Mozarabiera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Mozarabiera
Datu orokorrak
Lurralde eremua Espainia
Eskualdea Iberiar penintsula
Hizkuntza familia
giza hizkuntzak
hizkuntza euroasiarrak
indoeuropar hizkuntzak
Italic languages
hizkuntza erromantzeak
Italo-Western languages
Western Romance languages
West Iberian languages
Informazio filologikoa
Alfabetoa Arabiar alfabeto, latindar alfabetoa eta Hebrear alfabeto
Hizkuntza kodeak
ISO 639-3 mxi

Mozarabiera Al-Andaluseko hizkuntza multzo erromantzea zen, Iberiar penintsulan Erdi Aroan mintzatua.[1] Mosarabiera hizkuntzen artean ez zegoen erabateko batasunik. Latinetiko beste hizkuntzak ez bezala, mozarabiera arabiar alfabetoarekin idazten zen.[2] Ezagutzen dena andalustar poeten jartxa eta moaxajei zor zaie, errepika mozarabieraz eta garapena arabieraz izan ohi zituztenak.

Mozarabierari egozten zaio Iberiar penintsulako hegoaldeko eta iparraldeko hizkuntza eta hizkeren arteko hainbat ezberdintasun, eta halaber panotxo edota andaluzieraren hainbat ezaugarri.

Adibidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen mozarabierazko testu bat, XI. mendekoa, Iberiar penintsulako beste hizkuntza batzuekin alderatua:

Mozarabieraz Gaztelaniaz Galego-portugesez Katalanez Latinez Euskaraz

Mio sîdî ïbrâhîm
yâ tú uemme dolge
fente mib
de nohte
in non si non keris
irey-me tib
gari-me a ob
legar-te

Mi señor Ibrahim,
¡oh tú, hombre dulce!
vente a mí
de noche.
Si no, si no quieres,
iréme a ti,
dime a dónde
encontrarte.

Meu senhor Ibrâhim,
ó tu, homem doce!
vem a mim
de noite.
Se non/não, se non/não queres,
ir-me-ei a ti,
diz-me onde
te encontro.

El meu senyor Ibrahim,
oh tu, home dolç!
Vine't a mi
de nit.
Si no, si no vols,
aniré'm a tu,
digues-me a on
trobar-te.

O domine mi Ibrahim,
o tu, homo dulcis!
Veni mihi
nocte.
Si non, si non vis,
ibo tibi,
dic mihi ubi
te invenias.

Nire jaun Ibrahim,
o zu, gizon gozoa!
zatoz nigana
gauez.
Bestela, ez baduzu nahi,
joango naiz zugana,
esan nora
zu topatu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Galmés de Fuentes, Alvaro (1983), Dialectología Mozárabe, Madril: Gredos .
  2.   Simonet, Francisco Javier (1897-1903), Historia de los mozárabes de España, Espainiako Historiaren Errege Akademia .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]