Norodom Sihanouk

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Norodom Sihanouk
Norodom Sihanouk (1983).jpg
74. Kanbodiako monarka

1941eko apirilak 25 - 1955eko martxoak 2
Sisowath Monivong - Norodom Suramarit
1. Kanbodiako Lehen Ministroa

1945eko martxoak 18 - 1945eko abuztuak 13
Penn Nouth - Son Ngoc Thanh
11. Kanbodiako Lehen Ministroa

1950eko apirilak 28 - 1950eko maiatzak 30
Yem Sambaur - Sisowath Monipong
15. Kanbodiako Lehen Ministroa

1952ko ekainak 16 - 1953ko urtarrilak 24
Huy Kanthoul - Penn Nouth
18. Kanbodiako Lehen Ministroa

1954ko apirilak 7 - 1954ko apirilak 18
Chan Nak - Penn Nouth
21. Kanbodiako Lehen Ministroa

1955eko urriak 3 - 1956ko urtarrilak 5
Leng Ngeth - Oum Cheang Sun
23. Kanbodiako Lehen Ministroa

1956ko otsailak 29 - 1956ko martxoak 24
Oum Cheang Sun - Khim Tit
25. Kanbodiako Lehen Ministroa

1956ko irailak 15 - 1956ko urriak 15
Khim Tit - Sam Yun
27. Kanbodiako Lehen Ministroa

1957ko apirilak 9 - 1957ko uztailak 17
Sam Yun - Sim Var
32. Kanbodiako Lehen Ministroa

1959ko uztailak 10 - 1960ko apirilak 19
Sim Var - Pho Proeung
Estatuburu

1960ko ekainak 20 - 1970eko martxoak 18
Chuop Hell - Cheng Heng
35. Kanbodiako Lehen Ministroa

1961eko azaroak 17 - 1962ko otsailak 13
Penn Nouth - Nhiek Tioulong
Estatuburu

1975eko apirilak 17 - 1976ko apirilak 2 - Khieu Samphan
76. Kanbodiako monarka

1993ko ekainak 14 - 2004ko urriak 7 - Norodom Sihamoni
Bizitza
Jaiotza Phnom Penh1922ko urriaren 31
Herrialdea  Kanbodia
Heriotza Pekin2012ko urriaren 15 (89 urte)
Heriotza modua berezko heriotza (miokardio infartu akutua)
Familia
Aita Norodom Suramarit
Ama Sisowath Kossamak
Ezkontidea(k) Mam Manivan Phanivong
Norodom Monineath  (1952ko apirilak 12 -  2012ko urriak 15)
Seme-alabak
Leinua House of Norodom
Lanbidea
Lanbidea politikaria
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Gatazka Vietnamgo Gerra
Cambodian conflict
Sinesmenak
Erlijioa Theravada
Alderdi politikoa Sangkum
Funcinpec Party
IMDb nm0797625
www.norodomsihanouk.info
Signature of Norodom Sihanouk.svg

Norodom Sihanouk (khmereraz: នរោត្តម សីហនុ; 1922ko urriaren 31 - 2012ko urriaren 15a) Kanbodiako erregea izan zen 1941etik 1955ra eta ondoren 1993tik 2004ra. Kanbodiako agintaria izan zen, gainera 1953tik 1970era. Bere bigarren abdikazioaren ostean (2004a) Kanbodiako Errege Aita gisa ezaguna izan zen (Preahmâhaviraksat), eta izendapen horrekin hainbat ardurari eusten zizkion.

Norodom Suramarit eta Sisowath Kossamaken semea, Sihanoukek hainbat ardura izan zituen 1941tik aurrera. Horregatik Munduko Errekorren Guiness Liburuaren arabera kargu ezberdin gehiago izan dituen politikaria dela aipatzen du. Ardura horien artean bi aldiz errege izatea, bi aldiz printze subiranoa, behin presidente, bi aldiz lehen ministro eta deserriko gobernuetan hainbat kargu daude. Khmer Gorrien gobernuaren estatu buru ere izan zen, 1975-1976 artean.

Hauetako kargu batzuk ohorezkoan ziren, adibidez Kanbodiako Errege konstituzionala izatea, bere azken ardura. Sihanouken benetako monarkia 1953ko azaroaren 9an hasi zen, Frantziatik independizatu zenean eta 1970ko martxoaren 18an bukatu zen, Lon Nol jeneralak bere aurkako estatu-kolpea eman zuen arte.

1941ean izendatu zuten errege. 1955ean bere aitari utzi zion erregetza, eta hauteskundeen ondoren Lehen Ministro izendatu zuten. Neutraltasunaren aldekoa zen, eta usadio budistan oinarritutako sozialismoa ezartzen saiatu zen. 1960an estatuburu izendatu zuten, eta Estatu Batuekiko harremanak eten zituen; 1970ean Lon Nol jeneralak Estatu Batuen laguntzaz estatu-kolpe bat eman zuenean Sihanuk Pekinen erbesteratu zen; han atzerriko gobernua osatu zuen, eta agintari berriei aurka egiten zieten indar politiko guztiak elkartu zituen Kanbodiako Fronte Batuan. 1975ean Khmer Gorriek Lon Nol jenerala aginpidetik bota eta aginpidea eskuratu zutenean, Phnom Penha itzuli zen, baina Khemer Gorriek bahituta eduki zuten. 1979an Vietnamek Kanbodia inbaditu zuenean, erbesteratu egin behar izan zuen. 1982an vietnamdarren aurkako koalizio baten buru izan zen. 1991ko su-eten hitzarmenaren ondoren, Sihanuk Kanbodiara itzuli zen eta nazio-batzordearen buru izan zen 1993ko maiatzeko hauteskundeak arte. Kanbodiara itzuli ondoren, 1993an konstituzio berri bat idatzarazi zuen. Era horretan, beste aldi bat hasi bat Kanbodian, Sihanoukeren agintaritzapean. Urte horretan bertan minbizia aurkitu zitzaion, eta orduz geroztik eritasunaren mende bizi da. 2003an bere semeari (Norodom Sihamoni) utzi zion erregetza, eta erbesteratu zen, Pyongyangera lehendabizi eta Pekinera ondoren.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Norodom Sihanouk Aldatu lotura Wikidatan