Luhuso

Luhuso
	Lapurdi, Euskal Herria
	Luhuso herriaren ikuspegia.
	; Armarria
	; Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Lapurdi
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Baiona
Kantonamendua	Baigura eta Mondarrain
Izen ofiziala	Louhossoa
Auzapeza	Jean-Pierre Harriet (2008-2014)
Posta kodea	64250
INSEE kodea	64350
Herritarra	luhusoar
Geografia
Koordenatuak	43°18′58″N 1°21′13″W / 43.3161°N 1.3536°W
Azalera	7,38 km²
Garaiera	71 - 369 metro
Demografia
Biztanleria	869 (2018: 15)
Dentsitatea	120,73 biztanle/km²
Zahartzea	% 17,21
Ugalkortasuna	‰ 52,98
Ekonomia
Jarduera	% 82,43 (2011)
Desberdintasuna	% 5,65 (2011)
Langabezia	% 7,33 (2013)
Euskara
Euskaldunak	% 58,86 (2010)
Erabilera	% 26,58 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea	https://louhossoa.eus/eu/

Luhuso Lapurdiko hego-ekialdeko udalerri mugakidea eta barnealdekoa da, Lapurdi Garaia eskualdekoa eta hango herririk txikiena dena populazioari dagokionez. Nafarroa Behereako mugan eta Baigura eta Mondarrain kantonamenduan kokatuta dago.

871 biztanle zituen 2022an.

Geografia

Ingurune naturala

Errobi ibaia udalerritik igarotzen da. Halaber, Baigura (897 m) eta haren mendigunea herriaren lurraldean dugu, beste herri batzuekin partekatua.

Auzoak

Fagoalde
Harnabarrea
Ithurbidia

Udalerri mugakideak

Kanbo iparraldean
Itsasu mendebaldean
Bidarrai (Nafarroa Beherea) hegoaldean
Makea ekialdean

Historia

XIX. mendea arte

Aurretik Makea eta Lekorneko auzoa izanda, Luhuso XVII. mendearen amaiera aldera bihurtu zen udalerri independente. Aurretik, herria XVI. mendea aldera hasi zen populatzen. 1604an 26 etxe zeuden, partikular batzuenak, baina ezin daiteke erran Makea edo Lekornekoak ote ziren. Berantago, 1628an, Luhuso deitzen zen auzo horretako biztanleek apezpikuari galdetu zioten eliza baten eraikitzeko baimena. 1691n Luhusoko parrokia sortu zuten.

Frantziar Iraultzaren garaian, administrazio egitura berri bat agertzearekin, Ipar Euskal Herriko hainbat herrik izenez aldatu zuten; Luhusok, Montagne-sur-Nive izena hartu zuen.

Gaur egun

Apezpikutegiak 1933ko ekainaren 17an antzinako afera trenkatu eta ordenantza bat argitaratu zuen: etxe batzuk Luhusoko parrokiari lotu zituen eta bertzeak Makeari.

2016ko abenduaren 16an Luhuson atxilotu zituzten Txetx Etcheverri, Béatrice Molle-Haran, Michel Bergouignan, Michel Berhokoirigoin eta Stéphane Etchegaray "Etxe", "bakearen artisauak" izenekoak ("artisains pour la paix"). ETAren desarmatze zibilean laguntzen ahalegindu ziren, bake prozesuaren alde.^[2]

Demografia

Bi mendez, XIX. eta XX. mendeetan zehar, 500 biztanleko populazioa izan zuen Luhusok. XXI. mendearen hasieran, berriz, biztanleria bikoiztu eta egun, ia 900 lagun ditu.

Luhusoko biztanleria

Datuen iturburua: INSEE

Politika

Alkatea	Agintaldia	Alderdia
Gaston Etchebère	1989-1995
François Césat	1995-2008
Jean-Pierre Harriet	2008-

Kultura

Euskara

Luhuson^[3] Sara-Ainhoa inguruko euskara^[4] mintzatzen da, nafar-lapurteraren aldaera.

Eliza

Andra Mariaren Jasokundearen edo Beata Maria eliza XVII. mendekoa da, barrokoa beraz, eta disko-formako hilarriak dituen hilerriaz inguratua da. Lau urratsetan eraiki zuten, 48 urteetan, 1626tik 1674rat.

2014an Monumentu Historiko gisa onartua izan zen.