Sofia Kovalevskaia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Sofia Kovalevskaia
Sofja Wassiljewna Kowalewskaja 1.jpg
Bizitza
Izen osoa Софья Васильевна Корвин-Круковская
Jaiotza Mosku1850eko urtarrilaren  3a
Herrialdea  Errusiar Inperioa
 Suedia
Lehen hizkuntza errusiera
Heriotza Hedvig Eleonora församling Itzuli eta Stockholm1891ko otsailaren  10a (41 urte)
Hobiratze lekua Northern Cemetery Itzuli
Heriotza modua berezko heriotza: pneumonia
Familia
Aita Vasily Vasilyevich Korvin-Krukovsky
Ama Yelizaveta Fedorovna Korvin-Krukovskaya (Shubert)
Ezkontidea(k) Vladimir Kovalevsky Itzuli  (1868-09-15 (juliotar egutegia) -  1883-04-16 (juliotar egutegia))
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua House of Kovalevsky Itzuli
Hezkuntza
Heziketa Göttingengo Unibertsitatea 1874) Ph.D.
Stockholmgo Unibertsitatea
Berlingo Humboldt Unibertsitatea
Heidelbergeko Unibertsitatea
(1869 -
Hezkuntza-maila Ph.D.a
Tesia '
Tesi zuzendaria Karl Weierstrass
Hizkuntzak errusiera
Irakaslea(k) Karl Weierstrass
Gustav Robert Kirchhoff
Leo Königsberger Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, fisikaria, akademikoa, eleberrigilea, unibertsitateko irakaslea eta idazlea
Enplegatzailea(k) Stockholmgo Unibertsitatea  (1884-07-01 (juliotar egutegia) -
Lan nabarmenak Cauchy–Kowalevski theorem Itzuli
Lagrange, Euler and Kovalevskaya tops Itzuli
Jasotako sariak
Kidetza San Petersburgoko Zientzien Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Ковалевская Софья Васильевна подпись.svg

Sofia Vasilievna Kovalevskaia (errusieraz: Софья Васильевна Ковалевская) matematikari errusiarra izan zen, Europan lehen aldiz unibertsitateko irakasle izatera iritsi zen emakumea.

Garai hartan emakumeek ezin zuten unibertsitatean ikasi, beraz, komenientziako ezkontza egin zuen Vladimir Kovalevskaiarekin eta Heidelbergera ihes egin zuen. Han ere ez zioten klaseetara joaten uzten baina Weierstrassengana (garaiko matematikari onena) joateko gomendatu zuten. Weierstrassek berekin lan egitea onartu zuen. Berlineko Karl Weierstrasse matematikariarekin ekuazio diferentzialak eta Saturnoren eraztunen dinamika ikertu ahal izan zituen. 1874an matematikan doktoratu zen Göttingenen. Bertan egindako lanari esker, Sofia Stockholmeko unibertsitatean irakasle izateko aukera lortu zuen. 1888an Parisko Zientzien Akademiak saritu zuen.

Sofia Kovalevskaia berrogeita bat urte zituela hil zen, gripe baten ondorioz. Bere lanen artean honako hauek daude: Journal de Crellen agertzen den "Ekuazio diferentzialei buruzko teoria" eta "Puntu baten inguruan gorputz sendo batek duen errotazioari buruzko teoria". Azken honekin lortu zuen Parisko Zientziaren Akademiak emandako saria. Akta Matematika aldizkariaren editore ere izan zen eta 1888an Frantziako Zientzien Akademiaren Bordin saria jaso zuen eta Errusiako Zientzien Akademia Inperialeko kide izendatu zuten.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sofia Kovalevskaia Aldatu lotura Wikidatan