Shenzhen

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Shenzhen

Azpiprobintzia mailako hiria
Shenzhen
Txineraz
Pinyin
深圳
Shēnzhèn
Herrialdea
Probintzia
TxinaTxina
Guangdong
Barrutiak 6
Konderriak 1
Koordenatuak 22°33′N 114°6′E / 22.550°N 114.100°E / 22.550; 114.100Koordenatuak: 22°33′N 114°6′E / 22.550°N 114.100°E / 22.550; 114.100
Shenzhen non dagoen adierazten duen Txina-ko/-go/-eko mapa
Shenzhen
Shenzhen
Eremua 2.050 km2
Biztanleria
- Prefekturan

8.615.500 bizt (2007)
Dentsitatea
- Prefekturan

4.202,68 bizt (2007)
Nazionalitate nagusia Han
http://english.sz.gov.cn/

Shenzhen (txinera sinplifikatuz: 深圳, pinyineraz: Shēnzhèn) Txinako hiria da. 8,5 milioi biztanle inguru dauzka eta 2.020 kilometro karratuko azalera. Gaur egun, hiri handia dena arrantzaleen herrixka bat izan zen 1970eko hamarkadako amaiera arte. 1979an Bao'aneko Konderria izena zeukan herrixka hura Shenzheneko Gune Ekonomiko Berezia bilakatu zen. Shenzhen, Hong Kongeko hiritik gertu egotearen abantailetaz baliatu zen ordura arte ezagutu gabeko hazkundea burutzeko. Gaur egun, Shenzhen Txinako hamar hiri handienen artean dago.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Futian Barrutian dagoen Hua Qiang Bei kalearen ikuspegia.

Azpiprobintzia mailako Shenzhen hiriaren mugakideak honakoak dira: Hong Kong hegoaldean, Hego Txinako itsasoa mendebaldean, Dongguan iparraldean, eta Huizhou ipar-ekialdean.

Shenzhen Perla ibaiaren deltako hirietako bat da.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Shenzhen Txinako gune azpitropikalean dago. Eguraldia epela da udazkenean, eta neguak ere nahiko epelak dira, Txina hegoaldeko itsasoaren eragina dela eta. Udaberria lehorra den arren, maiatzetik aurrera, Asia hegoaldeko montzoiaren euriak nagusitzen dira, eta noizbehinka tifoien bat ailegatzen da hirira ekialdetik.

Batez besteko tenperatura eta prezipitazioak
Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe
Max (°C) 20º 20º 22º 26º 29º 31º 32º 32º 31º 29º 25º 21º
Min (°C) 13º 13º 16º 20º 24º 26º 26º 26º 25º 22º 18º 14º
Euria (mm) 21,0 33,0 45,0 113,0 159,0 238,0 252,0 282,0 166,0 41,0 22,0 21,0

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren izenari buruzko lehen aipamena 1410. urtea da, Ming dinastiaren garaikoa alegia. Inguruetako biztanleek 圳 “zhen” izena erabiltzen zuten, Shenzhe hiria kokatzen den guneari deitzeko. Shenzhen hitzak zehazki "isurbide sakona" esan nahi du, bertan ibai eta errekastoek bat egiten zutelako eta zeuden arrozadiengatik. Shenzhen Qing dinastia garaian bihurtu zen herri, eta bi aldiz aldatu zioten izena, lehenik Xin'an eta gero Bao'an.

Mendeetan zehar, arrantzaleen herri txikia izan zena, erabat aldatu zen XX. mendearen bigarren erditik aurrera. Txinako Herri Errepublikako agintarietako batek, Deng Xiaopingek, "Gune Ekonomiko Berezi" izendatu zuen Shenzhen, Hong Kong eta Guangzhou hiri handien hurbiltasuna aprobetxatu eta hiri erraldoi bat sortzeko asmoarekin. Gune Ekonomiko Berezia, 1979. urtean ezarri zen, kapitalismoaren froga gisa, eta agintarien esanetan "Txinatar motako sozialismoa" burutzeko asmoarekin.

1979an Bao'an Konderria (宝安县) prefektura mailako hiri bihurtu zen, Guangdong probintziako gobernuak zuzenean hartutako erabakiaren bitartez. Urtebete beranduago, Shenzhen Gune Ekonomiko Berezi bihurtu zen, Txinako Herri Errepublikako lehena. Ordutik, bai biztanleariak bai ekonomiak hazkunde izugarria izan dute, Txina osotik etorritako migrazioa dela eta. Gaur egun, Shenzhen, Perla ibaiaren deltako gune metropolitar erraldoiaren hiri nagusienetakoa da.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Shenzhengo barruti eta hirien mapa.
Sakontzeko, irakurri: «Shenzhenen banaketa administratiboa»

Hirigunea lau barrutik osatzen dute:

Erdigunearen inguruko eta nekazal barrutiak honakoak dira:

Demografia eta biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken erroldaren arabera, Shenzhenek zortzi milioi biztanle inguru dauzka, horietatik lau milioi, erdigunean bizi direlarik. 1970eko hamarkada amaieran Txinako Herri Errepublikako gobernuak herria "Gune Ekonomiko Berezi" izendatu zuenetik, biztanleriaren hazkunde izugarria izan da, eta milaka biztanle batzuk baino ez zituen herri txikia, Perla ibaiaren deltako hiri erraldoi bihurtu da. Azken 30 urteetan gehien hazi den Txinako hiria dela esaten da askotan.

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraio publikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Shenzhengo metroa»

Shenzhengo metroa, Shenzhen hiria zeharkatzen duen garraio publikoa da. Metroa 2004ean zabaldu zuten, eta metroa izan zuen Txinako Herri Errepublikako seigarren hiria izan zen Beijing, Hong Kong, Tianjin, Shanghai eta Guangzhouren atzetik.

Aireportua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Shenzhen Bao'an Nazioarteko Aireportua»

Shenzhen Bao'an Nazioarteko Aireportua, erdigunetik 35 kilometrora dago, eta nahiz eta nazioarteko hegaldi batzuk dituen, hegaldi gehienak Txina barrukoak dira. Hong Kongeko aireportuan baino hegaldi merkeagoak daudenez, Hong Kongeko herritar askok Shenzhengoa erabiltzen dute maiz.

Portua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Shenzhengo portua»

Shenzhengo portua hiriko 260 kilometroko kostaldean zehar hedatzen da, eta Kowloon penintsulak bitan banatzen du, ekialdekoa eta mendebaldekoa. Mendebaldeko aldea Lingdingyang ekialdean dago, Perla ibaiaren itsasadarrean, eta sakonera handieneko gunea da, kontainerontzi eta tamaina handiko ontziak hartzeko prestatua. Hong Kongdik 37,04 kilometrora eta Guangzhoutik 111,12 kilometrora dago.

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Shenzhen Unibertsitatea
  • Shenzhen Politeknikoa
  • Shenzhen Irrati eta Telebista Unibertsitatea
  • Shenzhengo Informazio Teknologia Institutua

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Shenzhen Aldatu lotura Wikidatan