Addis Abeba
|
Addis Abeba |
|
|---|---|
| Amhareraz | አዲስ አበባ ( Āddīs Ābebā ) |
| Estatua | |
| Hiri enkartatua | Addis Abeba |
| Alkatea | Arkebe Oqubay |
| Herritarra | addisabebar[1] |
| Koordenatuak | 9°2′N 38°44′E / 9.033°N 38.733°EKoordenatuak: 9°2′N 38°44′E / 9.033°N 38.733°E |
| Eremua | 527 km2 |
| Garaiera | 2.200-3000 m |
| Biztanleria | 3.384.569 bizt. (2008) |
| Dentsitatea | 6.422,33 bizt./km² |
| Sorrera | 1886 |
| http://www.addisababacity.gov.et/ | |
Addis Abeba[1] (amhareraz: አዲስ አበባ, Addis Abäba, «lore berria») Etiopiako hiriburua eta hiri nagusia da. Aldi berean hiria eta estatua da, hiri enkartatua baita. 2.973.004 biztanle zituen 2005ean, 80 nazionalitatetakoak eta hainbat erlijiotakoak. Addis Abeban 80 hizkuntza baino gehiago hitz egiten dira.
Afrikar Batasunaren hiriburua da.
Eduki-taula |
Historia [aldatu]
Hiria 1887an sortu zuen Menelik II.a enperadoreak, ur termalak aurkitutako toki batean, eta horregatik eman zioten Addis Abeba izena, Lore Berria. 1889an hiriburu bihurtu zuten. Hazkundea guztiz kaotikoa izan zen, eta 1917an Djiboutira egin zen trenarekin asko areagotu zen hazkunde demografikoa. 1936tik 1941era bitartean, italiarrek hiria okupatu zuten, eta euren kolonien hiriburu bihurtu.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan hiriburuko biztanleen kopurua bikoiztu zen, eta hainbat industria ezarri. 1963an Addis Abeban sinatu zen Afrikar Batasunaren aurrekaria izan zen dokumentua.
Klima [aldatu]
Addis Abebak klima tropikal leuna du (15°C) garaiera dela-eta (2.300 m). Urteko prezipitazioak 1.150 mm dira.
| Datu klimatikoak (Addis Abeba) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 23.0 | 24.3 | 24.8 | 24.2 | 24.4 | 20.0 | 17.9 | 20.0 | 21.3 | 22.3 | 22.6 | 22.8 | 22.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 6.0 | 9.0 | 11.6 | 12.0 | 12.3 | 11.2 | 11.3 | 11.2 | 11.0 | 9.9 | 8.7 | 8.1 | 10.6 |
| Euria (mm) | 16.8 | 36 | 68.2 | 88.8 | 76 | 123.5 | 259.4 | 278 | 174.1 | 41.1 | 8.3 | 10.2 | 1180.4 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 3 | 5 | 7 | 10 | 10 | 20 | 27 | 26 | 18 | 4 | 1 | 1 | 132 |
| Iturria (1): National Meteorological Agency [2] | |||||||||||||
| Iturria (2): World Meteorological Organisation (NBE) [3] | |||||||||||||
Banaketa administratiboa [aldatu]
Hiriburua hamar barrutitan (Kifle ketema) eta 99 auzoatan (kebelé) banaturik dago. Hona hemen barrutiak:
- Arada
- Kirkos
- Gullele
- Kolfe Keranyo
- Akaki-Kality
- Nefas Silk-Lafto
- Lideta
- Bole
- Addis Ketema
- Yeka
Herri eta hiri senidetuak [aldatu]
Addisabebar ezagunak [aldatu]
- Dinaw Mengestu, (1978) idazlea
- Nikos Papatakis, (1918) greziar zinema zuzendaria
- Meseret Defar, (1983) atleta
- Liya Kebede, (1978) supermodeloa
- Mahmoud Ahmed, abeslaria
- Tilahun Gessesse, abeslaria
- Amsale Aberra, diseinatzailea
- Asrat Woldeyes, medikua
- Ermias Sahle Selassie, noblea
- Haile Gebrselassie, atleta
- Sheikh Mohammed Al Amoudi, enpresaria
- Robel Teklemariam, eskiatzailea
- Ruth Negga, irlandar aktoresa
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ a b Euskaltzaindia, 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf
- ↑ National Meteorological Agency of the Federal Democratic Republic of Ethiopia, NMA of Ethiopia, http://www.ethiomet.gov.et/index.php?Page_No=5&item=3
- ↑ NBE, World Weather Information Service - Addis Ababa, http://worldweather.wmo.int/060/c00162.htm
- ↑ Beer-sheva.muni.il, קשרים בין-ל�?ומיים של העיר ב�?ר-שבע, http://www.beer-sheva.muni.il/ArimTeomot.asp
Kanpo loturak [aldatu]
- (Ingelesez) Addis Abeba hiriko webgune ofiziala