Bertsolari

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Mattin Treku bertsotan Saran, Xalbador eserita haren ezkerrean zuelarik, 1960an.

Bertsolaria euskaraz bertsoak inprobisatzen dituen pertsona da. Aldi berean dira abeslari eta bat-bateko olerkari. Bakarkako lanak egiten badituzte ere askotan bikoteka ere aritzen dira, bertsoak alternatiboki abesten direlarik.

Bertsolariek plaza askotan parte hartzen dute, modu informalagoan herriko jaietan edo bertso-afarietan, edo era formalean herrialde zein nazio mailako txapelketetan.

Bertsolari ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Bertsolari garaikideen zerrenda»

Hona hemen bertsolari ospetsuenen zerrenda, abizenaren edo goitizenaren ordena alfabetikoan:

Bertsolaria Jaioterria Jaiotza urtea Heriotza urtea
Pernando Amezketarra Amezketa 1764 1823
Aitor Mendiluze Andoain 1975
Jon Enbeita Muxika 1950
Xabier Amuriza Etxano 1941
Mikel Arozamena Lesaka 1930 1976
Estitxu Arozena Mutriku 1975
Amets Arzallus Hendaia 1983
Basarri Zarautz 1913 1999
Bilintx Donostia 1831 1876
Sustrai Colina Urruña 1982
Andoni Egaña Zarautz 1961
Igor Elortza Durango 1975
Balendin Enbeita Muxika 1906 1986
Kepa Enbeita "Urretxindorra" Muxika 1878 1942
Jon Azpillaga Berriatua 1935 2017
Pello Errota Asteasu 1840 1919
Etxahun Barkoxe 1786 1862
Joan Etxamendi Luzaide 1792 1879
Xabier Euzkitze Azpeitia 1966
Unai Iturriaga Durango 1974
Lazkao Txiki Lazkao 1926 1993
Sebastian Lizaso Azpeitia 1958
Jon Lopategi Muxika 1934 2019
Maialen Lujanbio Hernani 1976
Jon Maia Urretxu 1972
Mañukorta Markina 1943
Inozentzio Olea Zerain 1921 2010
Pello Mari Otaño Zizurkil 1857 1910
Xabier Paya Algorta 1982
Anjel Mari Peñagarikano Albiztur 1957
Jon Sarasua Aretxabaleta 1966
Xabier Silveira Lesaka 1976
Mattin Treku Ahetze 1916 1981
Joxe Agirre "Oranda" Azpeitia 1929 2012
Txirrita Ereñotzu 1860 1936
Uztapide Deba 1909 1983
Xalbador Urepele 1920 1976
Manuel Lasarte Leitza 1927 2012
Xenpelar Errenteria 1835 1869
Zepai Azpeitia 1906 1971

Emakume bertsolariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Emakumeak historian zehar eta gaur egun, gizartean daukan bigarren mailako paperaren ondorioz ospetsu izatera heldu ez diren hainbat emakume bertsolari daude Euskal Herrian. Hona hemen, herrialdeka sailkatuta bertsotan dauden edo izan diren emakumeen zerrenda, ospetsuak eta osperik gabekoak, gaur egun lanean dihardutenak eta iraganean bertsotan aritu zirenak:

Araba (29) Bizkaia (39) Gipuzkoa (57) Iparralde (19) Nafarroa Garaia (45)
Ainara Balantzategi

Amaia Altube

Andere Arriolabengoa

Ane Grisaleña

Ane Zelaia

Araitz Garai

Elyem Chej

Idoia Beitia

Ilazki Sagarzazu

Iraia Beitia

Irati Anda

Izar Mendiguren

Joana Kamara

Karla Santisteban

Lierni Altuna

Lierni Balanzategi

Maddi Gallastegi

Maialen Berasategi

Maialen Mateo

Maialen Saez de Bikuña

Maite Zelestino

Maiteder Sasieta

Miren Sarasola

Naroa Sasieta

Oihane Perea

Olatz Ezpeleta

Olatz Perez

Paula Amilburu

Uxue Diaz de Cerio

Amaia Aurrekoetxea

Amaia Jauregizar

Amaia Uribe

Ane Etxebarria

Arrate Illaro

Elena Elejarza

Elene Lejarzegi

Enea Pinillos

Garazi Agirre

Gentzane Jimenez

Iasmina Gorroño

Iraitz Beldarrain

Irati Erkizia

Iratxe Ibarra

Itxaso Paia

Jone Ansotegi

Jone Uria

Kristina Mardaras

Leire Bilbao

Libe Enbeita

Maialen Berekoetxea

Maialen Markaida

Maider Martinez

Maitane Jaio

Marta Ortiz

Matxalen Aurrekoetxea

Matxalen Zabaljauregi

Miren Amuriza

Miren Galarza

Miren Ibarluzea

Miren Loizaga

Miren Zabaljauregi

Nagore Beitia

Nerea Ibarzabal

Oihana Bartra

Oihane Enbeita

Olatz Ibarluzea

Onintza Enbeita

Zihara Enbeita

Ainhoa Agirreazaldegi

Ainhoa Mujika

Alaia Martin

Alaitz Alustiza

Alaitz Sarasola

Amaia Agirre

Amaia Iturrioz

Ane Agirre

Ane Aranburu

Ane Labaka

Arantxa Laskibar

Arantzazu Loidi

Edurne Plazaola

Eli Lasa

Elixabet Pagola

Eneritz Artetxe

Eneritz Azkue

Eneritz Eizmendi

Estitxu Arozena

Estitxu Eizagirre

Irati Goikoetxea

Itsaso Areizaga

Itxaro Artola

Itziar Pildain

Ixiar Eizagirre

Izaro Zinkunegi

Joxepa Antoni Aranberri

Joxepa Inaxi Elizegi

Karmele Mitxelena

Leire Akizu

Leire Ostolaza

Lur Mitxelena

Maddi Labaka

Maialen Akizu

Maialen Lujanbio

Maialen Valverde

Maialen Velarde

Maider Otxandorena

Maitane Legarreta

Maria Luisa Petriarena

Mariasun Oteiza

Mikaela Elizegi

Mirari Martiarena

Mirari Sagarzazu

Miren Arizmendiarrieta

Miren Artetxe

Nagore Arzallus

Nagore Soroa

Nahikari Gabilondo

Naiara Arreseigor

Nekane Zinkunegi

Nerea Elustondo

Plazida Otaño

Saioa Arando

Saroi Jauregi

Uxue Alberdi

Uxue Fernandez

Amaiur Renteria

Elorri Ameztoi

Eztitxu Oiarburu

Ihintza Margirault

Ihintza Palacin

Illazki Ortego

Johaiñe Sarraillet

Kristiñe Txoperena

Maddalen Arzallus

Maddi Ane Txoperena

Maiane Irigoien

Maider Garate

Maindi Murua

Marga Berra

Mari Luixa Erdozio

Mari Treku

Mariana Etxegarai

Mariana Hargain

Miren Artetxe

Ainhoa Zabaleta

Alaitz Rekondo

Alazne Untxalo

Amaia Asiain

Amaia Baldes

Amaia Elizagoien Varela

Amets Laskibar

Ane Intxausti

Beatriz Maritorena

Eider Azkoaga

Ekhiñe Etxepeteleku

Ekhiñe Zapiain

Ekintza Landa

Erika Lagoma

Estitxu Arozena

Estitxu Fernandez

Garazi Conde

Garazi Taberna

Garbiñe Olazar

Haizea Beruete

Haizea Huarte

Idoia Saez

Ilazki Aleman

Ioar Tainta

Iraia Mujika

Irati Arretxea

Irati Arrieta

Irati Majuelo

Itsaso Zenotz

Itziar Baztarrika

Joana Lopez

Joana Ziganda Olano

Luzia Goñi

Maddalen Lopez

Maialen Belarra

Maialen Huizi

Maite Mendibil

Miren Valdes

Nahia Barriola

Nerea Bruño

Saio Baleztena

Saioa Alkaiza Guallar

Saioa Mitxelena

Sara Blanco

Sarai Robles Vitas

Datuak[1][2][3][4][5][6][7]

Munduko beste antzeko inprobisatzaileak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bertsolaritzaren moduko jarduerak topatu ditzakegu Latinoamerikako "payadore" argentinar, txiletar eta uruguaitarrekin eta "errepentista" kubatarrekin, besteak beste.

Aldizkariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Bertsolariya" argiratu zuen Juan Jose Makazaga donostiarrak Errepublika garaian 1931tik 1932ra. Azken hamarkadetan bestela "Bertsolari" aldizkaria 1991tik argitara ematen dute.

Zineman[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Bertsolari" izenburuko dokumentala aurkeztu zuen Asier Altuna bergararrak 2011. urtean.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2008) Bapatean 2007 Lanku Bertso Zerbitzuak 19-42 or. ISBN 978-84-89283-54-1.
  2. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2007) Bapatean 2006 Lanku Bertso Zerbitzuak 21-42 or. ISBN 978-84-935192-6-1.
  3. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2006) Bapatean 2005 Lanku Bertso Zerbitzuak 21-41. or. ISBN 84-935192-1-9.
  4. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2004) Bapatean 2003 Lanku Bertso Zerbitzuak 31-48. or. ISBN 84-9783-149-7.
  5. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2003) Bapatean 2002 Lanku Bertso Zerbitzuak 19-38 or. ISBN 84-9783-023-7.
  6. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2001) Bapatean 2000 Lanku Bertso Zerbitzuak 19-37. or. ISBN 9-788489-283220.
  7. Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (2000) Bapatean 1999 Lanku Bertso Zerbitzuak 19-36. or. ISBN 9-788489-283190.