Guangzhou

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Guangzhou

Azpiprobintzia mailako hiria
Guangzhou
Txineraz
Pinyin
广州
Guǎngzhōu
Herrialdea
Probintzia
TxinaTxina
Guangdong
Barrutiak 10
Konderriak 2
Alkatea
TAK ordezkaria
Zhang Guangning
Koordenatuak 23°06′N 113°15′E / 23.100°N 113.250°E / 23.100; 113.250Koordenatuak: 23°06′N 113°15′E / 23.100°N 113.250°E / 23.100; 113.250
Guangzhou non dagoen adierazten duen Txina-ko/-go/-eko mapa
Guangzhou
Guangzhou
Eremua 7.434,4 km2
Biztanleria
-Hirigunean
- Prefekturan

6.367.700 bizt (2007)
7.734.800 bizt (2007)
Dentsitatea
-Hirigunean
- Prefekturan

1.656,59 bizt (2007)
1.040,41 bizt (2007)
Nazionalitate nagusia Han
http://www.gz.gov.cn/

Guangzhou[1] edo Kanton[1] (txinera sinplifikatuz: 广州, pinyineraz: Guǎngzhōu), Txinako hiririk handienetako bat da. Frantsesek Canton izena eman zioten.

Guangdong probintzian dago, Perla ibaiaren deltan.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpiprobintzia mailako Guangzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Hego Txinako itsasoa hegoaldean, Qingyuan iparraldean, Shaoguan ipar-ekialdean, Huizhou ekialdean, Dongguan hego-ekialdean, Foshan mendebaldean, eta Zhongshan hego-mendebaldean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Guangzhouk klima heze azpitropikala dauka, Asiako montzoiak baldintzatua (hilabeterik euritsuenak uda garaikoak izaten dira), eta uda sargori eta hezeekin. Neguak nahiko epelak dira, lehorrak eta eguzkitsuak.

Urteko tenperatura eta prezipitazioen batez besteko balioak honakoak dira:

Datu klimatikoak (Guangzhou (batez-bestekoak 1971–2000, muturrekoak 1961–2000))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 27.2 28.6 32.1 32.4 36.2 36.6 38.1 38.0 37.6 34.8 32.5 29.6 39.1
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 18.3 18.5 21.6 25.7 29.3 31.5 32.8 32.7 31.5 28.8 24.5 20.6 26.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 0.1 1.3 3.2 7.7 14.6 18.8 21.6 20.9 15.5 9.5 4.9 0.0 0.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 10.3 11.7 15.2 19.5 22.7 24.8 25.5 25.4 24.0 20.8 15.9 11.5 18.9
Euria (mm) 40.9 69.4 84.7 201.2 283.7 276.2 232.5 227.0 166.2 87.3 35.4 31.6 1736.1
Euri egunak (≥ 0.1 mm) 7.5 11.2 15.0 16.3 18.3 18.2 15.9 16.8 12.5 7.1 5.5 4.9 149.2
Eguzki orduak 118.5 71.6 62.4 65.1 104.0 140.2 202.0 173.5 170.2 181.8 172.7 166.0 1628
Hezetasuna (%) 72 78 82 84 84 84 82 82 78 72 66 66 77.5
Iturria: China Meteorological Administration,[2] Muturreko tenperaturak[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun Guangzhou kokatzen den gunean eraikitako lehen hiria Panyu (蕃禺, ondoren 番禺ra laburtua) izan zen k.a. 214. urtean. Urte batzuk beranduago, k.a. 206. urtean, Panyu hiria Nanyue Erresumako (南越) hiriburua izan zen.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Guangzhouko barruti eta konderrien mapa.
Sakontzeko, irakurri: Guangzhouren banaketa administratiboa

2005eko apirilaren 28an, Dongshan eta Fangcun barrutiak desagertu eta Yuexiu eta Liwanekin batu ziren. Horrez gain, Nansha Barrutia sortu zen, Panyu barrutiaren gune batzuk hartuta, eta Luogang Barrutia sortu zen, Baiyun, Tianhe, Huangpuren zati bat eta Zengchengeko guneak hartuta.

Hirigunea osatzen duten barrutiak honakoak dira:

Hirigunearen inguruko barruti eta konderriak honakoak dira:

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Shengxin katedralaren ikuspegia.

Garraiobideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Metroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Guangzhouko metroa

Metroa 1997ko ekainaren 28an zabaldu zen eta ordutik etengabe hazi da zabaldutako linea berriekin. Gaur egun metroak lau linea, 116 kilometro eta 60 geltoki dauzka. Metroaren eraikuntza lanak 1993an hasi ziren eta lehen linea lau urte beranduago zabaldu zen Xilang eta Huangsha bitarteko ibilbidearekin. Bi urte beranduago Ekialdeko Geltoki berria zabalduz ibilbidea handitu zen. Bigarren linea 2002an zabaldu zen, eta hirugarrena eta laugarrena 2005ean.

Aireportua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Guangzhou Baiyun Nazioarteko Aireportua

Guangzhouko aireportua Guangdong probintziako garrantzitsuena da eta 2004ko abuztuaren 5ean zabaldu zen, 72 urtez zabalik egondako Baiyun aireportu zaharra ordezkatuz. Gaur egun, Baiyun aireportua itxita dago, eta gunea eraberritzen ari dira.

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Guangzhouko portua

Guangzhouko portua Txinako Herri Errepublikako gune ekonomiko nagusiaren erdian dago, Perla ibaiaren deltan, bertan, gune metropolitarreko errepide, trenbide eta ibaiek bat egiten dute, eta duela mende asko, Txinako merkataritza gune nagusia izan da.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Guangzhou Aldatu lotura Wikidatan