Dijon

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Dijon

Borgoina
Dijon - montage.jpg
Dijongo bandera

Dijongo armarria

Izen ofiziala Dijon
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
 Frantzia
Borgoina
Côte-d'Or (21)
-
Herritarra dijondar
Koordenatuak 47°19′26″N 5°2′34″E / 47.32389°N 5.04278°E / 47.32389; 5.04278Koordenatuak: 47°19′26″N 5°2′34″E / 47.32389°N 5.04278°E / 47.32389; 5.04278
Dijon non dagoen adierazten duen Frantzia-ko/-go/-eko mapa
Dijon
Eremua 40,4 km2
Posta kodea 21.000
Biztanleria 153.151 bizt. (2007)
Dentsitatea 3.790,87 bizt./km²
INSEE kodea 21.231
www.dijon.fr http://www.dijon.fr www.dijon.fr

Dijon Frantziako erdialdean dagoen hiria da, Borgoinako eskualdearen eta Côte-d'Or departamenduaren hiriburua. 2005ean 150.800 biztanle zituen.

Oso ezaguna da "Dijongo ziapea", sukaldaritzan oso aintzat hartua.

Notre-Dame elizaren barnealdea.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarrek sortua (Divio), Dijon herri txikia izan zen XI. mendean Burgundiako dukerriko hiriburu bihurtu zen arte. Dukeen egoitza hiria ere izan zenez gero, bertan ezarri zuten Frantziako erregeen mende zegoen Burgundiako parlamentua. 1513. urtean suitzarrek setiatu zuten hiria. XVIII. mendea oparoa izan zen (unibertsitatea, 1722; apezpiku egoitza, 1731).

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Dijon)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 4.2 7.0 10.9 14.7 18.7 22.4 25.3 24.5 21.3 15.5 8.6 4.8 14.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.0 0.1 2.2 5.0 8.7 12.0 14.1 13.7 10.9 7.2 2.5 -0.2 6.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 59.2 52.5 52.8 52.2 86.3 62.4 51.0 65.4 66.6 57.6 64.2 62.0 732.2
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 11.1 9.3 10.5 9.6 11.7 9.2 7.4 8.3 7.9 8.7 10.5 10.9 115.1
Eguzki orduak 52.7 89.6 139.5 177.0 204.6 234.0 266.6 229.4 195.0 120.9 69.0 52.7 1831
Iturria: HKO

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 151.543 ziren. Familiak 74.491 ziren, horien artean 38.099 pertsona bakarrekoak ziren (15.370 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22.729 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17.597 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 13.201 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5.594 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

Erroldatutako biztanleak

Etxebizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an 86.160 etxebizitza zeuden, 77.353 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.924 bigarren erresidentzia ziren eta 6.883 hutsik zeuden. 14.054 etxeak ziren eta 71.266 apartamentuak ziren. 77.353 etxebizitza nagusietatik 32.950 bere jabearen bizilekua ziren, 41.678 alokairuan okupaturik zeuden eta 2.725 doan lagata zeuden; 11.323 etxek gela bat zuten, 15.984 etxek bi zituzten, 19.812 etxek hiru zituzten, 16.551 etxek lau zituzten eta 13.684 etxek bost zituzten. 40.004 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 41.758 etxetan auto bat zegoen eta 14.792 bi edo gehiago zeuden[2]

Biztanleria-piramidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Populazio piramidea de Dijon el 2009 [3].
Gizonak Adinak Emakumeak
64 
95 o +
252 
300 
90 a 94
800 
840 
85 a 89
1.704 
900 
80 a 84
1.632 
1.964 
75 a 79
3.392 
2.000 
70 a 74
3.356 
2.372 
65 a 69
3.116 
2.608 
60 a 64
2.948 
2.973 
55 a 59
3.197 
4.216 
50 a 54
4.704 
4.494 
45 a 49
4.893 
4.636 
40 a 44
5.160 
4.654 
35 a 39
4.624 
5.750 
30 a 34
5.536 
7.678 
25 a 29
8.056 
8.536 
20 a 24
11.935 
4.686 
15 a 19
5.418 
3.780 
10 a 14
3.640 
3.296 
5 a 9
3.257 
3.584 
0 a 4
3.193 

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107.777 ziren, horien artean 73.814 aktiboak ziren eta 33.963 inaktiboak ziren. 73.814 pertsona aktiboetatik 66.298 lanean zeuden (33.565 gizon eta 32.733 emakume) eta 7.516 langabezian zeuden (3.659 gizon eta 3.857 emakume). 33.963 pertsona inaktiboetatik 6.574 erretiraturik zeuden, 21.013 ikasten zeuden eta 6.376 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[4]

Diru sarrerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Dijon udalerrian 67.694 unitate fiskal zeuden, 131.492,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 19.493€ zen. [5]

Ekonomia jarduerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 8.251 komertzioetatik, 76 erauzte enpresak ziren, 130 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 25 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 197 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 560 eraikuntza enpresak ziren, 1.801 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 226 garraio enpresak ziren, 649 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 209 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 571 finantziazio enpresak ziren, 478 higiezinen enpresak ziren, 1.385 zerbitzu enpresak ziren, 1.301 administrazio publikoko enpresak ziren eta 637 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 1.822 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 12 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 8 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 11 posta bulegoak, 128 banku bulegoak, 9 funerariak, 88 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 10 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 18 ibilgailuen alokairu bulegoak, 38 autoeskolak, 41 igeltseroak, 126 margolariak, 65 zurginak, 94 iturginak, 71 argiketariak, 28 eraikuntza enpresak, 241 ile apaindegiak, 15 albaitariak, 60 aldi baterako lan enpresak, 471 jatetxeak, 190 higiezinen agentziak, 26 tintoreriak eta 70 apaindegiak.[7]

2009an zeuden 816 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 12 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 9 120 m2 baino gehiagoko dendak, 38 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 101 okindegiak, 56 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 58 liburu dendak, 251 arropa dendak, 44 etxerako tresna dendak, 41 zapata-dendak, 28 elektrotresna dendak, 29 altzari dendak, 34 kirol-dendak, 4 lur eta paretak apaintzeko dendak, 14 drogeria, 18 lurrin-dendak, 30 bitxi-dendak eta 41 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Dijon udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 189 hektarea erabiltzen.[9]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 5 tratamendu laburretarako ospitale, 4 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 13 psikiatriko, minbiziaren aurkako zentru 1 bat, 2 urgentzia zentro, 2 amatasun-klinika, 11 osasun-zentro, 61 botika eta 4 anbulantzia zegoen.

2009an 43 haur-eskola eta 53 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Dijon udalerrian 17 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 12 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 8.484 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 14.493 eta lizeo teknologikoetan 60.

Dijon udalerrian 16 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa, 6 osasun-formakuntzakoak, 2 komertziokoak eta 7 bestelako formakuntza zentroak.27 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 10 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 7 unibertsitate-insitutoak, 2 ingenieritza eskolak, 1 goi mailako heziketa zentru pribatu bat eta 7 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriak oso monumentu gune zabala eta garrantzitsua dauka, Pariskoaren ondoren handienetarikoa. Aipatzekoak dira, besteak beste:

Herritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gertuen dauden udalerriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia erlatiboak
Map pointer black.svgDijon
Població amb 8957 habitants (2000)Fontaine-lès-Dijon (2,3km)
Població amb 6134 habitants (2000)Saint-Apollinaire (3,1km)
Població amb 11778 habitants (2000)Talant (3,2km)
Població amb 1411 habitants (2000)Daix (4,5km)
Població amb 14841 habitants (2000)Chenôve (4,7km)
Població amb 9358 habitants (2000)Longvic (4,9km)
Població amb 1301 habitants (2000)Ahuy (5,0km)
Població amb 1116 habitants (2000)Ruffey-lès-Echirey (5,3km)
Població amb 9598 habitants (2000)Quetigny (5,5km)
Població amb 1076 habitants (2000)Hauteville-lès-Dijon (5,6km)
Població amb 2855 habitants (2000)Plombières-lès-Dijon (5,7km)



Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dijon Aldatu lotura Wikidatan