Suharto

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Suharto
President Suharto, 1993.jpg
2. Indonesiako presidentea

1967ko martxoak 12 - 1998ko maiatzak 21
Sukarno - B. J. Habibie
Lerrokatu Gabeko Mugimenduko idazkari nagusia

1992ko irailak 7 - 1995eko urriak 20
Dobrica Ćosić - Ernesto Samper
Bizitza
Jaiotza Kemusuk1921eko ekainaren 8a
Herrialdea Ekialdeko Herbeheretar Indiak
 Indonesia
Heriotza Jakarta2008ko urtarrilaren 27a (86 urte)
Hobiratze lekua Astana Giribangun
Heriotza modua berezko heriotza (giltzurruneko gutxiegitasuna)
Familia
Ezkontidea(k) Siti Hartinah  (1947ko abenduak 26 -  1996ko apirilak 28)
Seme-alabak
Hezkuntza
Hizkuntzak Indonesiera
Javera
Lanbidea
Lanbidea politikaria eta militarra
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Gradua Jenderal Besar
Gatazka Indonesian National Revolution
Sinesmenak
Erlijioa islama
Alderdi politikoa Golkar
Suharto signature.svg

Suharto (javeraz: ꦯꦸꦲꦂꦠ, Suhartå; Kemusuk, 1921eko ekainaren 8a - Jakarta, 2008ko urtarrilaren 27a) Indonesiako militar eta politikaria izan zen, errepublikako bigarren presidentea 1967tik 1998 arte.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Java uharteko Kemusuk herrixkan jaio zen, Yogyakartatik hurbil. Herbeheretako gudarosteko kide izan zen eta japoniarrek antolatu zuten Indonesiako gudarostean sartu zen 1943an. 1965ean, estatu kolpe baten bidez, aginpidea hartu zuen higikunde militarraren burua izan zen. Sukarno lehendakariaren gobernuan esku handia izan zuen, baina Suhartok bere kargua uztera behartu zuen hura eta lehendakaritza eskuratu zuen 1968an.

Indonesiako Errepublikako presidentea izan zen 1967tik 1998ra. Agintean iraun zuen hiru hamarkada horietan Orden Berria (indonesieraz: Orde Baru) izeneko politika erabili zuen: gobernu zentral gogorra militarrek babestua. Komunismoaren kontrako joerak Mendebaldeko herrialde askotako babesa ekarri zion. Urte askotan, Indonesia izan zen AEBengandik diru gehien jasotzen zuen bigarren herrialdea, Israelen atzetik. Komunismoaren aurkako errepresioak ez zuen mugarik izan, eta ehunka mila lagun hil ziren bere agintaldian. 1975ean, Ekialdeko Timorren anexioak hamarka mila pertsonaren heriotza eragin zuen[1].

1990eko hamarkadarako, gobernuaren autoritarismoak eta ustelkeriak nahigabea hedatu zuten herri osoan zehar. 1997-1998an, Asiako hego-ekialdeko finantza krisiak bete-betean harrapatu zuen Indonesia, herrialdeko bizi-kalitateak behera egin zuen, eta Suharto galduz joan zen instituzio zibil eta militarren artean zeukan babesa. 1998an, oso istilu larriak izan ziren, eta ikasleak astebetez egon ziren kalean hiriburuan; ia 500 lagun hil ziren. Azkenik, 1998ko maiatzean dimisioa eman zuen, eta presidenteordeak, Bacharuddin Jusuf Habibiek, hartu zuen presidente kargua. Ondoren, erretretan bizi zelarik, auziperatu nahi izan zuten, baina ezinezkoa izan zen, haren osasun ahula zela-eta[1].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b   Obituary: Suharto, theguardian.com, https://www.theguardian.com/world/2008/jan/27/obituaries.johngittings. Noiz kontsultatua: 2016-8-24 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Suharto Aldatu lotura Wikidatan