Norodom Sihanouk

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Norodom Sihanouk
Norodom Sihanouk (1983).jpg
76. Kanbodiako monarka

1993-06-14 - 2004-10-07 - Norodom Sihamoni
Estatuburu

1975-04-17 - 1976-04-02 - Khieu Samphan Itzuli
35. Kanbodiako Lehen Ministroa

1961-11-17 - 1962-02-13
Penn Nouth Itzuli - Nhiek Tioulong Itzuli
Estatuburu

1960-06-20 - 1970-03-18
Chuop Hell Itzuli - Cheng Heng Itzuli
32. Kanbodiako Lehen Ministroa

1959-07-10 - 1960-04-19
Sim Var Itzuli - Pho Proeung Itzuli
27. Kanbodiako Lehen Ministroa

1957-04-09 - 1957-07-17
Sam Yun Itzuli - Sim Var Itzuli
25. Kanbodiako Lehen Ministroa

1956-09-15 - 1956-10-15
Khim Tit Itzuli - Sam Yun Itzuli
23. Kanbodiako Lehen Ministroa

1956-02-29 - 1956-03-24
Oum Cheang Sun Itzuli - Khim Tit Itzuli
21. Kanbodiako Lehen Ministroa

1955-10-03 - 1956-01-05
Leng Ngeth Itzuli - Oum Cheang Sun Itzuli
18. Kanbodiako Lehen Ministroa

1954-04-07 - 1954-04-18
Chan Nak Itzuli - Penn Nouth Itzuli
15. Kanbodiako Lehen Ministroa

1952-06-16 - 1953-01-24
Huy Kanthoul Itzuli - Penn Nouth Itzuli
11. Kanbodiako Lehen Ministroa

1950-04-28 - 1950-05-30
Yem Sambaur Itzuli - Sisowath Monipong Itzuli
1. Kanbodiako Lehen Ministroa

1945-03-18 - 1945-08-13
Penn Nouth Itzuli - Son Ngoc Thanh Itzuli
74. Kanbodiako monarka

1941-04-25 - 1955-03-02
Sisowath Monivong Itzuli - Norodom Suramarit
Bizitza
Jaiotza Phnom Penh1922ko urriaren  31
Herrialdea  Kanbodia
Heriotza Pekin2012ko urriaren  15a (89 urte)
Hobiratze lekua Phnom Penh
Heriotza modua berezko heriotza: miokardio infartu akutua
Familia
Aita Norodom Suramarit
Ama Sisowath Kossamak
Ezkontidea(k) Q56640824 Itzuli
Phat Kanhol Itzuli
Mam Manivan Phanivong Itzuli
Norodom Monineath  (1952-04-12 -  2012-10-15)
Seme-alabak
Leinua House of Norodom Itzuli
Jarduerak
Jarduerak politikaria
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Vietnamgo Gerra
Cambodian conflict (1978–1999) Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Theravada
Alderdi politikoa Sangkum Itzuli
Funcinpec Party Itzuli
IMDb nm0797625
www.norodomsihanouk.info
Signature of Norodom Sihanouk.svg

Norodom Sihanouk (khmereraz: នរោត្តម សីហនុ; 1922ko urriaren 31 - 2012ko urriaren 15a) Kanbodiako erregea izan zen 1941etik 1955ra eta ondoren 1993tik 2004ra. Kanbodiako agintaria izan zen, gainera 1953tik 1970era. Bere bigarren abdikazioaren ostean (2004a) Kanbodiako Errege Aita gisa ezaguna izan zen (Preahmâhaviraksat), eta izendapen horrekin hainbat ardurari eusten zizkion.

Norodom Suramarit eta Sisowath Kossamaken semea, Sihanoukek hainbat ardura izan zituen 1941tik aurrera. Horregatik Munduko Errekorren Guiness Liburuaren arabera kargu ezberdin gehiago izan dituen politikaria dela aipatzen du. Ardura horien artean bi aldiz errege izatea, bi aldiz printze subiranoa, behin presidente, bi aldiz lehen ministro eta deserriko gobernuetan hainbat kargu daude. Khmer Gorrien gobernuaren estatu buru ere izan zen, 1975-1976 artean.

Hauetako kargu batzuk ohorezkoan ziren, adibidez Kanbodiako Errege konstituzionala izatea, bere azken ardura. Sihanouken benetako monarkia 1953ko azaroaren 9an hasi zen, Frantziatik independizatu zenean eta 1970ko martxoaren 18an bukatu zen, Lon Nol jeneralak bere aurkako estatu-kolpea eman zuen arte.

1941ean izendatu zuten errege. 1955ean bere aitari utzi zion erregetza, eta hauteskundeen ondoren Lehen Ministro izendatu zuten. Neutraltasunaren aldekoa zen, eta usadio budistan oinarritutako sozialismoa ezartzen saiatu zen. 1960an estatuburu izendatu zuten, eta Estatu Batuekiko harremanak eten zituen; 1970ean Lon Nol jeneralak Estatu Batuen laguntzaz estatu-kolpe bat eman zuenean Sihanuk Pekinen erbesteratu zen; han atzerriko gobernua osatu zuen, eta agintari berriei aurka egiten zieten indar politiko guztiak elkartu zituen Kanbodiako Fronte Batuan. 1975ean Khmer Gorriek Lon Nol jenerala aginpidetik bota eta aginpidea eskuratu zutenean, Phnom Penha itzuli zen, baina Khemer Gorriek bahituta eduki zuten. 1979an Vietnamek Kanbodia inbaditu zuenean, erbesteratu egin behar izan zuen. 1982an vietnamdarren aurkako koalizio baten buru izan zen. 1991ko su-eten hitzarmenaren ondoren, Sihanuk Kanbodiara itzuli zen eta nazio-batzordearen buru izan zen 1993ko maiatzeko hauteskundeak arte. Kanbodiara itzuli ondoren, 1993an konstituzio berri bat idatzarazi zuen. Era horretan, beste aldi bat hasi bat Kanbodian, Sihanoukeren agintaritzapean. Urte horretan bertan minbizia aurkitu zitzaion, eta orduz geroztik eritasunaren mende bizi da. 2003an bere semeari (Norodom Sihamoni) utzi zion erregetza, eta erbesteratu zen, Pyongyangera lehendabizi eta Pekinera ondoren.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Norodom Sihanouk Aldatu lotura Wikidatan