Mahathir bin Mohamad

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mahathir bin Mohamad
Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad (42910851015) (cropped).jpg
7. Malaysiako Lehen Ministroa

2018ko maiatzaren 10a - 2020ko martxoaren 1a
Najib Razak - Muhyiddin Yassin
21. Lerrokatu Gabeko Mugimenduko idazkari nagusi

2003ko otsailaren 20a - 2003ko urriaren 31
Thabo Mbeki - Abdullah Ahmad Badawi (en) Itzuli
Minister of Home Affairs (en) Itzuli

1986ko maiatzaren 8a - 1999ko urtarrilaren 8a
Musa Hitam (en) Itzuli - Abdullah Ahmad Badawi (en) Itzuli
Defentsa ministroa

1981eko uztailaren 18a - 1986ko maiatzaren 6a
Abdul Taib Mahmud (en) Itzuli - Abdullah Ahmad Badawi (en) Itzuli
4. Malaysiako Lehen Ministroa

1981eko uztailaren 16a - 2003ko urriaren 31
Hussein Onn - Abdullah Ahmad Badawi (en) Itzuli
Minister of International Trade and Industry (en) Itzuli

1978ko urtarrilaren 1a - 1981eko uztailaren 16a
Hamzah Abu Samah (en) Itzuli
Malaysiako Lehen Ministrordea

1976ko martxoaren 5a - 1981eko uztailaren 16a
Hussein Onn - Musa Hitam (en) Itzuli
Minister of Education (en) Itzuli

1974ko irailaren 5a - 1977ko abenduaren 31
Mohamed Yaacob (en) Itzuli - Musa Hitam (en) Itzuli
Member of the Dewan Negara (en) Itzuli

1972ko abenduaren 30a - 1974ko abuztuaren 23a
Member of the Dewan Rakyat (en) Itzuli


Barrutia: Langkawi (federal constituency) (en) Itzuli
Hautetsia: 14th Malaysian Parliament (en) Itzuli
Bizitza
Izen osoaMahathir bin Mohamad
JaiotzaAlor Setar (en) Itzuli1925eko uztailaren 10a (96 urte)
Herrialdea Malaysia
Familia
AitaMohamad bin Iskandar
AmaWan Tempawan Wan Hanapi
Ezkontidea(k)Siti Hasmah Mohamad Ali (en) Itzuli
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
HeziketaMalayako Unibertsitatea
Singapurreko Unibertsitate Nazionala
Hezkuntza-mailadoktoretza
HizkuntzakMalaysian (en) Itzuli
ingelesa
Jarduerak
Jarduerakpolitikaria, medikua eta idazlea
Altuera170 zentimetro
Jasotako sariak
Izengoitia(k)Tun M eta Dr M
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioasunismoa
Alderdi politikoaUnited Malays National Organisation (en) Itzuli
Malaysian United Indigenous Party (en) Itzuli
hautagai independente
Homeland Fighter Party (en) Itzuli

chedet.cc
IMDB: nm4504250 Facebook: TunDrMahathir Twitter: chedetofficial Instagram: chedetofficial Musicbrainz: 5ef869f6-d103-4aa0-a0f6-575017e10696 Edit the value on Wikidata
Mahathir Mohamad signature.svg

Mahathir bin Mohamad[1] (Alor Setar, Kedah, Malaysia, 1925eko uztailaren 10a -) Malasiako Lehen Ministro ohia da, 1981 eta 2003 artean agindu zuena. Karguan egon zen denboran Malasiaren garapena eta "Asiar baloreen" promozioarengatik ezaguna da.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Medikuntza ikasi zuen Singapurreko Medikuntza fakultatean. United Malays National Organization erakundeko (Malaysiako Erakunde Nazional batua) kide da, 1946an sortu zutenetik bertatik. Medikuntzako lizentziadun egin ondoren estatuko administrazioan hasi zen lanean mediku gisa.

1964ko hauteskunde orokorretan diputatu hautatu zuten, baina 1969ko hauteskundeetan galdu egin zuen leku hori. Urte horretako hauteskundeek matxinada sortu zuten Kuala Lumpurren, eta Tunku Abdul Rahman agintariaren izen txarra ekarri zuen. Mahatir alderdiko bakarretakoa izan zen jendaurrean agintaria kritikatzera ausartu zena, eta horregatik 1969an bota egin zuten erakundetik.

1973an senatari izendatu zuten, 1974an Hezkuntza ministro eta 1976an Lehen Ministrorde. 1978an Merkataritza eta Industria ministeriora igaro zen eta kargu horretan hainbat diplomazia lan egin zituen bere herrialdeko inbertsioak indartzeko. 1978an alderdiko lehendariorde izendatu zuten, eta 1981ean presidente.

1981ean Lehen Ministro izatera iritsi zen. Aginpidean egon zen bitartean, gobernuan zen koalizioak, Fronte Nazionalak, garaipen argiak lortu zituen 1982, 1986, 1990 eta 1995eko hauteskundeetan. Lehen Ministro gisa zuzenean parte hartu zuen nazioarteko gaietan, Asia Hego-ekialdeko Nazioen Elkartean, Asiarako eta Ozeano Barerako Ekonomia Lankidetzan, Commonwealthen eta abarretan.

1990eko hamarkadan zehar, 1996 inguru arte, barne produktu gordina % 8 igo zen batez beste urtero; horrela, munduko hazkunde handienetakoa izan zuen eta Asiako herrialde ahaltsuenen mailara iritsi zen, nahiz eta Hego-ekialdeko Asiako herrialderik txikienetakoa den hedaduraz. Gorakada hori esportaziorako eskulan industrien (ehungintza, telebista, informatika eta abar) eta atzerriko inbertsioen igoerari esker gertatu zen batez ere; munduko osagai elektrikoen lehenengo ekoizlea izatera iritsi zen.

Baina 1997an Asian gertaturiko finantza krisiak bete-betean harrapatu zuen Malaysia; barne produktu gordinaren hazkundea % -7ra jaitsi zen, diruak bere balioaren % 48 galdu zuen eta burtsak hondoa jo zuen. 1999an gainbehera jarraitu zuen Malaysiako ekonomiak. Horiek horrela, Mahathir lehen ministroak bertako dirua babesteko neurriak proposatu eta interes tasak murriztu zituen, ekonomia suspertzearren. Era berean, langabezia jaitsiarazteko 1999. urtean aurrekontuak igoko zirela iragarri zuen gobernuak. Ahalegin nagusiak, gaur egun, aurrekontuen defizitari aurre egiteko eta bankuen alorra indartzeko egiten dira; bertako eta nazioarteko iturrietatik dirua lortzea da helburu nagusia.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) «Malaysia's Mahathir Mohamad sworn in after shock comeback victory» BBC News 2018-05-10 (Noiz kontsultatua: 2021-04-04).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]