Txuvaxia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Txuvaxiako Errepublika - Txuvaxia
Чувашская Республика — Чувашия
Чăваш Республики — Чăваш Ен
Txuvaxiako bandera

Bandera
Txuvaxiako armarria

Armarria
Ereserkia: Txuvaxiako Errepublikako ereserki nazionala
Txuvaxiako kokapena
Hiriburua Txeboksary
Sorrera 1920eko ekainaren 24a
Antolaketa
Estatua
Subjetu mota
Barruti Federala
Eskualdea
 Errusia
Errepublika
Volgakoa
Volga-Viatka
Kodea
ISO 3166-2
21
RU-CU
Informazioa
Azalera 18.300 km2
Biztanleria
Dentsitatea
1.251.619 biztanle
68,4 bizt/km2
Hizkuntza ofiziala(k) Errusiera, txuvaxera
Gobernua
Presidentea Mikhail Ignatiev
Legebiltzarra Estatu Kontseilua
Webgune ofiziala

Txuvaxia[1][2] (errusieraz: Чува́шия; txuvaseraz: Чăваш Ен) edo Txuvaxiako Errepublika (errusieraz: Чува́шская Респу́блика; txuvaseraz: Чăваш Республики) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Volgako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 18.300 km²ko eremua du eta 2010ean 1.251.619 biztanle zituen[3]. Hiriburua Txeboksary da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txuvaxiako mapa.

Txuvaxiak Volga ibaiaren erdiko ibilguaren hego-mendebaldeko bazterrean dago, Gorki eta Kazan hirien artean. Iparraldean Mari El dauka, Nizhny Novgorod oblasta mendebaldean, Mordovia hego-mendebaldean, Ulianovsk oblasta hegoaldean, eta Tatarstan hego-ekialde eta ekialdean.

Volgaren ibaiadarrek drainatzen dute: Surak mendebaldean, Bolxoi, Maly Tsivil eta Tsivilek erdialdean eta Kubniak ekialdean. Errepublikaren zati handiena Volgaren goi-ordokiaren iparraldeko muturrean dago; lurralde laua da, muinoekin, tarteka sakanek ebakia, emeki-emeki Volgaren zabaldirantz jaisten dena. Mendebaldean, Sura ibaiaren haranean, jatorri zaharreko hondar alubialak daude[4]. Baso trinkoek hartzen dute lurraldearen iparraldea, eta estepa zabalek hegoaldea.

Hiri nagusiak Txeboksary, hiriburua, Alatyr, Kanax, Xumerlya eta Novotxeboksarsk dira.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txuvaxiarrak turkiar jatorriko biztanleak dira gehienbat. XVI. mendean Errusiarekin bat egin zuen. 1920. urtean eskualde autonomo bihurtu zen, eta 1925ean errepublika autonomo. 1929-1936 urteetan, Gorkiko lurraldean integraturik egon zen.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laborantza (garia, garagarra, artoa, patata, tabakoa), abere-hazkuntza (behi- eta zerri-azienda), arrantza (Volga eta Sura ibaietan) eta industria (metalurgia, tresneria mekanikoa eta elektrikoa, janari-industria, larrugintza) dira ekonomia-jarduera nagusiak.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2010ean Txuvaxiak 1.251.619 biztanle zituen; %67,7 txuvax etniakoak ziren, %26,9 errusiarrak eta %2,8 tatariarrak[3].

Talde
etnikoa
1926ko errolda 1939ko errolda 1959ko errolda 1970ko errolda 1979ko errolda 1989ko errolda 2002ko errolda 2010ko errolda
Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  % Kopurua  %
Txuvaxak 667.695 %74,6 777.202 %72,2 770.351 %70,2 856.246 %70,0 887.738 %68,4 906.922 %67,8 889.268 %67,7 814.750 %67,7
Errusiarrak 178.890 %20,0 241.386 %22,4 263.692 %24,0 299.241 %24,5 338.150 %26,0 357.120 %26,7 348.515 %26,5 323.274 %26,9
Tatariarrak 22.635 %2,5 29.007 %2,7 31.357 %2,9 36.217 %3,0 37.573 %2,9 35.689 %2,7 36.379 %2,8 34.214 %2,8
Mordoviarrak 23.958 %2,7 22.512 %2,1 23.863 %2,2 21.041 %1,7 20.276 %1,6 18.686 %1,4 15.993 %1,2 13.014 %1,1
Besteak 1.301 %0,1 6.703 %0,6 8.596 %0,7 10.930 %0,9 14.874 %1,3 19.606 %1,4 23.599 %1,8 18.298 %1,6

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txuvaxia Aldatu lotura Wikidatan
Geografia
Errusia
Artikulu hau Errusiako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.