Ahetze

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ahetze
 Lapurdi, Euskal Herria
Ahetze Arc en ciel.jpg
Ahetzeko ikuspegia.

Blason ville fr Ahetze (Pyrénées-Atlantiques).svg
Armarria


Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Lapurdi
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaUztaritze-Errobi eta Urdazuri ibarrak
Izen ofizialaBlason ville fr Ahetze (Pyrénées-Atlantiques).svg  Ahetze
AuzapezaPhilippe Elizalde (Divers droite)Jean d'Elbée (2008-2014)
Posta kodea64210
INSEE kodea64009
Herritarraaheztar
Geografia
Azalera10,56 km²
Garaiera25 metro
Distantzia18 km (Baionatik)
Demografia
Biztanleria2.114 (2018: Red Arrow Down.svg −44)
alt_left 1.099 (%52)1.059 (%50.1) alt_right
Dentsitatea183,81 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 18,6
Ugalkortasuna[1]‰ 65,78
Ekonomia
Jarduera[1]% 78,4 (2011)
Desberdintasuna[1]% 2,94 (2011)
Langabezia[1]% 6,42 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 15,91 (2010)
Erabilera% 1,48 (2011)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.ahetze.fr/


Ahetze Lapurdiko mendebaldeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua, Uhabia ibaiaren ezkerraldean. 2013. urtean 1.941 biztanle zituen. Turismoa eta laborantza dira ekonomia jarduera nagusiak.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uhabia ibaia eta Zirikolatzeko erreka igarotzen dira udalerritik, azken horren zenbait ibaiadarrekin batera: Amisolako erreka, Uroneko erreka eta Besaingo erreka.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdi Aroan, Donejakue bidearen kostaldeko bidea egiten zenbiltzan erromesak, Ahetzetik igarotzen ziren. Ondoren bi aukera zituzten: edota Ibarrundik jarraitu, Sarako Ospitale Zaharrera heldu arte; edota Azkaineko Done Jakue kaperatik pasatu, Ibardin lepoa zeharkatu eta Berara joan.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mende osoan eta XX. mendearen hasieran 500 biztanle inguruko herria izan zen Ahetze, baina 1960ko hamarkadatik aurrera hazkunde handia izan zuen, eta 2010eko hamarkadan ia 2.000 biztanleen mailara iritsi zen.

Ahetzeko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hil bakoitzaren hirugarren igandean ospatzen da antzinatekoen merkatua, jende asko erakarri ohi duena. Bestalde, herriko ekonomiaren oinarria laborantza den arren azkenaldian herriaren itxura aldatzen hasi da, Lapurdiko kostaldetik hurbil dagoen etxebizitzen eskaera dela medio, zenbait etxegintza proiektu baitira abian.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahetzeko Jean-Pierre Urkia[3] (Ahotsak[4] proiekturako)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahetzen[5] Uztaritze inguruko euskara[6] mintzatzen da, erdiguneko nafar-lapurtarra.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Martin eliza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «San Martin eliza (Ahetze)»

Donejakue bidean kokatua, San Martin eliza XVII. mendekoa da. Aipatzekoak dira erretaula, Done Jakueren zurezko estatua eta XVI. mendeko prozesio gurutze ederra. Gurutze honek, ezkil txikiz hornitua dagoen aldetik, Pierre de Lancre inkisitorearen haserrea piztu zuen 1609 urteko sorginkeria prozesuan, Deabruaren lana ikusten baitzuen bertan. Herriko armarrian lehoiak daraman gurutzea da berau.

Ostalapia baserria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baserri eder hau Done Jakue bideko erromesen ostatua zen, baita ere getariar eta bidartarren babesleku, pirata eta itsaslapurrek kostako bi herri hauek erasotzen zituztenean. Inguruetan harritzarrak ikus daitezke, antzina harresiko zati izandakoak.

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aheztar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mattin Treku bertsolariaren omenezko oroigarria

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Géoportail - Frantziako Institutu Geografiko Nazionala. Géoportail. (Noiz kontsultatua: 2011-10-16).
  3. «Urkia, Jean-Pierre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  4. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  5. «Ahetze - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
  6. «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi