Jules Ferry

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jules Ferry
JulesFerryBonnat.jpg
Frantziako Senatuko presidentea

1893ko otsailaren 27a - 1893ko martxoaren 17a
Philippe Le Royer - Paul-Armand Challemel-Lacour (en) Itzuli
Frantziako Hirugarren Errepublikako senataria

1891ko urtarrilaren 4a - 1893ko otsailaren 27a
Charles Ferry (en) Itzuli - Alfred Brugnot (en) Itzuli
Barrutia: Vosgeak
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1885eko azaroaren 10a - 1889ko azaroaren 11
Jules Ferry - Jean Tricoche (en) Itzuli
Barrutia: Vosgeak
Hautetsia: 4th legislature of the Third French Republic (en) Itzuli
Kanpo Arazoetako Ministroa

1883ko azaroaren 20a - 1885eko martxoaren 30a
Paul-Armand Challemel-Lacour (en) Itzuli - Charles de Freycinet
Frantziako Ministro Kontseiluaren presidentea

1883ko otsailaren 21a - 1885eko martxoaren 30a
Armand Fallières - Henri Brisson (en) Itzuli
Q36400359 Itzuli

1883ko otsailaren 21a - 1883ko azaroaren 20a
Jules Duvaux (en) Itzuli - Armand Fallières
Q36400359 Itzuli

1882ko urtarrilaren 31 - 1882ko uztailaren 29a
Paul Bert - Jules Duvaux (en) Itzuli
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1881eko urriaren 28a - 1885eko azaroaren 9a
Jules Ferry - Jules Ferry
Barrutia: Vosgeak
Hautetsia: 3rd legislature of the Third French Republic (en) Itzuli
Q36400359 Itzuli

1880ko irailaren 23a - 1881eko azaroaren 10a
Jules Ferry - Paul Bert
Frantziako Ministro Kontseiluaren presidentea

1880ko irailaren 23a - 1881eko azaroaren 10a
Charles de Freycinet - Léon Gambetta
Q36400359 Itzuli

1879ko abenduaren 28a - 1880ko irailaren 23a
Jules Ferry - Jules Ferry
Q36400359 Itzuli

1879ko otsailaren 4a - 1879ko abenduaren 21a
Agénor Bardoux (en) Itzuli - Jules Ferry
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1877ko azaroaren 7a - 1881eko urriaren 27a
Jules Ferry - Jules Ferry
Barrutia: Saint-Dié-des-Vosgeseko barrutia
Hautetsia: 2nd legislature of the Third French Republic (en) Itzuli
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1876ko martxoaren 8a - 1877ko ekainaren 25a
Jules Ferry - Jules Ferry
Barrutia: Saint-Dié-des-Vosgeseko barrutia
Hautetsia: 1st legislature of the Third French Republic (en) Itzuli
ambassador of France to Greece (en) Itzuli

1872ko maiatzaren 12a - 1872ko abuztuaren 29a
Blason département fr Vosges.svg
Vosgeakeko Kontseilu Orokorreko kide

1871ko urriaren 8a -
Barrutia: Q88078982 Itzuli
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1871ko otsailaren 8a - 1876ko martxoaren 7a
Jules Ferry - Jules Ferry
Barrutia: Vosgeak
Hautetsia: National Assembly (en) Itzuli
general council of Vosges (en) Itzuli presidenteorde

1871 -
Grandes armes de la ville de Paris.svg
Parisko alkate

1870eko azaroaren 15a - 1871ko ekainaren 5a
Étienne Arago - baliorik ez →
Prefect of Seine (en) Itzuli

1870 - 1871
Logo de l'Assemblée nationale française.svg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1869ko maiatzaren 23a - 1870eko irailaren 4a
Adolphe Guéroult (en) Itzuli
Barrutia: Seine (en) Itzuli
Hautetsia: Q33759105 Itzuli
general council of Vosges (en) Itzuli lehendakari

1893ko martxoaren 17a
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakJules François Camille Ferry
JaiotzaSaint-Dié-des-Vosges1832ko apirilaren 5a
Herrialdea Frantzia
Bizilekuarue Bayard (en) Itzuli
Lehen hizkuntzafrantsesa
HeriotzaParisko 8. barrutia eta Paris1893ko martxoaren 17a (60 urte)
Hobiratze lekuaRight Bank Cemetery, Saint-Dié-des-Vosges (en) Itzuli
Heriotza moduaberezko heriotza: miokardio infartu akutua
Familia
AitaCharles-Édouard Ferry
Ezkontidea(k)Eugénie Risler (en) Itzuli  (1875eko urriaren 23a -
Anai-arrebak
Familia
Hezkuntza
HeziketaParisko Unibertsitatea
Paris Faculty of Law and Economics (en) Itzuli
Hizkuntzakfrantsesa
Jarduerak
Jarduerakpolitikaria, diplomazialaria, abokatua, kazetaria eta goi-funtzionarioa
Lantokia(k)Paris
Enplegatzailea(k)La Presse (en) Itzuli
Le Temps (en) Itzuli
KidetzaFramazoneria
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkakFrantzia-Prusia Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoaOpportunist Republicans (en) Itzuli

Find a Grave: 167979934 Edit the value on Wikidata

Jules François Camille Ferry (Saint-Dié-des-Vosges, Frantzia, 1832ko apirilaren 5a - Paris, 1893ko martxoaren 17a) legegizona eta politikaria izan zen.

Frantziako Bigarren Inperioaren garaian erregimenaren kontra gogor jardun zen. Errepublikar diputatua eta Parisko alkate (1870) izan zen. Hiriburuaren hornikuntza bere eskuetan zuelarik, herriak gorroto handia hartu zion. Mac-Mahonen erregimenaren kontrakoa izan zen, eta hark amore ematean, Hezkuntza eta Arte Ederretako ministro izan zen, eta ondoren Kontseiluko lehendakari.

Ferdinand Buissonekin eta C. Séerekin batera, herri irakaskuntzan neurri berriak hartu zituen: laikoa, doakoa, nahitaezkoa egin zuen lehen mailako irakaskuntza eta bigarren mailako irakaskuntza publikoa neskentzat irekita geratu zen (1880-81).

Askatasun nagusiak finkatzen (bilera, prentsa eta sindikatu askatasunak) eta herri administrazioa berritzen (alkatea aurrerantzean zinegotziek hautatuko zuten) saiatu zen.

Frantziaren politika kolonialari indar berria eman zion: Tunisiako protektoratua Bardoko hitzarmenean (1881), Madagaskarko kolonizazioa, Brazzak Behe Kongoa konkistatzea, Tonkinen konkista. Bere politika kolonialak oposizioaren gorrotoa erakarri zion, eta Lang-söngo istiluen ondoren (1885eko maiatza), etsi egin behar izan zuen.

Senatari (1891), eta Senatuko lehendakari izan zen.

Jules Ferryren hitzaldia kolonialismoari buruz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

{{esaera2|Goi mailako arrazek eskubidea dute behe mailako arrazen gain. Nire ustez, eskubidea dute betebeharra ere badutelako. Behe mailako arrazak zibilizatzeko betebeharra alegia (...). Frantziako politika koloniala dela eta, hedapen kolonialeko politika dela ea, Inperio garaian Saigonera eta Kotxintxinara joan behar izan dugu, Tunisiara eta Madagaskar rera joan behar izan dugu. Berriro esango dut, hedapen kolonialeko politika hori egia biribil batean oinarritu da. Hala ere, egia horren inguruan, gauzatxo bat azpimarratu behar da, hots, gure itsas armada ozeanoen zabaltasunean ezin da babesleku sendorik gabe moldatu, defentsarik gabe, hornidura gunerik gabe (...).

Ikuspuntu ekonomikotik, zergatik koloniak? (...) Koloniak, herrialde aberatsenentzat, kapital-[[inbertsiorik onena dira, abantaila handiak baitituzte (...). Nik esaten dizuet Frantziak -beti izan ditu kapital handiak eta haietako asko atzerrira esportatu ditu (...)- interes berezia duela auzi kolonialaren alderdi horretan.

Baina jaunak, auzi horretan bada beste alderdi bat, aipatutakoa baino are garrantzitsuagoa dena.

(...) Garai hauetan, Europako industria guztiak krisian daudela, kolonia bat eratzeak merkatu bat sortzea esan nahi du. Esan izan da, hain zuzen ere, -eta horren adibideak ugariak dira herrialde modernoen historia ekonomikoan-, nahikoadela ama-[[aberria] ren eta hark sortutako kolonien artean harreman kolonialak irautea, nagusitasun ekonomiko horrek bide eman dezan eta lagun dezan, nolabait, nagusitasun politikorako.|Jules Ferry, Hitzaldia Diputatuen Ganberan, 1885eko uztailean}}

Inperialismoaren arrazoiak, Ferryren iritziz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

« Biztanleria behartsua delako edo biztanle lar dituztelako emigratu beharra duten herrietan ezartzen da lehenengo politika koloniala. Baina kapital gehiegi edo produktu larregi dutenetan ere gertatzen da; izan ere, hori da gaur egungo emigrazio modu berria eta emankorrena (...).

Ikuspuntu horretatik, badiot berriro ere, kolonia bat sortzea merkatua sortzea da (...). Garai honetan, Europako industria guztiak krisian direla, kolonia bat sortuz ger irtenbidea ere aurkitzen da. Produzitzen duen aberri-ama eta berak sortutako koloniak lotzen diren lekuan produktuen gaineko nagusitasuna izango da, ekonomikoa eta politikoa ere bai (...).

Beste gai batez ere mintzatu behar dut (...): arazoaren alde humanitarioa edo zibilizagarriz... Argi eta garbi esan behar da goiko arrazek badutela nolabaiteko eskubidea behekoen gainean... [zalaparta ezker muturrekoen aulki batzuetan.]

(Maigne jauna): Zelan ausartzen zara hori esatera gizakiaren eskubideak aldarrikatu diren herrian?

(Guilloutet jauna): Esklabotasuna eta beltzak salerostea justifikatzea da.

(Jules Ferry): Maigne jauna zuzen badago, Gizakiaren Eskubideen Aldarrikapena Ekuatore Afrikako beltzentzat idatzi bada, orduan, zer eskubiderekin inposatu dizkiezue trukeak, salerosketak? Ez dituzte eurek eskatu (...)

Goiko arrazek behekoak zibilizatu behar dituzte. Eta ba aldago ukatzerik justizia gehiago eta orden material eta moral hobea dagoela (...) Afrika iparraldean Frantziak konkistatu zuenetik hona?

»
Jules Ferryk Diputatuen Ganberan egindako hitzaldia, Paris, 1885

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jules Ferry Aldatu lotura Wikidatan