Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

1576ko urriak 12 – 1612ko urtarrilak 20
Aurrekoa Maximiliano II.a
Ondorengoa Matias

Alemaniako erregea
1575eko urriak 27 – 1612ko urtarrilak 20
Aurrekoa Maximiliano II.a
Ondorengoa Matias

Hungaria eta Kroaziako erregea
1572ko irailak 25 – 1608ko ekainak 25
Aurrekoa Maximiliano II.a
Ondorengoa Matias

1575eko irailak 22 – 1611ko martxoak 11
Aurrekoa Maximiliano II.a
Ondorengoa Matias

Jaiotza 1552ko uztailaren 18a
Viena, Austria
Heriotza 1612ko urtarrilaren 20a
Praga, Bohemia
Senideak Aita: Maximiliano II.a
Ama: Maria Austriakoa
Erlijioa Katolikoa

Rodolfo II.a (Viena, 1552ko uztailaren 18a - Praga, 1612ko urtarrilaren 20a) Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea izan zen 1576-1612 bitartean, Hungaria eta Kroaziako erregea (Rodolfo I.a izenarekin, 1572-1608), Bohemiako erregea (1575-1611) eta Austriako artxidukea (1576–1608).

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Maximiliano II.a enperadorearen eta Maria Austriakoaren semea eta ondorengoa izan zen; Maria Karlos Habsburgokoa edo Karlos I.a Gaztelakoa enperadorearen alaba zen. Rodolfo II.a izaera ahulekoa, gaixo antzekoa eta eszentrikoa, Pragako gazteluan bizi izan zen 1583tik 1612an hil zen arte. Alkimiari zaletasun handia zion; Madrilgo gortean, osaba Filipe II.aren ondoan ikasi zuen, eta hortxe izan zituen, hain zuzen ere, alkimiarekin lehen harremanak. Astrologia, magia eta jostailu mekanikoak ere gogoko zituen.

Rodolfo II.a ospetsu egin zen magia, alkimia, mistizismoa, eta bestelako bitxikeriei buruzko eskuizkribu eta liburu arraroen bilduma ikaragarria zuelako; besteak beste, Roger Baconenak berarenak. Ez zituen, ordea, zientziak baztertzen, eta, esaterako, Galileo Galileiren Sidereus Nunciusen ale bat jasotzen lehenetakoa izan zen.

Bere entretenimendu eta nabarmenkeria bitxietan erabat murgilduta zela, bere begikoek eta familiako beste kideek menderatu zuten, eta altxortegia poliki-poliki murriztuz joan zen.

Rodolfo II.aren koroa, aurrerago Austriar Inperioaren koroa izango zena

Rodolfo I.a Hungariakoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1572an koroatu zuten Hungariako errege, eta otomandarren aurka eta noblezia hungariarraren parte handi baten alde jokatu zuen, eta Ferenc Nádasdy eta Nicolás Pálffy baroiak izan zituen inguruan. Turkiarren esku zeuden hainbat eta hainbat gotorleku hungariar berreskuratu zituzten.

Rodolfo, Germaniako enperadore eta Hamabost Urteetako Gerra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aita zuen Maximiliano II.a Habsburgokoa 1576an hil ondoren, Germaniako enperadore izan zen, Bohemia koroa hartu eta urtebete geroago.

1570ean sinatutako Speyerko Itunaren ondoren, erresuma hungariarra hiru partetan banandua zegoen: mendebaldea, Habsburgotarren mende; erdialdea, turkoen mende; eta ekialdea, hungariarren printzerri transilvaniarra moldea zuena. Helburua, erreinua batzea zen; batetik, noblezia hungariarrak printze transilvaniarrarekin egin nahi zuen; bestetik, germaniarrek Habsburgotarrekin egin nahi zuten.

Rodolfok Transilvaniako printzerrian krisialdi bati aurre egin behar izan zion. Krisialdi horri Otomandar Inperioarekin zituen tirabirak gehituta, Hamabost Urteetako Gerra (1591-1606) izan zen ondorioa. 1606ko udazkenean, bake-hitzarmena sinatu zuen, eta hitzarmen horretan Transilvaniaren independentzia onartzen segitzen zuen.

Mezenasgoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arteak asko babestu zituen; gortean hartu zituen Giuseppe Arcimboldo eta Bartholomeus Spranger margolariak. Zientziak ere babestu zituen, bai esperimentalak (astronomia, botanika edo matematikak) eta bai espekulatzaileak (alkimia, astrologia edo magia). Haren agintaldian izendatu zituzten matematikari inperial Tycho Brahe daniarra eta Johannes Kepler alemaniarra.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa Aldatu lotura Wikidatan