Camille Zeckwer
John Stepan Zamecnik
Emil Kühnel
Rudolf Friml
Franz Lehár
Jarduerak
Jarduerak musikagilea, organista, irakaslea, pedagogoa, orkestra zuzendaria eta musikologoa
Lantokia(k) New York
Enplegatzailea(k) Provisional Theatre
National Conservatory of Music of America
Church of Saint Adalbert
Prague Conservatory
Lan nabarmenak 1. Sinfonia
9. Sinfonia
Stabat Mater
Saint Ludmila
Requiem
Te Deum
Alfred
King and Charcoal Burner
The Stubborn Lovers
Vanda
The Cunning Peasant
Dimitrij
The Jacobin
The Devil and Kate
Rusalka
Armida
Cello Concerto
Eslabiar dantzak
Biblical Songs
Jasotako sariak
Kidetza Serbian Academy of Sciences and Arts
Herrenhaus
Mugimendua erromantizismoa
Genero artistikoa musika klasikoa
Musika instrumentua Organoa
pianoa
biolina
biola
IMDb nm0006053

Antonín Leopold Dvořák (NAF[ˈdvɒrʒɑːk] - DBOR-ZAK ahoskatua Speaker Icon.svg Ahoskera (i · ?) - Nelahozeves, 1841eko irailaren 8aPraga, 1904ko maiatzaren 1a) musikagile txekiarra izan zen, Erromantizismo garaikoa. New Yorkeko Kontserbatorio Nazionalaren zuzendaria izan zen 1892tik 1895era. XIX. mendeko Bohemiako konpositorea izan zen. Bere obra ezagunena Mundu Berriko Sinfonia da.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dvořák Nelahozeves-en, Pragan jaio zen. Bere aita, František Dvořák, lan egiten zuen zitara interpretatzaile profesional bezala (pultsatutako harizko musika tresnen familiako harizko musika tresna) eta harakin bezala. Bere ama, Anna Zdenĕk, Josef Zdenĕk-ren alaba izan zen. Dvořák bere 14 anai-arreben artean nagusiena izan zen. Bataiatuta izan zen katoliko bezala San Andres elizan.

Sei urtekin, 1847an, bere herriko eskolara joan zen lehenengo aldiz. Hor, lehen musikako irakaskuntzak jaso zituen eta biolina jotzen ikasi zuen Josepg Spitz irakaslearen laguntzaz. Gaitasun handia zeukan eta bere trebetasunari esker, herriko banda batean eta elizan jotzen zuen. František, oso harro zegoen bere semearekin.

13 urte zituenean, bere aitaren iritziagatik, bere semea Zlonice-era joan zen Antonín Zdenĕk-rekin, bere osabarekin, alemana ikasteko. Bere lehen konposizioa, Polka Pomnenka, 1855an idatzi zuen, hamalau bat urte zituenean.

Dvořák pianoko, organoko eta biolinaren klaseak jaso zituen. Bere irakasleak Antonio Liehmann zuen izena. Honek, biolina irakasteaz aparte, musika teoria irakatsi zion eta konpositore famatuak aurkeztu zizkion. Dvořák errespetu handiz tratatzen zuen bere irakaslea, nahiz eta Antonio nortasun bortitzekoa izan. Irakasle hau, Zlonice elizaren organista izan zen eta batzuetan Antonín-i bera ordezkatzen uzten zion.

16 urte zituenean František utzi zion bere semeari musikari bat izatea, baina bakarrik organista bat bazen. Osabak ezin zuenez Dvořák mantendu, Karel Komzák orkestran lan egin zuen bere bizitzarekin jarraitu ahal izateko. 1886 Pragako Antzerki Nazionalera lan egin zuen.

1873an Himno Abertzalea konposatu zuen.

1874ko udan beka bat lortu zuen. Ingalaterra bisitatu zuen 9 aldiz, bere musika aurkeztu ahal izateko.Ingalaterran lehen aldiz, 1884an izan zen, Londreseko Filarmonikako kide bat izan zenean. Geroago, 1891an, Musikako doktorearen titulua eman zioten Cambridge-eko unibertsiateak. Txaikovskik San Petersburgora eta Moskura gonbidatu zion bere obrak jo ahal izateko. Bere bizitzaren etapa bat Estatu Batuetan bizi zuen. Jeannette Thurberrek, Nueva York-en kontserbatorioaren fundatzaileak, zentroaren zuzenketa eskaini zion. Horregatik, 1892an horra joan zen bizitzera eta Mundu Berriko Sinfonia konposatu zuen. Bere herrialdera bueltatu zen 1895an Pragako kontserbatorioa zuzentzeko. Hemen hil zen buruko problema batengatik 1904ko maiatzaren 1ean.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 9 sinfonia idatzi zituen, bederatzigarrena izanda ospetsuena ("Mundu Berrikoa").
  • Opera: Ezagunena "Rusalka" da.
  • Hainbat kontzertu landu zituen, guztien artean "Cello Concerto in B minor" ezagunena izanda.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Antonín Dvořák Aldatu lotura Wikidatan