Azkaine

Wikipedia, Entziklopedia askea
Azkaine
 Lapurdi, Euskal Herria
Ascain depuis la Rhune.jpg
Azkaineko herrigunea Larrun menditik ikusia.

Blason ville fr Ascain (Pyrénées-Atlantiques).svg
Armarria


<mapframe> problems:

  • Attribute "latitude" has an invalid value
  • Attribute "longitude" has an invalid value
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Lapurdi
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaUztaritze-Errobi eta Urdazuri ibarrak
Izen ofizialaBlason ville fr Ascain (Pyrénées-Atlantiques).svg  Ascain
AuzapezaJean-Louis Fournier (divers droite)Jean Louis Laduche(2008-2014)
Posta kodea64310
INSEE kodea64065
Herritarraazkaindar
Geografia
Azalera19,27 km²
Garaiera5-883 metro
Distantzia- km (Baionatik)
Demografia
Biztanleria4.209 (2018: Green Arrow Up.svg 15)
alt_left 2.171 (%51.6)2.023 (%48.1) alt_right
Dentsitatea216,24 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 13,84
Ugalkortasuna[1]‰ 57,24
Ekonomia
Jarduera[1]% 73,42 (2011)
Desberdintasuna[1]% 7,66 (2011)
Langabezia[1]% 6,15 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 8,49 (2010)
Erabilera% 0,4 (2011)


Azkaine[2] Lapurdiko hego-mendebaldeko barnealdeko udalerria da, Lapurdi Itsasegian kokatua.

Gaur egun 4.000 biztanle inguru ditu.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azkaine, Nazioarteko Espazio Estaziotik ikusia.
Urdazuri, udalerria gurutzatzean

Larrun mendiak Azkaine ipar-mendebaldean dauka, eta herria tontorrera igotzeko abiapuntua da.

Urdazuri (Nivelle frantsesez) ibaiak udalerria gurutzatzen du, bertara isurtzen diren Ibardingo erreka, Arraioko erreka, Etxeberriko erreka eta Galardiko errekarekin batera.

Beste bi mendi aipatu behar dira, txikiagoak direnak. Herriaren Ekialdean kokatzen dira, Bizkarzun (185 m) eta Esnaur (273 m).

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Telleriaberria[3]
  • Xakarroko Errota[3]
  • Xeruen Borda[3]
  • Xorroetaberria[3]
  • Xuanen Borda[3]
  • ZA Lanzelai[3]
  • Zelaia[3]
  • Zelaiako Borda[3]

Herria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri horretan Pierre Loti idazlea ongi jabetu zen giro herrikoiaz, Ramuntcho nobelaren goiargi literarioa edertzeko. Otharre hotelean zirriborratu zuen, hain zuzen.

Herrigunean nabarmentzeko modukoak dira Jasokunde eliza, Herriko Etxea, pilotalekua, Larrungo ur freskoa jariatzen duen iturria, hotel batzuk eta etxetxoak.

Elizaren alboko fatxadan cagot edo agoteen­tzako bereizkeriazko atea ikus daiteke oraindik ere. Barneal­dean hiru galeria ditu el­karren gainean, San Mateoren irudi baliotsu bat ere bai, eta belaontzi bat, eliztarren baten ofrenda. Alboko hilerrian disko‑formako eta bestelako hilarriak daude. Haietako bat indiano batena, indiano izateaz loriatzen zena: Hau da thomba Miguel D’Arraiaga Azcaingo Indiano Jaunarena. Hilla Octobre 22‑1651.

Hainbat hotel eta zenbait kanpin izateak Azkaineko giroaren eta paisaiaren bikaintasuna ondo asko adierazten du.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Megalitoen aztarnak daude Larrungo magaletan. XVII. mendean garai zailak izan ziren herrirako, Pierre de Lancrek abiatutako sorgin-ehiza zela-eta. Halaber, Hogeita Hamar Urteko Gerraren ondorioz espainiar armadak Azkaine eta inguruko herriak okupatu zituen. Mende hartan ere gerra zibila piztu zen "sabeltxuri" eta "sabelgorri"en artean.

Bigarren Mundu Gerran zehar, iheslarientzat pasabidea izan zen mugaren bestalderakoa.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran 1.200 biztanle inguru izan zituen Azkainek. 1940ko hamarkadatik aurrera, ordea, hazkunde nabaria izan zuen eta mende bukaerarako 3.000 biztanleen maila gainditu zuen. XXI. mendearen bigarren hamarkadan 4.000 biztanletik gora zituen Azkainek.


Azkaineko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azkaineko Maixan Albistur[4] (Ahotsak[5] proiekturako)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azkainen hizkera kostatarra[6] mintzatzen da, nafar-lapurtarraren sartaldeko aldaera bat.

Gaur egun, biztanleen %9 inguru baino ez da euskal hiztuna. Herrian ikastola dago, eta 100 ikasle inguru ditu.[7]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azkaindar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Euskaltzaindia: 150. araua: Lapurdiko udal izendegia.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an Géoportail - Institut géographique national (France). Géoportail. (Noiz kontsultatua: 2011/10/26).
  4. «Albistur Agirre, Maixan - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  5. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
  6. «Kostatarra - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
  7. "Azkaingo ikastola".
  8. (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Mérimée datu-basea, Azkaineko erromatar zubiari buruzko oharra (2011-03-22an eskuratua)

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi