Ariel Sharon

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ariel Sharon
Ariel Sharon, by Jim Wallace (Smithsonian Institution).jpg
Knesseteko kide

1974ko urtarrilak 21 - 1974ko abenduak 23
Knesseteko kide

1977ko ekainak 13 - 2006ko apirilak 17
Nekazaritza eta Landa Garapeneko ministro

1977ko ekainak 20 - 1981eko abuztuak 5
Defentsa ministro

1981eko abuztuak 5 - 1983ko otsailak 14
paper zorrorik gabeko ministro

1983ko otsailak 14 - 1984ko irailak 13
Minister of National Infrastructure, Energy, and Water

1996ko uztailak 8 - 1999ko uztailak 6
Kanpo Arazoetako ministro

1998ko urriak 13 - 1999ko ekainak 6
David Levy
Israelgo lehen ministro

2001eko martxoak 7 - 2006ko apirilak 14
Ehud Barak - Ehud Olmert
Minister of Health

2002ko maiatzak 23 - 2002ko ekainak 3
Komunikazio ministro

2003ko otsailak 28 - 2003ko abuztuak 17
Bizitza
Izen osoa אריאל שיינרמן
Jaiotza Kfar Malal1928ko otsailaren 26
Herrialdea Palestinako Britainiar Mandatua  (1928 -  1948ko maiatzak 14)
 Israel  (1948ko maiatzak 14 -
Lehen hizkuntza Hebreera
Heriotza Ramat Gan2014ko urtarrilaren 11 (85 urte)
Hobiratze lekua Giv'at ha-Kalaniyot
Heriotza modua berezko heriotza (Giltzurruneko gutxiegitasuna)
Familia
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearra
Tel Aviv University
Hizkuntzak ingelesa
Hebreera
Lanbidea
Lanbidea politikaria eta ofiziala
Lantokia(k) Jerusalem eta Havat Shikmim
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Gatazka 1948ko Arabiar-israeldar Gerra
Suezko krisialdia
Sei Eguneko Gerra
Yom Kippur Gerra
Sinesmenak
Erlijioa judaismoa
Alderdi politikoa Kadima
Likud
Shlomtzion
IMDb nm0788956
Ariel Sharon signature.svg

Ariel Sharon (hebreeraz: אֲרִיאֵל שָׁר‏וֹן‎, arabieraz: أرئيل شارون‎, Ariʼēl Sharōn; Kfar Malal, 1928ko otsailaren 26a - Tel Aviv, 2014ko urtarrilaren 11a) israeldar politikari eta militarra izan zen. Lehen Ministroa izan zen 2001eko martxotik 2006ko apirilera arte, nahiz eta 2006ko urtarrilaren 4tik aurrera, Ehud Olmert Lehen Ministrordeak postua hartu zuen, Sharonek odol isuri handia izan zuelako. Handik aurrera, koman egon zen, 2014ko urtarrilean hil zen arte[1].

Bere ibilbide politiko luzean zehar, bai Israelen, bai kanpoan, polemikak piztu zituen. Israelen segurtasuna ahuldu gabe, bakea lortzen ahalegintzen zen lidertzat jotzen zuten aldekoek. Israeldar askoren iritziz, borroka latzetan herrialdea defendatu zutenetakoa izan zen. Palestinar frankorentzat, berriz, 1982an Beirut inguratu zuen odolzalea eta Sabra eta Xatila sarraskiaren erantzulea zen[2].

Biografia laburra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1948an eratu zenetik, Israelgo armadako komandantea izan zen. 1953ean 101 unitatea sortu zuen, palestindar fedajinen aurkako errepresalia operazioak egiteko. Suezko krisialdian (1956-1957), Sei Eguneko Gerran (1967) eta Yom Kippur Gerran (1973) parte hartu zuen. 1982an, Menahem Beginen gobernuko Defentsa ministroa zela, Libanoko inbasioa zuzendu zuen. 1982ko irailean geratutako Sabra eta Xatila sarraskiaren ardura izatea leporatu zitzaion[3]. 1983an, Kahan komisioak "zeharka" eta "pertsonalki" erantzulea zela ebatzi zuen, nahita axolagabe jokatu baitzuen. Ondorioz, Defentsa ministro kargua utzi zuen. Nolanahi ere, Likud alderdiaren barnean politiko nabaria izanik, hurrengo kabineteetan ministro izaten jarraitu zuen.

1999an, Benjamin Netanyahuren porrotaren ostean, alderdiburu izendatu zuten. 2000eko irailean Meskiten Zelaigunera egin zuen bisitak Bigarren Intifada eragin zuen. 2001ean lehen ministro hautatu zuten. Kargua hartu ondoan Zisjordaniako mugako harresia eraikitzen hasi zen, nazioarteko komunitatearen kritikei jaramonik egin gabe. Baina Gazako zerrendatik erretiratzeko plana aurkeztu zuenean, alderdikide ugarik kritikatu eta Israel saldu izana leporatu zioten. Azkenean, 2005eko azaroan Sharonek Likud alderdia utzi eta Kadima izenekoa sortu zuen. 2006ko urtarrilean, istripu zerebrobaskular larria izan zuen, eta koma egoeran gelditu zen[2]. Alderdi berriak, Ehud Olmert buru zuela, 2006ko hauteskundeak irabazi zituen.

Ariel Sharon Tel Aviven hil zen, 2014ko urtarrilaren 11n.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ariel Sharon Aldatu lotura Wikidatan
Biografia
Israel
Artikulu hau Israelgo biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.