Burgos

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Burgos (argipena).

Burgos

 Gaztela eta Leon
Burgos
Burgos hiriaren ikuspegia.
Burgosko bandera

Burgosko armarria

Izen ofiziala Burgos
Estatua
Erkidegoa
Probintzia
Eskualdea
 Espainia
 Gaztela eta Leon
Flag Burgos Province.svg Burgos
Alfoz de Burgos
Alkatea Juan Carlos Aparicio (PP)
Koordenatuak

42°21′0″N 03°42′0″W / 42.35000°N 3.70000°W / 42.35000; -3.70000Koordenatuak: 42°21′0″N 03°42′0″W / 42.35000°N 3.70000°W / 42.35000; -3.70000

Burgos non dagoen adierazten duen Gaztela eta Leon-ko/-go/-eko mapa
Burgos
Burgos non dagoen adierazten duen Espainia-ko/-go/-eko mapa
Burgos
Eremua 108 km2
Distantzia 244,7 km Burgosa
Postakodea 090xx
Biztanleria 179.906 bizt (2012)
Dentsitatea 1.665,8 bizt/km²
Sorrera 884
http://www.aytoburgos.es

Burgos[1] izen bereko Espainiako probintziaren hiriburua da. Gaztela eta Leon Autonomia Erkidegoaren barnean dago kokaturik, lurraldeko iparraldean. 2009an ia 180.000 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideei dagokienez ipar-mendebaldean Tardajos eta Alfoz de Quintanadueñas, iparraldean Alfoz de Quintanadueñas, Quintanilla Vivar, Villayerno Morquillas eta Hurones, ipar-ekialdean Hurones eta Rubena, mendebaldean Tardajos eta Villalbilla, ekialdean Rubena, Orbaneja Riopico eta Cardeñajimeno, hego-mendebaldean Villagonzalo Pedernales, hegoaldean Villagonzalo Pedernales, Villariezo, Modúbar de la Emparedada eta Cardeñadijo eta hego-ekialdean Cardeñajimeno eta Cardeñadijo ditu.

Itsaso mailatik 856 metrotara kokatuta dago eta Arlanzón ibaiak hiria zeharkatzen du.

Datu klimatikoak (Burgos (1971–2000))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 6.7 8.9 12.0 13.3 17.2 22.0 26.4 26.7 22.9 16.5 10.7 7.6 15.9
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 4.1 6.3 7.8 11.4 15.2 18.7 18.9 15.7 10.9 6.2 3.9 10.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.2 -0.6 0.6 2.2 5.6 8.4 11.0 11.1 8.5 5.3 1.6 0.3 4.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 46 42 31 65 69 46 30 27 36 50 56 57 555
Euri egunak (≥ 1 mm) 8 8 6 9 10 6 4 4 5 8 8 9 85
Elur egunak (≥ 1 mm) 5 4 3 2 0 0 0 0 0 0 2 3 19
Eguzki orduak 90 113 171 173 213 270 312 291 218 150 108 74 2183
Iturria: AEMET[2]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historian zehar, Burgosko alde zaharretik banandutako hainbat herri egon dira. XX. mendeko hirigintza hazkundeak herri hauetako batzuk hiriko auzo bihurtu ditu eta gaur egun hirigunearen zati dira, Las Huelgas, Hospital del Rey, Villargámar eta Gamonal de Riopico.

Urrutiago zeuden herriak, Burgosen menpe egon arren, fisikoki banaturik jarraitzen dute Castañares, Cortes, Cótar, Villafría de Burgos, Villagonzalo-Arenas, Villalonquéjar, Villatoro, Villayuda, La Ventilla eta Villímar.

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burgosko katedrala estilo gotikoaren adibiderik ederrenetakoa da, hala Iberiar penintsulan nola Europa osoan ere.

Beste monumentu batzuen artean Las Huelgas monasterioa, Mirafloreseko kartusia eta Santa Mariaren arkua, besteak beste.

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burgos Club de Fútbol 1922an sortu eta 1994an birsortutako hiriko futbol talde nagusia da, Espainiako ligaren klub historikoen artean dagoena. Izan ere Lehen Mailan 6 denboralditan jardun zuen 1970eko hamarkadan. Hala ere, arazo ekonomiko larriak pairatu zituenez, Real Burgos Club de Fútbol sortu zuten, taldearen birsorketa gertatu arte. Gaur egun Hirugarren Mailan dabil. El Plantio-ko udal estadioa (12.200 ikusle) taldearen zelaia da.

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Diario de Burgos" hiriko egunkaririk irakurriena da, eta Radio Castilla (SER) irrati-katerik entzunena.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burgosko alkateak 1979tik
1979-1983 José María Peña San Martín (UCD)
1983-1987 José María Peña San Martín (AP-PDP-UL)
1987-1991 José María Peña San Martín (Alianza Popular)
1991-1995 José María Peña San Martín (1992 arte) / Valentín Niño Aragón (PP)
1995-1999 Valentín Niño Aragón (PP)
1999-2003 Ángel Olivares Ramírez (PSOE)
2003-2007 Juan Carlos Aparicio Pérez (PP)
2007-2011 Juan Carlos Aparicio Pérez (PP)
2011-... Fco. Javier Lacalle Lacalle (PP)

Argazkiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 1995 1999 2003 2009
30.167 31.489 32.301 40.061 60.425 74.063 82.177 119.915 156.449 169.111 166.251 161.984 167.962 178.966

Burgostar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Burgos Aldatu lotura Wikidatan