Urdiñarbe

Urdiñarbe
Zuberoa
Urdiñarbeko eliza.
Izen ofiziala	Ordiarp
Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia Kantonamendua	Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak (64) Oloroe-Donamaria Maule-Lextarre
Alkatea	Arnaud Berrogain (2008-2014)
Herritarra	Urdiñarbetar
Koordenatuak	43°11′11″N 0°56′34″W
Eremua	29,71 km2
Garaiera	131 – 1.239 m
Posta kodea	64130
INSEE kodea	64244
Biztanleria	537 bizt.
Dentsitatea	18,07 bizt./km²

Urdiñarbe Zuberoako mendebaldean dagoen udalerria da, Arbaila eskualdean kokaturik dagoena.

Geografia

Ingurune naturala

Uhaitzandi ibaia udalerritik igarotzen da, bertara isurtzen den Arangorena errekarekin (12,5 km) batera (baita azken honen ibaiadarra den Abarakia erreka ere).

Udalerri mugakideak

• Lohitzüne-Oihergi eta Ainharbe iparraldean
• Altzürükü hegoaldean,
• Garindaine, Gotaine-Irabarne eta Idauze-Mendi ekialdean
• Pagola eta Muskildi mendebaldean

Etxeak eta Auzoak

• Ahetzea (Ahetxiri)
• " Baiona Ttipia "
• Bouillon
• Garraibi
• Ibar Eskuina
• Jentein etxeko auzoa
• Jauregi
• Khalbegi
• Larrüntzün (Jenteingo auzoa)
• Lanbarre
• Larregi
• Larzabal
• Miranda
• Miranda Napal (edo Naphal Salharranka)
• Salda

Historia

Urdiñarbe, antzina, Orreagako abadetxearen menekoa zen enkomienda izan zen.

Demografia

Biztanleriaren bilakaera 1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 925 985 979 1.010 1.225 1.074 1.058 1.057 984 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 1.008 893 905 870 843 854 821 831 793 1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 790 801 781 668 675 702 702 685 639 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2004 - - 642 643 671 584 555 544 554 - -

2004ko biztanleria INSEEk emandako behin-behineko datua da

Kultura

Eüskara

Zuberera dute urdiñarbetarrek berezko euskalki, eta herrian bertso-eskola badaukate.

Jaiak eta ospakizunak

Urtero, maiatza aldean, herriak musika festibal bat ospatzen du Müsikaren egüna izena duena.

Ondasun nabarmenak

• Historiaurreko gotorleku bat dago Gazteluzar edo Ullumendin, 1980. urtetik aurrera monumentu izendaturik dagoena.
• Hainbat Erdi Aroko etxe aurki daitezke herrigunean.
• Ahetzia izeneko gaztelua dago udalerriko lurretan.
• XII. mendeko San Migel eliza erromanikoa monumentu historiko dago izendaturik 1922. urtetik aurrera.

Urdiñarbetar ospetsuak

• Jean Mixel Bedaxagar (1953), txirula-jotzaile eta musikaria.