Marguerite Duras

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Marguerite Duras
Marguerite Duras 1993.jpg
Bizitza
Izen osoa Marguerite Germaine Marie Donnadieu Bélair Baril
Jaiotza Gia Định1914ko apirilaren 4a
Herrialdea  Frantzia
Lehen hizkuntza frantsesa
Heriotza Paris1996ko martxoaren 3a (81 urte)
Hobiratze lekua Montparnasseko hilerria
Heriotza modua berezko heriotza: Hestegorriko minbizia
Familia
Ezkontidea(k) Robert Antelme  (1939ko irailak 23 -  1947ko apirilak 24)
Dionys Mascolo  (1947 -  1956)
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Parisko Unibertsitatea
Hizkuntzak frantsesa
Vietnamera
Jarduerak
Jarduerak idazlea, zinema zuzendaria, gidoilaria, argitaratzailea, eleberrigilea, antzerkigilea, autobiografialaria, kazetaria, legelari-poeta eta feminista
Enplegatzailea(k) him/herself
Libération
Lan nabarmenak Maitalea
Moderato Cantabile
The Sea Wall
The Ravishing of Lol Stein
Q3228084
Q3150069
La Douleur
Q3474466
Jasotako sariak
Nominazioak
Mugimendua Nouveau romana
Izengoitia(k) Marguerite Duras
IMDb nm0243921

Marguerite Donnadieu (Gia Din, Indotxina, oraingo Vietnam, 1914ko apirilaren 4 - Paris, 1996ko martxoaren 3a), Marguerite Duras bezala ezaguna dena, idazle, gidoilari eta zinema zuzendari frantziarra izan zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ainara Azpiazu "Axpik" egindako erretratua

Marguerite Durasek haurtzaroa eta nerabezaroa Indotxinan igaro zituen, eta bere bizitzako garai horrek eragin sakona izan zuen bere lanetan. Matematika irakaslea zuen aita; ama, Marie Legrand, maistra zen. Bi neba ere bazituen. Ama alargundu zenean, Frantzian urtebete egin ondoren, Indotxinara itzuli ziren, eta hantxe pasatu zituzten hamar urte, mahastizaintzatik bizi nahian.[1]

1932an Parisera itzuli eta Filosofia, Matematika eta Zuzenbidea ikasi zituen.

Ikasketak bukatu eta gero, idazkari gisan egin zuen lan 1941era Koloniako Ministeritzan.

1939an Robert Antelmerekin ezkondu zen, seme bakarra izan zuten, baina 1942an hil zen. Urte horretan, Marguerite Durasek Dionys Mascolo ezagutu zuen eta maitale bihurtu ziren; Jean izeneko seme bat izan zuten. Frantziako Alderdi Komunistako partaide izan zen, baina 1955ean alderditik kanporatu zuten.

Okupazio garaian, Marguerite Durasen senarra, Robert, deportatu egin zuten. Okupazio garaiko urte haietan du sorburua La douleur eleberriak (1985), non bere senarra kontzentrazio-eremuetatik itzuli zenekoa kontatzen duen.

1950an Un barrage contre le Pacifique eleberria argitaratu zuen. Aurrez bazituen zenbait eleberri argitaraturik, baina arrakasta txikiagokoak izan ziren.

Bigarren Mundu Gerra bukatu eta gero, kazetari, zinema zuzendari, idazle... aritu zen. Hasiera batean neorrealismoaren ezaugarriak zituen bere lanak, hala nola Des petits chevaux de Tarquinia liburuak. Geroago, Nouvelle Vague aldera jo zuen, eta, azkenik, Nouveau Romanaren ideiak bereganatu zituen. Bere eleberriak ez zituen soilik esperimentalismora mugatzen, zer edo zer jator eta zinezkoa agertzen da bere liburu bakoitzean, Moderato cantabile testuan frogatu daitekeen bezala. Baina Marguerite Durasen idazkerak kolokan jartzen du, orobat, sorkuntza artistiko klasikoa, eta horregatik bilatu izan zaio zerikusia «Ecole du Regard»-ekin.[1]


70eko hamarkadan zinemagintza nabarmendu zen gehien bat Marguerite Durasen lanean: hamahiru filme egin zituen eta berak egindako bost gidoi argitaratu. Hiroshima mon amour-en gidoiak (1959) arrakasta handia izan zuen Alain Renais-ek zuzendutako filmearen bitartez.

1984an, Durasek 70 zituenean, L'amant argitaratu eta Goncourt saria irabazi zuen. L'amant eleberriak (euskaraz Maitalea izenburupean argitaratua) egilearen haurtzaroa du iturburu eta oinarri nagusia. Indotxinan jaiotako kolono frantziarren alaba den gaztetxo bat (Duras bera bezala) da pertsonaia nagusia eta narratzailea, eta neska horren eta merkatari txinatar aberats baten arteko amodiozko pasioa kontatzen du.[2]

Alkoholak gaindituta eta hamalau urtez bakarrik egon ondoren Margueritek beste amorante bat izan zuen 1980an, Yann Andréa, jaiotzez Yann Lemée zena. Duras baino 38 urte gazteagoa zen eta azken egunera arte, ondoan izan zuen. Andréak kontatu zuen aparteko fintasun eta objektibotasunez haren desintoxikazio-prozesua, M.D. liburuan. Margueriten irakurle, zuzentzaile eta solaskide izan zen Yann Andréa.

Marguerite Duras 1996ko martxoaren 3an hil zen, Parisen. Montparnasseko hilerrian lurperatu zuten.


Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Literatura lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Les Impudents, 1943
  • La Vie tranquille, 1944.
  • Un barrage contre le Pacifique, 1950.
  • Le Marin de Gibraltar, 1950.
  • Des petits chevaux de Tarquinia, 1953.
  • Des journées entières dans les arbres, Le Boa, Madame Dodin, Les Chantiers, 1954.
  • Le Square, 1955.
  • Moderato Cantabile, 1958.
  • Les Viaducs de la Seine et Oise, 1960.
  • Hiroshima mon amour, 1960.
  • L'après-midi de M. Andesmas, 1962.
  • Le Ravissement de Lol V. Stein, 1964.
  • Théâtre I : les Eaux et Forêts 1965.
  • Le Vice-Consul, 1965.
  • L'Amante Anglaise, 1967.
  • Théâtre II : Suzanna Andler-Des journées entières dans les arbres-Yes, peut-être-Le Shaga-Un homme est venu me voir, 1968.
  • Détruire, dit-elle, 1969.
  • Abahn Sabana David, 1970.
  • L'Amour, 1971.
  • Ah! Ernesto, 1971.
  • L'Homme assis dans le couloir, 1980.
  • Les Yeux verts, 1980.
  • L'Homme atlantique, 1982.
  • La maladie de la mort, 1982.
  • Théâtre III, 1984.
  • L'Amant, 1984. Goncourt Saria jaso zuen.
  • Les Yeux bleus, cheveux noirs, 1986.
  • La Pute de la côte normande, 1986.
  • Emily L., 1987.
  • L'Amant de la Chine du Nord, 1991.

Euskaraz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zinema lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Détruire, dit-elle, 1969.
  • Jaune le soleil, 1971.
  • Nathalie Granger, 1972.
  • La Femme du Gange, 1974.
  • India Song, 1975.
  • Son nom de Venise dans Calcutta désert, 1976.
  • Baxter, Vera Baxter, 1977.
  • Des journées entières dans les arbres, 1976.
  • Le Camion, 1977.
  • Les Mains négatives, 1978.
  • Le Navire Night, 1979.
  • Cesarée, 1979.
  • Aurelia Steiner (Melbourne), 1979.
  • Aurélia Steiner (Vancouver), 1979.
  • L'Homme atlantique, 1981
  • Agatha et les lectures illimitées, 1981
  • Dialogue de Rome, 1982.
  • Les Enfants, 1985.

Elkarteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Marguerite Duras Aldatu lotura Wikidatan