Émile Durkheim

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Emile Durkheim

Émile Durkheim (Épinal, Frantzia, 1858ko apirilaren 15a - Paris, 1917ko azaroaren 15a) soziologo frantziarra zen, soziologia modernoaren sortzaileetako bat. Gizarte zientziei buruzko lehen aldizkariaren (Année Sociologique) egilea. Familia judu batean hezi zen.

1879an École Normale Supérieure-an sartu zen. Auguste Comte(positibismoaren eta soziologiaren sortzailea) eta Herbert Spencer-en obren jarraitzailea izanik( Britaina handiko naturalista, psikologo, filosofo eta soziologoa). metodo zientifikoaz arduratu zen eta 1882an Filosofiako ikasketak amaitu zituen.

1885-1886 bitartean Alemaniara joan eta bertatik filosofia eta zientzia positiboekin zerikusia zituzten artikuluak idatzi eta frantziar aldizkarietara bidali zituen. Honi esker, zientzia sozial eta pedagogia irakasgaiaren irakasle arduraduna izendatu zuten Burdeoseko unibertsitatean 1887.

1896an, katedra eman zioten eta L'anée sociologique aldizkaria sortu zuen, gizarte zientziei buruzko lehen aldizkaria. 1902an Parisko letren fakultatean heziketa zientzien katedraren irakasle izendatu zuten. Durkheimek, Irakasgai hori soziologiarekin konbinatu zuen haren heriotza arte.

Bere soziologiaren oinarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durkheim oinarrizko autorea da soziologian, Max Weber-ekin batera,(soziologo eta ekonomilari alemaniarra da, soziologia moderno antipositibistaren sortzaile). Durkheimek bere soziologiaren oinarriak finkatu zituen Les Règles de la méthode sociologique 1895ean argitaratutako liburuan . Soziologiaren ikergaia kolektiboa, soziala dena (gizarteari dagokiona) izango da, psikologiarena indibiduoa den bezala. Gizartezkoa (soziala) dena, hortaz, egitate espezifiko bat da: Gizartea ez da gizabanakoen batuketa hutsa, baizik eta berezko ezaugarriak dituen errealitate autonomoa.

Durkheimen soziologiaren oinarrian egintza soziala dago (Weberrek ekintza soziala hobesten duen bitartean). Egintza soziala ekiteko edozein modu da (bilatua izan hala ez), gizabanakoari kanpo presioa eragiten badio. Hau da, gizarte batean orokortua dagoen ekiteko modu bat, gizabanakoen ekite moduetatik haratago doana, berezko izaera hartuz.

Gertakari sozialak aztertzeko metodoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Durkheimek gertakari sozialak "gauzak" balira bezala aztertzea proposatzen du. Gertakari horiek behatuak eta egiaztatuak izan daitezke metodo zientifikoaren bitartez, hiru irizpide nagusi finkatuta:

  • Aurreritziak eta ideiak alde batera utzi behar dira. Zientifikoki eraiki eta egiaztatutako kontzeptuak bakarrik erabili behar dira. Horrela, iritzi politiko-erlijiosoak baztertu beharko ditu soziologoak.
  • Gertakari soziala zehaztu eta segmentatu egin behar da. Ondoren, kasuarekin bat datozen datuen bilketari ekin behar zaio. Azkenik, ondorioak aterako dira.
  • Guztiz objektiboak diren ezaugarriak bakarrik hartuko dira kontutan gertakari sozialak aztertzerakoan. Soziologoak sentsazio subjektiboetatik aldendu beharko ditu.


Bere obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere obren lanen multzoa oinarrizko zazpi puntuetan laburtu dezakegu:

Solidaritate soziala.[aldatu | aldatu iturburu kodea]

“De la division du travail social” (1893an argitaratuta) izan zen bere lehenengo lan garrantzitsua. Honetan, gizarte modernoa azaltzen saiatzen da, alde batetik, lanaren dibisioa eta eskubide errepresiboen bitartez, eta bestetik, honen guztiaren kritika egiten du ezagutza positiboa eta juizio normatiboaren arteko erlazioa finkatzen.


Soziologiaren finkatzea zientzia autonomoa bezala.[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipatutako topikoan funtsezko obrak “Les Règles de la méthode sociologique” (1895) eta “Le Suicide” (1897) dira. Lehenengoan, zientzia positibo baten printzipio epistemologikoak definitzen ditu. Bigarrenean, berriz, ikerketa soziologiko bat burutzen du. Honetan, demostratzen du gertakari indibidual bat dirudiena errealitatean gertakari sozial bat besterik ez dela. Hau da, indibiduoak kanpoko eta kolektiboei dagozkien faktoreekiko eraginak ditu, hala nola, erlijioa, ekonomia eta familia.

Hezkuntza eta pedagogia.[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere artikulua “Hezkuntza” haren pentsamendu pedagogikoaren laburpena osatzen du. Halaber, bere unibertsitatean hezkuntza moralari eta pedagogiaren historiari buruzko ikastaroak eman zituen.

Teoria politikoa eta zuzenbidea.[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saint-Simonen obraren ikerketan eta XVIII. mendeko filosofia ekonomiko, juridiko eta politikoan oinarritzen da. Ondorio gisa, ikuspegi kritiko bat hartzen du korronte sozialista eta komunistari dagokionez. Physique des mosurs et du droit (1950ean argitaratuta) bere ikastaro didaktikoen bilduma bat da, eta gaia bi ataletan zatitzen da: multzoen solidaritateak (moral profesionala eta moral hiritarra) eta solidaritate unibertsalak (zeinak bizitzari errespetua eta jabetasunaren eskubideari buruz datza).

Erlijioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Teoria hau bere familiaren hezkuntza eta tradizio juduetan oinarrituta dago. Gai honetan, oinarrizko kontzeptua erlijiosoaren eta sakratuaren arteko harremana ulertzean datza, baina jainkotasuna eta transzendentzian sakondu gabe. Esperientzia erlijiosoa gizarte bakar batean soilik ez dagoela erakutsi nahi du, hau da, fenomeno unibertsala dela. Erlijioa gertaera sozial bezala irakastea beharrezkoa ikusten du, gizarte guztiek sentimendu erlijioso bat izan dutelako. Erlijioa esperientzia erreal bat bezala ikusten du. Zientzia sozialaren betekizuna erlijioari dagokionez, erlijioaren zergatia gertakari sozial bezala aztertzea da. Gai honi buruz idatzi zuen liburua: “ Les formes élémentaires de la vie religieuse”

Morala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Morala askotan jorratu zuen bere lanetan. Zenbait liburu honi buruz idatzi zituen: “ L’Allemangne au-dessus de tout”.

Filosofia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Soziologiaren munduan murgildu baino lehen, filosofia ikasketak egin zituen, horregatik filosofia kutsua ematen dio soziologiari. Izaera ontologikoa duen teoria soziologikoa garatzen du.

Bere obrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1892 - La contribution de Montesquieu à la constitution de la science sociale
  • 1893 - De la division du travail social. Lehen lan garrantzitsuena bere doktorengo-tesia da.
  • 1895 - Les Règles de la méthode sociologique. ("Metodo soziologikoaren arauak". Gaiak. ISBN 978-84-89772-11-3) Soziologiarekin zerikusia du, haren laburpena azaltzen zaigu bertan.
  • 1897 - Le Suicide
  • 1897 - La Prohibition de l’inceste et ses origines, L’Année Sociologique, vol. 1, 1897, p. 1-70, *Journal sociologique, pp. 37 à 101. Paris: PUF, 1969, 728 p. testua berridatzia eta argitaratua "Petite *Bibliothèque Payot" (ISBN 2-228-90339-6).
  • 1900 - La Sociologie et son domaine scientifique, Italian argitaratua, « La sociologia e il suo domino scientifico » in Rivista italiana di sociologia, 4, 1900, pp 127–148. Repris dans Émile Durkheim. Textes. 1. Éléments d'une théorie sociale, Paris, Éditions de Minuit, Sens commun, 1975, pp. 13-36.
  • 1912 - Les Formes élémentaires de la vie religieuse. Erlijioa aztertzen du eta bilaketari hasiera ematen dio jakintza soziologikoan.
  • 1914 - Qui a voulu la guerre ?, Ernest Denisll laguntzarekin.
  • 1915 - L'Allemagne au-dessus de tout, La mentalité allemande et la guerre [lire en ligne]

Hil ondorengo obrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1883 - 1884 - Cours de philosophie dispensé au Lycée de Sens 1883-1884
  • 1902 - 1903 - L'éducation morale, cour dispensé à la Sorbonne
  • 1918 - Le “Contrat social” de Rousseau
  • 1922 - Éducation et sociologie. Hezkuntzari buruzko definizioa eskaintzen du eta bertako giza izaeran sakontzen du.
  • 1924 - Sociologie et philosophie, préf. de C. Bouglé, Alcan : Hezkuntzari buruzko definizioa eskaintzen du eta bertako giza izaeran sakontzen du.
  • 1928 - Le Socialisme. Sa définition - Ses débuts - La doctrine saint-simonnienne :Hezkuntzaren kontzeptua azaltzen du giza-sorkuntza teoriaren bidez.
  • 1938 - L'Évolution pédagogique en France
  • 1955 - Pragmatisme et sociologie
  • 1977 - "Éducation et sociologie" ("Hezkuntza eta soziologia". Klasikoak. Donostia. 1993. ISBN 84-88303-59-9)
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Émile Durkheim Aldatu lotura Wikidatan