Bordele-Irun trenbidea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Bordele - Irun trenbidea Bordeleko Saint-Jean eta Irungo geltokiak lotzen dituen trenbidea da. Ipar Euskal Herrira burdinbidea ekarri zuen lehen linea izan zen. 1864an, Norteko burdinbidearekin bat egin zuen Hendaian eta, hartara, Paris eta Madril estekatu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bordele-Akize-Baiona trenbidearen ibilbidea 1852ko abuztuaren 24ko dekretu baten bidez onartu zen eta, horri lotuta, urte horretan bertan sortu zen Compagnie des Chemins de Fer du Midi, Pereire anaien Credit Mobilier banku-erakundeak eratua eta Frantzia hegoaldean burdinbide-sarea hedatzera bideratua. Pereire anaiek inplikazio oso berezi eta pertsonala izan zuten proiektua nahi bezala egin zedin. 1853an, Eugéne Flachat Bordelera bidali zuten obrak ikuskatzeko. Obrak britaniar konpainia bati esleitu zitzaizkion, eta burdinbidea Ingalaterran fabrikatu zuten Brunelen diseinu baten arabera.[1] Hala ere, obretan atzeratu egin ziren, eta Flachat liskartu egin zen harekin.

Emile Pereirek presioa egin zuen, orduan, Erresuma Batuareko burdin inportazioen gaineko zergak arintzeko eta merkataritza liberalizatzeko. 1855an, Bordeaux Saint-Jean geltokia inauguratu zen eta, gutxira, linea inauguratu Baionaraino.[2] 1854an, trena Baionara heldu zen eta hurrengo urteetan Bidasoarainoko zatia egin zen,[3] Hendaiaraino 1864. urtean. Bertan bat egin zuen urte berean Irunera heldutako Norteko burdinbidearekin, manera horretan Madril eta Paris burdinbidez uztartuz.

Aldiz, eraikuntzak hainbat eragozpen ekarri zituen. 1861-1863ko epean, desjabetze ugari gertatu ziren. Burdinbide berriak Getaria herria alderik alde zeharkatuko zuen, eta erdigune osoa itxuraldatu, biztanleen saminerako.[4]

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

SNCF erakundeak ustiatutako trenbideak bide bi eta 1500 W-ko tentsioa ditu. TGV, Corail Intercités, ter eta Corail Lunéa zerbitzuek erabiltzen dute. Linea hauekin du lotunea:

Zeharkatutako udalerri nagusiak Bordele, Akize, Baiona, Hendaia eta Irun dira. Linea honek Frantziako zuzenik luzeenetariko bat du, Facture eta Morcenx herrien artekoa. Bere ezaugarri fisikoak direla medio, trenbidea abiadura saiatzeko aproposa da. 1955eko martxoaren 28 eta 29an, bertan 331 km/h abiadura errekorra erdietsi zuten. Trenbide honetan ere TGV 001ek 318 km/h abiadura erdietsi dute. Hala ere, egun trenak ez dira 160 km/h baino arinago joaten.

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trenbidearen ibilbidea
Labouheyreko geltokia
Km. Geltokia Lotunea
0,000 Bordele-Saint-Jean Paris, Nantes eta Tolosa
4,020 Médoquineko bidegurutzea
4,194 Talence-Médoquine Pointe de Grave
6,995 Pessac
8,800 A-630ren pasabidea
9,516 Alouette-France
13,416 Gazinet-Cestas
17,424 Toctoutau
19,855 Pierroton
24,905 Croix-d'Hins
28,640 Marcheprime
34,800 Canauley
39,341 Facture-Biganos
41,165 Eygako zubia (31 m.)
42,012 Eyreko zubia (72 m.)
42,159 Lamotheko bidegurutzea
42,307 Lamothe Arcachon
43,749 A-660ren pasabidea
51,332 Caudos
62,650 Lugos
75,535 Ychoux
88,851 Labouheyre
96,088 Solférino
108,542 Morcenx Mendi-Marzana
122,043 Rion-des-Landes
133,755 Laluque
139,071 Buglose
140,654 Basta-les-Forges
147,459 Akize Paue
152,934 Mées
157,562 Rivière
161,919 Saubusse-les-Bains
166,270 Saint-Geours-de-Maremne
171,936 San Bisentse
178,088 Bénesse-Maremne
182,998 A-63en pasabidea
184,690 Labenne
187,837 Ondres
193,787 Bokale
197,555 Baiona
197,756 Espiritu Sainduko tunela(176 m.)
199,133 Aturriko zubia (273 m.)
199,311 Mousserollesko tunela (218 m.)
199,538 Mousserollesko bidegurutzea Tolosa
200,090 Errobiko biaduktua (86 m.)
200,487 La Flourideko biaduktua (81 m.)
200,286 Marracqeko bidegurutzea
200,964 Marracqeko tunela (823 m.)
202,906 Marracq
203,236 Arènesko tunela (71 m.)
203,854 Allées-Marines
207,291 Biarritz
208,939 La Négresseko tunela (374 m.)
212,085 Uhabiako zubia (15 m.)
212,335 Bidarte
214,129 Getaria
220,394 Donibane Lohizune-Ziburu
220,635 Ugaranako zubia (50 m.)
223,318 Untxingo zubia (26 m.)
227,462 Redoutesko tunela (416 m.)
230,200 Les Deux Jumeaux
232,796 Hendaia
233,251 Bidasoako biaduktua (111 m.)
235,063 Irun Renfe eta EuskoTrenen trenbideak

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Davies, Hellen M. (2015).
  2. Davies, Hellen M. (2015).
  3. Jean-Pierre Cazaux: Boucau et Tarnos, Mémoire en Images bilduma, Éditions Alan Sutton, Joué-lès-Tours (Indre-eta-Loira, Frantzia), 2001.
  4. Moreau, R. (Gilbert. D.) 1987, 120-121

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 

 

  • Desport, Gilbert (1987), «Les expropiations ferroviaires de la ligne Bayonne-Hendaye (1861-1863)», Bulletin de la Société des Sciences, Lettres et Arts de Bayonne (Bayonne: Société des Sciences, Lettres et Arts de Bayonne) 143 (Le chemin de fer à Bayonne; eta dans le Sud-Ouest) .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]