Jon Maia

Jon Maia
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Jon Maia Soria
Jaiotza	Urretxu, 1972ko ekainaren 25a (54 urte)
Herrialdea	Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa	Euskal Herriko Unibertsitatea
Hizkuntzak	euskara; gaztelania
Jarduerak
Jarduerak	bertsolaria, idazlea, olerkaria eta film-zuzendaria
	Parte-hartzailea Apaiza obeto (espedizioa) ;

Ez nahasi Jon Maya dantzariarekin.

Jon Maia Soria (Urretxu, Gipuzkoa, 1972ko ekainaren 25a)^[1] bertsolaria, idazlea, letragilea, itzultzailea eta dokumentalgilea da. Euskal Filologian lizentziaduna da, eta Zumaian bizi da. Bertsolari gisa, lau aldiz iritsi da Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusiaren finalera (1997, 2001, 2005 eta 2009), eta bere ibilbidean hizkuntza, identitatea eta memoria kolektiboa izan ditu ardatz nagusi.

Bizitza eta prestakuntza

Urretxun jaio zen, Gipuzkoan, 1972an, eta sei urterekin familiarekin Zumaiara joan zen bizitzera.

Bertsolaritza

Hasierak eta transmisioa

1983an hasi zen Zumaiako Bertso Eskolan, eta 1987tik aurrera plazaz plazako jardunean aritu da. Bertso-eskoletan irakasle izan da, besteak beste, Zumaiako, Gasteizko eta Zestoako bertso-eskoletan, haur eta gaztetxoekin nahiz helduekin.

Txapelketak

Bertsolaritzako txapelketetan ibilbide luzea egin du:

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia:
- Finalista: 1997, 2001, 2005 eta 2009.
- Hirugarren sailkatua: 2009.
Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa:
- Finalista: 2003, 2007 eta 2015.
- Finalaurrekoetan: 1991.
Eskolarteko txapelketak:
- Euskal Herrikoa: 1989.
- Gipuzkoakoa: 1989.

1997ko Txapelketa Nagusiko finalean kantatutako agurrak oihartzun handia izan zuen, bere jatorri familiarrari eta euskararen ikaskuntza-prozesuari buruzko gogoetagatik.

Bertso hau kantatu zuen:

Ama Extremadura

aita Zamoratik

abuela ta abuelo

haien aurretik

herri hontan sustraitzen

asmatzeagatik

neuk’e maita dezaket

guztien gainetik

euskaraz badakit

bertsoz darabilkit

dena zuengatik

halaxe dagokit.

Denek kantatu dute nere ahotik.

Identitatea eta testuinguru kulturala

Jon Maiaren lanaren ezaugarri nagusietako bat identitatearen inguruko hausnarketa da. Bere jatorri sozial eta linguistikoa bertso, testu eta ikus-entzunezko lanetan ageri da maiz, euskara hautu kontziente gisa eta kultur transmisiorako tresna gisa ulertuta. Diskurtso horrek leku nabarmena izan du bere jardun publikoan eta sortzailean. ^[2]

Literatura

Jon Maiak literaturaren hainbat esparrutan jardun du, aldizkarietako testuetatik hasi eta narrazio, saiakera eta lan autobiografikoetaraino.

Aldizkariak

Baleike aldizkaria (1995): testu literarioak eta bertsoak.

Lan ilustratuak eta diziplina artekoak

Irudika Idurika (Gatuzain): margolanak eta bertsoak uztartzen dituen liburua, Mikel Dalbret margolariarekin elkarlanean.
Zikloak Arabera: argazkiak eta bertsoak elkartzen dituen lana, Joseba Olalde argazkilariarekin batera.

Narratiba

Riomundo (2005, Txalaparta): eleberria.
Apaizac Obeto (Elkar): abentura, historia eta kronika uztartzen dituen liburua.

Saiakera eta autobiografia

Berriak jaio ginen (Elkar): bertsolari gisa egindako ibilbidearen kontakizun autobiografikoa, testuinguru sozial eta kulturala ardatz hartuta.

Gidoigintza

Ikus-entzunezkoen arloan, gidoilari eta erredaktore gisa jardun du:

Mihiluze (ETB1): erredakzio-taldeko kidea.
Martina (ETB3): telesaileko gidoilari-buru.
Udazkeneko loreak (ETB1): telesaileko gidoigintza-taldeko kidea.
Bidaia intimoak: dokumentalaren gidoilaria.
Apaizac Obeto: dokumentalaren gidoilaria eta zuzendarikidea.

Musika eta letragintza

Jon Maiak 1990eko hamarkadaren hasieratik jardun du letragile gisa, eta ehunka kanturen hitzak idatzi edo moldatu ditu. Bere letragintzan identitatea, memoria historikoa eta hizkuntzarekiko lotura dira gai nagusiak.

Besteak beste, Negu Gorriak, Benito Lertxundi, Gozategi, Ken Zazpi, SA, Anari eta Mikel Urdangarin bezalako artistekin lotutako kantuetan parte hartu du.

Karidadeko Benta

2003an, bere inguruan sortu zen Karidadeko Benta musika taldea; 2007ra arte jardun zuten, eta hiru disko plazaratu zituzten: Karidadeko Benta (2003), Amore amore (2004) eta San Quirico (2006). Taldearen azken aldiko kontzertu-materiala Lehengo munduaren azkena DVDan jaso zen (2008).

Hezurbeltzak

2018an "Hezurbeltzak (musika taldea)" musika taldea sortu zuen, Gorka Hermosa eta Jesus Prieto "Pitti"-rekin batera.

Disko-liburuak eta egitasmoak

Azken urteetan, bere letragintzako ibilbidea bildu eta berrinterpretatzeko disko-liburuak argitaratu ditu, besteak beste Kantu berri bat gara (Elkar, 2023).

Komunikabideak

Prentsa

Egin eta Gara egunkarietan, eta Nabarra eta Zazpika aldizkarietan kolaboratzaile izan da.

Irratia eta telebista

Hala Bedi irratiko Punto eta koma saioan esatari eta gidoilari aritu zen lau denboralditan, eta Euskadi Irratian kolaborazioak egin ditu. Telebistan, ETBko hainbat tertulia eta eztabaida-saiotan parte hartu du.

Internet

Itsasotik begira blogaren sortzaile eta arduraduna izan da.

Ikus-entzunezkoak

Dokumentalgintzan, batez ere zuzendari eta gidoilari gisa jardun du:

Bidaia intimoak (2009).
Apaizac Obeto (2010).
Gazta zati bat (2012).
Gutik zura (2016).
Zumaia, herri bat COVID-19 olatuen aurrean (2021).

Beste jarduera batzuk

Itzulpengintza

Gaztelaniazko testuen euskararako itzulpenak egin ditu, itzultzaile autonomo gisa.

Irakaskuntza

Euskara irakasle aritu da hainbat erakundetan, besteak beste AEKn eta Inlingua akademian.

Kultura eta itsas ondarea

Apaizac Obeto espedizioan parte hartu zuen kide eta kronista gisa (Albaola Itsas Kultur Erakundea – Parks Canada).
Bertsojazz egitasmoko partaidea izan da.
Albaola Itsas Kultur Erakundeak sustatutako San Juan baleontziaren berreraikuntza-proiektuaren bultzatzaileetako bat izan da.

Thinking Football jaialdia

Jon Maiak hainbat aldiz parte hartu du Athletic Club Fundazioak antolatzen duen Thinking Football / Letrak eta Futbola jaialdian, futbola, kultura eta gizarte-hausnarketa uztartzen dituen nazioarteko egitasmoan.

2016an, Thinking Football Film Festival-aren baitan antolatutako ikus-entzunezkoen lehiaketako **epaimahaikide** izan zen, eta jaialdiaren barruan aurkeztutako lanak baloratzeko ardura izan zuen.^[3]

2021ean, berriz, Thinking Football / Letrak eta Futbola jaialdiaren edizioan parte hartu zuen, “Euskara eta futbola” izeneko solasaldi-saioan. Saio horretan hizkuntzaren, identitatearen eta kirolaren arteko harremanei buruzko gogoeta partekatu zuen, besteak beste Jose Angel Iribar, Ainhoa Tirapu eta Patxi Gaztelumendirekin batera.^[4]

Solasaldi hori jaialdiaren ikus-entzunezko artxiboan jaso zen, eta bertan ikus daiteke Jon Maiaren parte-hartzea hainbat grabaziotan.^[5]^[6]

Euskal gatazka politikoa

2006ko irailean, Auzitegi Nazionaleko epaile Fernando Andreuk, Gaztesarea webguneari babesa adierazteagatik, beste zortzi lagunekin batera inputatu zuen.

Sariak

Xenpelar saria (1989, 1990).
Zumaiako Bertsolari Txapelketa (1987, 1990).
I. Ezequiel Etxebarria saria (2009), Riomundo lana Ermuko udal liburutegian gehien mailegatutako liburua izan zelako.

Datuak: Q12260530
Multimedia: Jon Maia Soria / Q12260530

↑
Hainbat webgunetan ekainaren 24an jaio zela diote:
- «Jon Maia Soria», artikulu biografiko, web gunean Auñamendi Eusko Entziklopedia.
- «Jon Maia»^{[Betiko hautsitako esteka]}, artikulu, web gunean Catálogo Artium.
Alta, Espainiako Aldizkari Ofizialean ekainaren 25ean jaio zela adierazten da:
- «Resolución del Centro de Reclutamiento de Guipúzcoa sobre citación para la incorporación al servicio militar», artikulua argitaratu dute BOE, n.º 107, 2000ko maiatzaren 4a, págs. 6117ti 6118ra (2 or.): «Maya Soria, Jon; 25 de junio de 1972».
↑ Pandora Kultura. (2020-03-18). Jon Maia.'De Extremadura al bertsolarismo'. (kontsulta data: 2026-01-05).
↑ «Thinking Football Lehiaketa – Epaimahaia» EHU (UPV/EHU) – dokumentu ofiziala (PDF) 2016 (kontsulta data: 2026-01-07).
↑ (Gaztelaniaz) «Letrak eta Futbola – Edizio 2021» Letrak eta Futbola (Athletic Club Fundazioa) (kontsulta data: 2026-01-07).
↑ «Thinking Football 2021 – Euskara eta futbola (1)» YouTube (kontsulta data: 2026-01-07).
↑ «Thinking Football 2021 – Euskara eta futbola (2)» YouTube (kontsulta data: 2026-01-07).

[abenduaren_24-1] Hainbat webgunetan ekainaren 24an jaio zela diote:
«Jon Maia Soria», artikulu biografiko, web gunean Auñamendi Eusko Entziklopedia.

«Jon Maia»^{[Betiko hautsitako esteka]}, artikulu, web gunean Catálogo Artium.
Alta, Espainiako Aldizkari Ofizialean ekainaren 25ean jaio zela adierazten da:
«Resolución del Centro de Reclutamiento de Guipúzcoa sobre citación para la incorporación al servicio militar», artikulua argitaratu dute BOE, n.º 107, 2000ko maiatzaren 4a, págs. 6117ti 6118ra (2 or.): «Maya Soria, Jon; 25 de junio de 1972».

[mw7Q] «Jon Maia Soria», artikulu biografiko, web gunean Auñamendi Eusko Entziklopedia.

[mw8A] «Jon Maia»^{[Betiko hautsitako esteka]}, artikulu, web gunean Catálogo Artium.

[mw_g] «Resolución del Centro de Reclutamiento de Guipúzcoa sobre citación para la incorporación al servicio militar», artikulua argitaratu dute BOE, n.º 107, 2000ko maiatzaren 4a, págs. 6117ti 6118ra (2 or.): «Maya Soria, Jon; 25 de junio de 1972».

[2] Pandora Kultura. (2020-03-18). Jon Maia.'De Extremadura al bertsolarismo'. (kontsulta data: 2026-01-05).

[3] «Thinking Football Lehiaketa – Epaimahaia» EHU (UPV/EHU) – dokumentu ofiziala (PDF) 2016 (kontsulta data: 2026-01-07).

[4] (Gaztelaniaz) «Letrak eta Futbola – Edizio 2021» Letrak eta Futbola (Athletic Club Fundazioa) (kontsulta data: 2026-01-07).

[5] «Thinking Football 2021 – Euskara eta futbola (1)» YouTube (kontsulta data: 2026-01-07).

[6] «Thinking Football 2021 – Euskara eta futbola (2)» YouTube (kontsulta data: 2026-01-07).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]