Greenwich

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Greenwich

GreatRiverRace08.JPG
Estropada Tamesis ibaian, Greenwich parean.
Estatua
Herrialdea
Eskualdea
Erresuma Batua
Ingalaterra
Londres
Greenwich in Greater London.svg
Koordenatuak: 51° 27′ 0″ N, 0° 03′ 0″ W / 51.45000°N,0.05000°W / 51.45000; -0.05000Koordenatuak: 51° 27′ 0″ N, 0° 03′ 0″ W / 51.45000°N,0.05000°W / 51.45000; -0.05000
Azalera 47,35 km²
Biztanleria 274.800 (2015)

Greenwich ɡrɪnɪdʒ edo ɡrɛnɪdʒ ahoskatua) (ingelesez: London Borough of Tower Hamlets) Londresko udalerrietako (borough) bat da. 2015ko erroldaren arabera 274.800 zituen 47,35 kilometro koadroko azaleran. Londres Handiaren ekialdean dago, Tamesis ibaiaren hegoaldeko ertzean.

Bertan dago Greenwicheko Errege Behatokia eta izen bereko meridianoa bertatik igarotzen da. Bestalde, barruti honetan Millennium Dome delako eraikina ere kokatzen da. 1997an Greenwichek itsasgintzan izan zuen historia kontutan hartu zuen UNESCOk eta Itsasaldeko Greenwich (Maritime Greenwich) izenarekin Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Brontze Aroan populatua izan zeneko aztarnak aurkitu dira, eta ekialdean erromatar villa bat edo tenplu bat izan zen. VI mendeko saxoien hilobiak ere aurkitu dira. Dena dela Greenwich izenaren lehen aipamenak X mendean izan ziren, Gronewic (918), Grenewic (963) eta Grenawic (1013) eta "asentamendu berdea" esan nahi du.

Ingalaterrako Koroak St. Peter at Ghent abadiari erosi zizkion lurrak 1427an eta Gloucesterko dukeari eman zikion. Honek Greenwich gaztelua eraiki zuen. Garai hartan landugabeko lurraldea zen eta dukeak belatz bidezko ehizarako erabili izan zuen. XVI mendean Henrike VIII.ak oreinak sartu zituen ehizalreku honetan. 1635 urtean Queen's House eraiki zen Jakue I.aren emaztea zen Ana Danimarkakoa erreginarentzat. 1675an gaztelua zegoen lekuan Greenwicheko Errege Behatokia ezarri zen.

1838 urtean Londres eta Greenwich lotu zituen trenbideak. XIX mendearen bukaeran eta XX mendearen hasieran hainbat museo eta instituzio eraiki ziren Greenwich parkearen inguruan, hala nola Royal Naval College, National Maritime Museum eta Royal Hospital School. 1954 urtean Cutty Sark belaontzia Greenwicheko kaian ezarri zen betirako.

1965 urtean eratu zen gaur egungo udalerria, aurrez baziren Greenwich eta Woolwich (iparraldea ezik) elkartu zirenean.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Barrutia osatzen duten auzoak honakoak dira:

  • Abbey Wood
  • Blackheath
  • Charlton
  • Deptford
  • Eltham
  • Greenwich
  • Kidbrooke
  • Mottingham
  • New Eltham
  • Plumstead
  • Shooter’s Hill
  • Thamesmead
  • Westcombe Park
  • Woolwich

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Greenwich)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 14.0 19.7 21.0 26.9 31.0 35.0 35.5 37.5 30.0 28.8 19.9 15.0 37.5
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 8.3 8.5 11.4 14.2 17.7 20.7 23.2 22.9 20.1 15.6 11.4 8.6 15.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -10.0 -9.0 -8.0 -2.0 -1.0 5.0 7.0 6.0 3.0 -4.0 -5.0 -7.0 -10.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 2.6 2.4 4.1 5.4 8.4 11.5 13.9 13.7 11.2 8.3 5.1 2.8 7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 51.6 38.2 40.5 45.0 46.5 47.3 41.1 51.6 50.4 68.8 58.0 53.0 591.8
Euri egunak (≥ 1.0 mm) 10.8 8.5 9.6 9.4 9.0 8.3 8.0 7.6 8.5 10.7 10.1 9.9 110.4
Elur egunak (≥ 1 mm) 4 4 3 1 0 0 0 0 0 0 1 3 16
Eguzki orduak 49.9 71.4 107.1 159.8 181.2 181.0 192.1 195.1 138.9 108.1 58.5 37.4 1480.5
Hezetasuna (%) 91 89 91 90 92 92 93 95 96 95 93 91 92.3
Iturria (1): Errekorrak: BBC Weather[1] (otsaila eta abuztua izan ezik, Met Office[2][3])
Iturria (2): Besteak: Met Office[4] (hezetasuna eta elurra izan ezik, NOAA[5])

Gizateriaren Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsasaldeko Greenwich1
UNESCOren gizateriaren ondarea
Royal Naval College South.jpg

Royal Naval College.

Mota Kulturala
Irizpideak i, ii, iv, vi
Erreferentzia 795
Kokalekua  Erresuma Batua
Eskualdea2 Europa/Ipar Amerika
Izen ematea 1997 (XXI. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

1997 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Greenwich, hiriak daukan itsasgintza historiarengatik. Izendaturiko eremuak ibaiertza, Greenwich parkea eta bertako eraikinak, eta herria hartzen ditu.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Greenwich Aldatu lotura Wikidatan